ଏକଦା ତୁ ପ୍ରଯାଗେ ଚ ଶିଲ୍ପଂ କୃତ୍ଵା ନୃପସ୍ଯ ଚ 1.10.
ଏକଦିନ ପ୍ରୟାଗରେ, ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଶିଳ୍ପ ତିଆରି କରି,
ଘୃତାଚୀଂ ନଵରୂପାଂ ଚ ଯୁଵତିଂ ତାଂ ତପସ୍ଵିନୀମ୍
ସେ ଘୃତାଚୀଙ୍କୁ ନୂଆ ରୂପରେ, ଯୁବତୀ ଏବଂ ତପସ୍ୱିନୀ ଭାବେ ଦେଖିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସକାମଃ ସହସା ବଭୂଵ ହୃତଚେତନଃ
ସେଉଁଠି ତାକୁ ଦେଖି, ଆକାଂକ୍ଷାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେ ହଠାତ୍ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ ଏବଂ ମନ ହାରିଗଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ ମା ମାଂ ସ୍ମରସି ରମ୍ଭୋରୁ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଽହମେଵ ଚ
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ହେ ଶୁଭ୍ର ନିତମ୍ଭିନୀ, ତୁମେ ମୋତେ ଏଭଳି ଭାବିବା ନାହିଁ; ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ବିଶ୍ୱକର୍ମା।
ଶାପମୋକ୍ଷଂ କରିଷ୍ଯାମି ଭଜ ମାଂ ତଵ ସୁନ୍ଦରି
ମୁଁ ତୁମକୁ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତି ଦେବି; ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ମୋତେ ଆଶ୍ରୟ କର।
ଦ୍ଵିଜସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଘୃତାଚୀ ନଵରୂପିଣୀ
ଦ୍ୱିଜଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଘୃତାଚୀ ନୂତନ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ଗୋପିକୋଵାଚ କଥଂ ତ୍ଵଯା ସଂଗତା ସ୍ଯାଂ ଗଂଗାତୀରେ ଚ ଭାରତେ
ଗୋପୀ କହିଲେ: ଭାରତରେ ଗଙ୍ଗାତୀରେ କିପରି ମୁଁ ତୁମ ସହ ଏକତ୍ର ହେବି?
ଵିଶ୍ଵକର୍ମନ୍ନିଦଂ ପୁଣ୍ଯଂ କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରଂ ଚ ଭାରତମ୍
ହେ ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ଏହି ଭାରତ ପବିତ୍ର କର୍ମଭୂମି।
ଧର୍ମୀ ମୋକ୍ଷକୃତେ ଜନ୍ମ ପ୍ରଲଭ୍ଯ ତପସଃ ଫଲାତ୍
ଧର୍ମିକ ଲୋକମାନେ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ତପସ୍ୟାର ଫଳରେ ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ଲଭନ୍ତି।
ମାଯା ନାରାଯଣୀଶାନା ପରିତୁଷ୍ଟା ଚ ଯଂ ଭଵେତ୍
ଯାହା ଉପରେ ମାୟା ନାରାୟଣୀ ଇଶ୍ୱରୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି—
ଯୋ ମୂଢୋ ଵିଷଯାସକ୍ତୋ ଲବ୍ଧଜନ୍ମା ଚ ଭାରତେ 1.10.
ଯେଉଁଠି ମୂଢ଼ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟସୁଖରେ ଆସକ୍ତ ଲୋକ ଭାରତରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି—
ସର୍ଵଂ ସ୍ମରାମି ଦେଵାହମହୋ ଜାତିସ୍ମରା ପୁରା
ମୁଁ ସବୁକିଛି ମନେପକାଏ, ହେ ଦେବମାନେ; ମୁଁ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କରିପାରୁଥିବା ଜନ।
ତପଃ କରୋମି ମୋକ୍ଷାର୍ଥଂ ଗଙ୍ଗାତୀରେ ସୁପୁଣ୍ଯଦେ
ମୁଁ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଗଙ୍ଗାର ପବିତ୍ର ତୀରରେ ତପସ୍ୟା କରୁଛି।
ଅନ୍ଯତ୍ର ଯତ୍କୃତଂ ପାପଂ ଗଂଗାଯାଂ ତଦ୍ଵିନଶ୍ଯତି
ଅନ୍ୟଠାରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପ ଗଙ୍ଗାରେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ତତ୍ତୁ ନାରାଯଣକ୍ଷେତ୍ରେ ତପସା ଚ ଵିନଶ୍ଯତି
କିନ୍ତୁ ନାରାୟଣଙ୍କ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ତପସ୍ୟା କରିଲେ ସେହି ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ଘୃତାଚୀଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଽନିଲାକୃତିଃ
ଘୃତାଚୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ପବନ ସଦୃଶ ଆକୃତି ଧାରଣ କଲେ।
ରମ୍ଯାଯାଂ ମଲଯଦ୍ରୋଣ୍ଯାଂ ପୁଷ୍ପତଲ୍ପେ ମନୋରମେ ।। । ପୁଷ୍ପଚନ୍ଦନଵାତେନ ସଂତତଂ ସୁରଭୀକୃତେ
ରମ୍ୟ ମଲୟ ପାହାଡ଼ର ଉପତ୍ୟକାରେ, ସୁନ୍ଦର ଫୁଲର ଶଯ୍ୟା ଉପରେ, ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦନର ସୁଗନ୍ଧି ହାଉଥିବା ପବନରେ,
ଚକାର ସୁଖସମ୍ଭୋଗଂ ତଯା ସ ଵିଜନେ ଵନେ
ସେ ସେଇ ଜଙ୍ଗଲର ଏକାନ୍ତରେ ତାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ ମିଳନ କଲେ।
ବଭୂଵ ଗର୍ଭଃ କାମିନ୍ଯାଃ ପରିପୂର୍ଣଃ ସୁଦୁର୍ଵହଃ
ସେଇ କାମନୀଙ୍କ ଗର୍ଭ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା ଏବଂ ବହୁତ ଭାରୀ ହେଲା।
କୃତଶିକ୍ଷିତଶିଲ୍ପାଂଶ୍ଵ ଜ୍ଞାନଯୁକ୍ତାଂଶ୍ଚ ଶୌନକ
ହେ ଶୌନକ, ଯିଏ ସମସ୍ତ କଳା ଓ ଶିଳ୍ପରେ ଦକ୍ଷ ଏବଂ ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ,
ମାଲାକାରାନ୍କର୍ମକାରାଞ୍ଛଙ୍ଖକାରାନ୍କୁଵିନ୍ଦକାନ୍ 1.10.
ମାଳାଗାଁଥିବା, କାମ କରୁଥିବା କାରିଗର, ଶଂଖ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକ ଏବଂ ଝାଞ୍ଜା କାମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ,
ତୌ ଚ ତେଭ୍ଯୋ ଵରଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ତାନ୍ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ମହୀତଲେ
ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାନ ଦେଲେ।
ସ୍ଵର୍ଣକାରଃ ସ୍ଵର୍ଣଚୌର୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ସୁଵର୍ଣ୍ଣ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସୁଵର୍ଣ୍ଣ ଚୋରି କରିଥିବାରୁ,
ସୂତ୍ରକାରୋ ଦ୍ଵିଜାନାଂ ତୁ ଶାପେନ ପତିତୋ ଭୁଵି
ସୂତା ବାଣ୍ତିବା ଲୋକ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଶାପରେ ପୃଥିବୀରେ ପତିତ ହେଲେ।
ଵ୍ଯତିକ୍ରମେଣ ଚିତ୍ରାଣାଂ ସଦ୍ଯଶ୍ଚିତ୍ରକରସ୍ତଥା
ସମୟ କ୍ରମେ, ଚିତ୍ର ଆକିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ଚିତ୍ରକାର ହେଲେ।
କଶ୍ଚିଦ୍ଵଣିଗ୍ଵିଶେଷଶ୍ଚ ସଂସର୍ଗାତ୍ସ୍ଵର୍ଣକାରିଣଃ
କିଛି ବିଶେଷ ବ୍ୟବସାୟୀ, ସୁଵର୍ଣ୍ଣ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କରେ ଥିଲେ,
କୁଲଟାଯାଂ ଚ ଶୂଦ୍ରାଯାଂ ଚିତ୍ରକାରସ୍ଯ ଵୀର୍ଯ୍ଯତଃ
ଏବଂ ଏକ ଶୂଦ୍ରା ବେଶ୍ୟା ମହିଳାରେ ଚିତ୍ରକାରଙ୍କର ବୀର୍ୟରୁ,
ଅଟ୍ଟାଲିକାକାରବୀଜାତ୍କୁମ୍ଭକାରସ୍ଯ ଯୋଷିତି
ଏକ ଘର ବନେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କର ବୀଜରୁ, କୁମ୍ଭକାରଙ୍କର ଜଣେ ଜଣାଣୀରେ,
କୁମ୍ଭକାରସ୍ଯ ବୀଜେନ ସଦ୍ଯଃ କୋଟକଯୋଷିତି
କୁମ୍ଭକାରଙ୍କର ବୀଜରୁ, ସେଇ ମହୁର୍ତ୍ତରେ, ଝାଞ୍ଜା କାରିଗରଙ୍କର ଜଣେ ଜଣାଣୀରେ,
ସଦ୍ଯଃ କ୍ଷତ୍ରିଯବୀଜେନ ରାଜପୁତ୍ରସ୍ଯ ଯୋଷିତି
ତୁରନ୍ତ, କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର ବୀଜରୁ, ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କର ଜଣେ ଜଣାଣୀରେ,