ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ ମାର୍ଜାରୋ ମହିଷୋ ଜନ୍ମପଞ୍ଚକମ୍
ସେ ସାତଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଲେଇ ହେଉ, ପାଞ୍ଚଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହିଷ ହେଉ—
ମତ୍ସ୍ଯତ୍ଵେ ଜନ୍ମଶତକଂ କର୍କଟୀ ଜନ୍ମପଞ୍ଚକମ୍
ସେ ଶତଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାଛ ହେଉ, ପାଞ୍ଚଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଙ୍କଡ଼ା ହେଉ—
ନାଵିକଃ ଶଵଜୀଵୀ ଚ ଵ୍ଯାଧଶ୍ଚ ସ୍ଵର୍ଣକାରକଃ
ନାଉକାଚାଳକ, ମୃତଦେହ ଖାଇ ଜୀବିକା ଚାଲାଉଥିବା, ଶିକାରୀ କିମ୍ବା ସୁବର୍ଣ୍ଣକାର—
ଇତି ଚନ୍ଦ୍ରଂ ଶୁଚିଂ କୃତ୍ଵା ସମୁଵାଚ ତୁ ତାରକାମ୍
ଏଭଳି ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ପବିତ୍ର କରି, ସେ ପରେ ତାରକାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଵିନା ପୂତା ତ୍ଵମେଵଂ ଶୁଦ୍ଧମାନସା
ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବିନା ତୁମେ ପବିତ୍ର ହେଲ, ଏଭଳି ଶୁଦ୍ଧ ମନ ହେଲ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଶୁକ୍ରଶ୍ଚ ଚନ୍ଦ୍ରଂ ଵା ତାରକାଂ ସତୀମ୍
ଏଭଳି କହି, ଶୁକ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ସତୀ ତାରକାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନାରଦ ଉଵାଚ କଥଂ ସଂପ୍ରାପ ତାଂ ସାଧ୍ଵୀଂ ତନ୍ମେ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି
ନାରଦ ପଚାରିଲେ: ସେ କିପରି ସେଇ ସତୀ ଜନନୀଙ୍କୁ ପାଇଲେ? ଦୟାକରି ମୋତେ ଏହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ପ୍ରସ୍ଥାପଯାମାସ ଶିଷ୍ଯମନ୍ଵେଷାର୍ଥଂ ଚ ଜାହ୍ନଵୀମ୍
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ସେ ଜାହ୍ନବୀଙ୍କୁ ଖୋଜିବାପାଇଁ ନିଜ ଶିଷ୍ୟକୁ ପଠାଇଲେ।
ଶିଷ୍ଯୋ ଗତ୍ଵା ଚ ତଦ୍ଵତ୍ତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵୈ ଲୋକଵକ୍ତ୍ରତଃ
ଶିଷ୍ୟ ଶେଖାନକୁ ଯାଇ, ଲୋକମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ସେ ସମ୍ବାଦ ଜାଣିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୁରଗୁରୁର୍ଵାର୍ତାଂ ଶଶିନା ଚ ପ୍ରିଯାଂ ହୃତାମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୁରୁ ଶୁଣିଲେ ଯେ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାକୁ ନେଇଯାଇଛି, ଏହା ଶୁଣି ସେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ରୁରୋଦୋଚ୍ଚୈଃ ସଶିଷ୍ଯଶ୍ଚ ହଦଯେନ ଵିଦୂଯତା
ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ବିଛିନ୍ନ ହୋଇ, ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ଉଵାଚ ଶିଷ୍ଯାନ୍ସମ୍ବୋଧ୍ଯ ନୀତିଂ ଚ ଶ୍ରୁତିସମ୍ମତାମ୍
ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ସେ ଶାସ୍ତ୍ର ସମ୍ମତ ନୀତି ଉପଦେଶ ଦେଲେ।
ବୃହସ୍ପତିରୁଵାଚ ଦୁଃଖଂ ଧର୍ମ୍ମଵିରୁଦ୍ଧୋ ଯଃ ସ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ନ ସଂଶଯଃ
ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ: ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମବିରୋଧୀ କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୁଃଖ ପାଆନ୍ତି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଭାଵାନୁରକ୍ତା ଵନିତା ହୃତା ଯସ୍ଯ ଚ ଶତ୍ରୁଣା
ଯାହାଙ୍କର ଭକ୍ତିଶୀଳା ଜନାନୀ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହରାଗଲେ—
ସୁଶୀଲା ସୁନ୍ଦରୀ ଭାର୍ଯ୍ଯା ଗତା ଯସ୍ଯ ଗୃହାଦହୋ 2.59.
ଯାହାଙ୍କର ଗୁଣବତୀ ଓ ସୁନ୍ଦରୀ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଘରୁ ଚାଲିଗଲେ—ହାୟ!
ଦୈଵେନାପହୃତା ଯସ୍ଯ ପତିସାଧ୍ଯା ପତିଵ୍ରତା
ଯାହାଙ୍କର ପତିନିଷ୍ଠା ଓ ପତିସେବାରତା ଭାର୍ଯ୍ୟା ଦୈବବଶାତ ହରାଗଲେ—
ଯସ୍ଯ ମାତା ଗୃହେ ନାସ୍ତି ଗୃହିଣୀ ଵା ସୁଶାସିତା
ଯାହାଙ୍କ ଘରେ ମାଆ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭଲ ଭାବେ ଚାଲିନଥିବେ—
ପ୍ରିଯାହୀନଂ ଗୃହଂ ଯସ୍ଯ ପୂର୍ଣଂ ଦ୍ରଵିଣବନ୍ଧୁଭିଃ
ଯାହାଙ୍କର ଘର ଧନ ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରିୟା ବିନା ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଏ—
ଭାର୍ଯାଶୂନ୍ଯା ଵନସମାଃ ସଭାର୍ଯାଶ୍ଚ ଗୃହା ଗୃହାଃ
ଭାର୍ଯ୍ୟା ନଥିବା ଘର ଜଙ୍ଗଲ ସମାନ, ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଘର ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଘର।
ଅଶୁଚିଃ ସ୍ତ୍ରୀଵିହୀନଶ୍ଚ ଦୈଵେ ପିତ୍ର୍ଯେ ଚ କର୍ମଣି
ଯିଏ ଭାର୍ଯ୍ୟା ବିନା, ସେ ଦେବତା ଓ ପିତୃକର୍ମରେ ଅଶୁଚି ହୁଏ।
ଦାହିକାଶକ୍ତିହୀନଶ୍ଚ ଯଥା ମନ୍ଦୋ ହୁତାଶନଃ
ଯେପରି ଦୁର୍ବଳ ଅଗ୍ନି ଜଳିପାରେ ନାହିଁ, ସେପରି ଭାର୍ଯ୍ୟାର ଶକ୍ତି ବିନା ପୁରୁଷ ଅଶକ୍ତ।
ଶକ୍ତିହୀନୋ ଯଥା ଜୀଵୋ ଯଥା ଚାତ୍ମା ତନୁଂ ଵିନା
ଯେପରି ଶକ୍ତି ବିନା ଜୀବ ଅଶକ୍ତ, ଯେପରି ଦେହ ବିନା ଆତ୍ମା—
ନ ଚ ଶକ୍ତୋ ଯଥା ଯଜ୍ଞଃ ଫଲଦୋ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଵିନା
ଯେପରି ଦକ୍ଷିଣା ବିନା ଯଜ୍ଞ ବଳି ମିଳେନାହିଁ, ସେପରି—
ଵିନା ସ୍ଵର୍ଣଂ ସ୍ଵର୍ଣକାରୋ ଯଥା ଶକ୍ତଃ ସ୍ଵକର୍ମଣି
ଯେପରି ସୁନା ବିନା ସୁନାକାରି ତାଙ୍କର କାମ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ—
ତଥା ଗୃହୀ ନ ଶକ୍ତଶ୍ଚ ସତତଂ ସର୍ଵକର୍ମଣି 2.59.
ସେପରି ଗୃହସ୍ଥ ଭାର୍ଯ୍ୟା ବିନା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଭାର୍ଯ୍ଯାମୂଲାଃ କ୍ରିଯାଃ ସର୍ଵା ଭାର୍ଯ୍ଯାମୂଲା ଗୃହାସ୍ତଥା
ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ଘର ମଧ୍ୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
ଭାର୍ଯ୍ଯାମୂଲଃ ସଦା ହର୍ଷୋ ଭାର୍ଯ୍ଯାମୂଲଂ ଚ ମଙ୍ଗଲମ୍
ସ୍ତ୍ରୀ ଠାରୁ ସଦା ସୁଖ ମିଳେ, ମଙ୍ଗଳ ମଧ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀ ଠାରୁ ହୁଏ।
ଯଥା ରଥଶ୍ଚ ରଥିନାଂ ଗୃହିଣାଂ ଚ ତଥା ଗୃହମ୍
ଯେପରି ରଥ ରଥିର ହୁଏ, ସେପରି ଘର ଘରମାଳିକାର ହୁଏ।
ସର୍ଵରତ୍ନପ୍ରଧାନା ଚ ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନଂ ଦୁଷ୍କୁଲାଦପି
ସମସ୍ତ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ, ସ୍ତ୍ରୀ ମଣି ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଦିଓ ସେ ନିମ୍ନ କୁଳରୁ ହେଉ।
ଯଥା ଜଲଂ ଵିନା ପଦ୍ମଂ ପଦ୍ମଂ ଶୋଭାଂ ଵିନା ଯଥା
ଯେପରି ପଦ୍ମ ଜଳ ବିନା ରହିପାରେ ନାହିଁ, ସେପରି ତାହାର ରୂପ ଛଡ଼ିଲେ ତାହାର ଶୋଭା ନାହିଁ।