ଯଥା ନିତ୍ଯୋ ହି ଭଗଵାନ୍ନିତ୍ଯା ଭଗଵତୀ ତଥା
ଯେପରି ଭଗବାନ୍ ନିତ୍ୟ, ସେପରି ଭଗବତୀ ମଧ୍ୟ ନିତ୍ୟ।
ଆବ୍ରହ୍ମସ୍ତମ୍ବପର୍ଯନ୍ତଂ ସର୍ଵଂ ମିଥ୍ଯୈଵ କୃତ୍ରିମମ୍
ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଘାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ କିଛି ମିଥ୍ୟା ଓ କୃତ୍ରିମ।
ସିଦ୍ଧୈଶ୍ଵର୍ଯାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ଯସ୍ଯାମସ୍ତି ଯୁଗେ ଯୁଗେ
ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଓ ଶକ୍ତି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଅଛି।
ସର୍ଵାନ୍ମୋକ୍ଷଂ ପ୍ରାପଯତି ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୁଜରାଦିକମ୍
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତିକୁ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ମଙ୍ଗଲଂ ମୋକ୍ଷଵଚନଂ ଚାଶବ୍ଦୋ ଦାତୃଵାଚକଃ
ମଙ୍ଗଳ ଓ ମୋକ୍ଷର ବାଣୀ—'ଆ' ଶବ୍ଦଟି ଦାତାର ଅର୍ଥ ଦେଇଥାଏ।
ହର୍ଷେ ସମ୍ପଦି କଲ୍ଯାଣେ ମଂଗଲଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍
ଆନନ୍ଦ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏହାକୁ 'ମଙ୍ଗଳ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଅମ୍ବେତି ମାତୃଵଚନୋ ଵନ୍ଦନେ ପୂଜନେ ସଦା 2.57.
'ଅମ୍ବା' ମାନେ ମାଆ—ଏହି ଶବ୍ଦଟି ସଦା ପ୍ରଣାମ ଓ ପୂଜାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତା ଵିଷ୍ଣୁରୂପା ଵିଷ୍ଣୋଃ ଶକ୍ତିସ୍ଵରୂପିଣୀ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରୂପ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତିର ସ୍ୱରୂପ ସେ।
ଗୌରଃ ପୀତେ ଚ ନିର୍ଲିପ୍ତେ ପରେ ବ୍ରହ୍ମଣି ନିର୍ମଲେ
ସେ ଧଳା, ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଅଲିପ୍ତ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ପବିତ୍ର ଓ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ।
ଗୁରୁଃ ଶମ୍ଭୁଶ୍ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ତସ୍ଯ ଶକ୍ତିଃ ଯା ସତୀ
ସମସ୍ତଙ୍କ ଗୁରୁ ଓ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଶକ୍ତି ଯିଏ, ସେଇ ସତୀ।
ତିଥିଭେଦେ ପର୍ଵଭେଦେ କଲ୍ପଭେଦେଽନ୍ଯଭେଦକେ
ତିଥି, ପର୍ବ, କଳ୍ପ ଓ ଅନ୍ୟ ଭିନ୍ନତାରେ—
ମହୋତ୍ସଵଵିଶେଷେ ଚ ପର୍ଵନ୍ନିତି ସୁକୀର୍ତିତା
ବଡ଼ ପର୍ବପର୍ବାଣି ଉପଲକ୍ଷେ ସେ 'ପର୍ବଣୀ' ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ।
ପର୍ଵତସ୍ଯ ସୁତା ଦେଵୀ ସାଽଽଵିର୍ଭୂତା ଚ ପର୍ଵତେ
ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ଦେବୀ, ସେ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ପ୍ରକଟିତ ହେଲେ।
ସର୍ଵକାଲେ ସନା ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଵିସ୍ତୃତେ ଚ ତନୀତି ଚ
ସମସ୍ତ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ସନା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ବିସ୍ତାରରେ ତାଙ୍କୁ ତନୀ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଏ।
ଅର୍ଥଃ ଷୋଡଶନାମ୍ନାଂ ଚ କୀର୍ତ୍ତିତଶ୍ଚ ମହାମୁନେ
ହେ ମହାମୁନି, ତାଙ୍କର ଷୋଳ ନାମର ଅର୍ଥ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ପ୍ରଥମେ ପୂଜିତା ସା ଚ କୃଷ୍ଣେନ ପରମାତ୍ମନା
ପ୍ରଥମେ ପରମାତ୍ମା କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ମଧୁକୈଟଭଭୀତେନ ବ୍ରହ୍ମଣା ସା ଦ୍ଵିତୀଯତଃ ।। 2.57.
ତାପରେ ମଧୁ ଓ କୈଟଭ ଭୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଥିଲେ।
ଭ୍ରଷ୍ଟଶ୍ରିଯା ମହେନ୍ଦ୍ରେଣ ଶାପାଦ୍ଦୁର୍ଵାସସଃ ପୁରା
ପୁରୁଣା କାଳରେ ଦୁର୍ବାସାଙ୍କର ଶାପରେ ଶ୍ରୀହୀନ ହୋଇଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଥିଲେ।
ତଦା ମୁନୀନ୍ଦ୍ରୈଃ ସିଦ୍ଧେନ୍ଦ୍ରୈର୍ଦେଵୈଶ୍ଚ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵୈଃ
ତାପରେ ମହାମୁନିମାନେ, ସିଦ୍ଧମାନେ, ଦେବତାମାନେ ଓ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଥିଲେ।
ତେଜସ୍ସୁ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ସାଽଽଵିର୍ଭୂତା ପୁରା ମୁନେ
ହେ ମୁନି, ପୁରୁଣା କାଳରେ ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ତେଜରୁ ପ୍ରକଟିତ ହେଲେ।
ଦୁର୍ଗାଦଯଶ୍ଚ ଦୈତ୍ଯାଶ୍ଚ ନିହତା ଦୁର୍ଗଯା ତଯା
ଦୁର୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନବମାନେ ଦୁର୍ଗା ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ ହେଲେ।
କଲ୍ପାନ୍ତରେ ପୂଜିତା ସା ସୁରଥେନ ମହାତ୍ମନା
ଅନ୍ୟ କଳ୍ପରେ ମହାତ୍ମା ସୁରଥ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଥିଲେ।
ମେଷାଦିଭିଶ୍ଚ ମହିଷୈଃ କୃଷ୍ଣସାରୈଶ୍ଚ ମଣ୍ଡକୈଃ
ମେଷ, ମହିଷ, କୃଷ୍ଣସାର ଓ ମଣ୍ଡକ ହରିଣ ଦ୍ୱାରା,
ଵେଦୋକ୍ତାଂଶ୍ଚୈଵ ଦତ୍ତ୍ଵୈଵମୁପଚାରାଂସ୍ତୁ ଷୋଡଶ
ଏବଂ ବେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଷୋଳଟି ଉପଚାର ଦେଇ,
ରାଜା କୃତ୍ଵା ପରୀହାରଂ ଵରଂ ପ୍ରାପ ଯଥେପ୍ସିତମ୍
ରାଜା ନିୟମିତ କ୍ରିୟା କରି, ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ବର ପାଇଲେ।
ତୁଷ୍ଟାଵ ରାଜା ଵୈଶ୍ଯଶ୍ଚ ସାଶ୍ରୁନେତ୍ରଃ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ
ରାଜା ଓ ବଣିକ, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁ ଓ ଜୋଡି ହାତରେ, ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ମୃନ୍ମଯୀଂ ତାମଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଜଲଧୌତାଂ ନରାଧିପଃ 2.57.
ମାଟିର ତାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଜଳରେ ଧୋଇ ଦେଖି, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦେହଂ ଚ ଵୈଶ୍ଯସ୍ତୁ ପୁଷ୍କରେ ଦୁଷ୍କରଂ ତପଃ
ବଣିକ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ପୁଷ୍କରରେ କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ।
କୃତ୍ଵା ଜଗାମ ଗୋଲୋକଂ ଦୁର୍ଗାଦେଵୀଵରେଣ ସଃ
ଦୁର୍ଗା ଦେବୀଙ୍କର ବର ପାଇଁ, ସେ ଗୋଲୋକକୁ ଗଲେ।
ଭୋଗଂ ଚ ବୁଭୁଜେ ଭୂପଃ ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷସହସ୍ରକମ୍
ରାଜା ଷଠି ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କଲେ।