ଚତୁର୍ଦଶେନ୍ଦ୍ରାଵଚ୍ଛିନ୍ନଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଦିନମୁଚ୍ଯତେ
ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସୀମାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦିନ ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
କାଲରାତ୍ରିଶ୍ଚ ସା ଜ୍ଞେଯା ଵେଦେଷୁ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତା
ଏହାକୁ 'କାଳରାତ୍ରି' ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଯାହା ବେଦରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ।
ସପ୍ତକଲ୍ପେ ଚିରଂଜୀଵୀ ମାର୍କଣ୍ଡେଯୋ ମହାତପାଃ
ସାତ କଳ୍ପରେ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମହାତପସ୍ବୀ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଥାନ୍ତି।
ଉତ୍ଥିତେନୈଵ ସହସା ସଙ୍କର୍ଷଣମୁଖାଗ୍ନିନା
ସେ ହଠାତ୍ ସଂକର୍ଷଣଙ୍କ ମୁଖରୁ ନିଷ୍କ୍ରିଷ୍ଟ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଉଠିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମରାତ୍ରିଵ୍ଯତୀତେ ତୁ ପୁନଶ୍ଚ ସସୃଜେ ଵିଧିଃ 2.54.
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ରାତି ଶେଷ ହେବା ପରେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପୁନିଥରେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଦେଵାଶ୍ଚ ମନଵଶ୍ଚୈଵ ତତ୍ର ଦଗ୍ଧା ନରାଦଯଃ
ସେଠାରେ ଦେବତା, ମନୁମାନେ ଓ ନାରଦ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ।
ଵର୍ଷଂ ଦ୍ଵାଦଶମାସୈଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମସମ୍ବନ୍ଧି ଚୈଵ ହି ଦୈନଂଦିନସ୍ତୁ ପ୍ରଲଯୋ ଵେଦେଷୁ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତଃ
ବର୍ଷଟି ଦ୍ୱାଦଶ ମାସରୁ ଗଠିତ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହ ସଂପୃକ୍ତ; ପ୍ରତିଦିନ ଯେ ପ୍ରଳୟ ହୁଏ, ତାହା ବେଦରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ।
ମୋହରାତ୍ରିଶ୍ଚ ସା ପ୍ରୋକ୍ତା ଵେଦଵିଦ୍ଭିଃ ପୁରାତନୈଃ
ପୁରାତନ ବେଦବିଦ୍ମାନେ ଏହାକୁ 'ମୋହରାତ୍ରି' ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ଆଦିତ୍ଯା ଵସଵୋ ରୁଦ୍ରା ମନଵୋ ମାନଵାଦଯଃ
ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ମନୁ ଓ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ।
ମାର୍କଣ୍ଡେଯୋ ଲୋମଶଶ୍ଚ ପେଚକଶ୍ଚିରଜୀଵିନଃ
ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ଲୋମଶ ଓ ପେଚକ ଦୀର୍ଘାୟୁ।
ନାଡୀଜଂଘୋ ବକଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵେ ନଷ୍ଟାଶ୍ଚ ତତ୍ର ଵୈ
ନାଡ଼ିଜଂଘ ଓ ବକା ସହିତ ସମସ୍ତେ ସେଠାରେ ନଶ୍ଟ ହେଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରାଦଯସ୍ତଥା
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଗଲେ।
ଏଵଂ ଶତାବ୍ଦପର୍ଯ୍ଯନ୍ତଂ ପରମାଯୁଃ ପ୍ରଜାପତେଃ
ଏଭଳି, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆୟୁଷ୍ୟ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥାଏ।
ଦେଵମାତା ଚ ସାଵିତ୍ରୀ ଵେଦା ଧର୍ମ୍ମାଦଯସ୍ତଥା 2.54.
ଦେବମାତା ସାବିତ୍ରୀ, ବେଦ, ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି।
ନାରାଯଣେ ପ୍ରଲୀନାଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵସ୍ଥା ଵୈଷ୍ଣଵାସ୍ତଥା
ଯେମାନେ ସଂସାରରେ ଅଛନ୍ତି ଓ ଯେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶେଷରେ ନାରାୟଣଙ୍କ ଭିତରେ ଲୟ ହୁଅନ୍ତି।
ମୃତ୍ଯୁଞ୍ଜଯେ ମହାଦେଵେ ପ୍ରଲୀନଃ ସ ତମୋ ଗୁଣଃ
ଯେ ଅନ୍ଧକାରର ଗୁଣ, ସେ ମହାଦେବ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟଙ୍କ ଭିତରେ ଲୟ ହୁଏ।
ନାରାଯଣସ୍ଯ ଶମ୍ଭୋଶ୍ଚ ମହାଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚ ନିଶ୍ଚିତମ୍
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନାରାୟଣ, ଶମ୍ଭୁ ଓ ମହାବିଷ୍ଣୁ ଏକାଟିଏ।
କୃଷ୍ଣୋ ନିମେଷରହିତୋ ନିର୍ଗୁଣଃ ପ୍ରକୃତେ ପରଃ
କୃଷ୍ଣ ଚକ୍ଷୁର ଏକ ଝପକିଓ ପାରେ ନୁହଁନ୍ତି, ସେ ଗୁଣରହିତ ଓ ପ୍ରକୃତିରୁ ଉପରେ।
ନିର୍ଗୁଣସ୍ଯ ଚ ନିତ୍ଯସ୍ଯ ଚାଦ୍ଯନ୍ତରହିତସ୍ଯ ଚ
ଯିଏ ଗୁଣରହିତ, ଚିରନ୍ତନ ଓ ଆରମ୍ଭ ଶେଷ ନଥିବା, ସେଠାରେ—
ଷଷ୍ଟିଦଣ୍ଡାତ୍ମିକାସ୍ତସ୍ଯା ଵାସରଶ୍ଚ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତଃ
ତାଙ୍କର ଏକ ଦିନ ଷଷ୍ଟି ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଗଣାଯାଏ।
ଏଵଂ ଗତେ ଶତାବ୍ଦେ ଚ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣେ ପ୍ରକୃତେର୍ଲଯଃ
ଏଭଳି ଶତବର୍ଷ କଟିଗଲେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ପ୍ରକୃତିକୁ ଲୟ କରନ୍ତି।
ସର୍ଵାନ୍ସଂହୃତ୍ଯ ସା ଚୈକା ମହାଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରସୂଶ୍ଚ ଯା
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆପଣ ଭିତରେ ଆଣି ନେଇ, ଏକମାତ୍ର ସେ ରହିଯାନ୍ତି, ଯିଏ ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୂଳ।
ବୁଦ୍ଧ୍ଯଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀ ଚ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସ୍ଯୈଵ ନିର୍ଗୁଣାମ୍ 2.54.
ଯିଏ ବୁଦ୍ଧିର ଅଧିପତି ଦେବୀ, ସେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୁଣରହିତ ଶକ୍ତି।
ପ୍ରାଣାଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀଂ ଚ ପ୍ରେମ୍ଣା ପ୍ରାଣାଧିକାଂ ଵରାମ୍
ଯିଏ ପ୍ରାଣର ଅଧିପତି ଦେବୀ, ସେ ପ୍ରେମରେ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ନାରାଯଣଶ୍ଚ ଶମ୍ଭୁଶ୍ଚ ସଂହୃତ୍ଯ ସ୍ଵଗଣାନ୍ବହୂନ୍
ନାରାୟଣ ଓ ଶମ୍ଭୁ ତାଙ୍କର ବହୁ ସହଚରଙ୍କୁ ଆପଣ ଭିତରେ ଆଣି ନେଇଛନ୍ତି।
ଗୋପା ଗୋପ୍ଯଶ୍ଚ ଗାଵଶ୍ଚ ସଵତ୍ସାଶ୍ଚ ନରାଧିପ । ମହାଵିଷ୍ଣୌ ଵିଲୀନାଶ୍ଚ ତେ ସର୍ଵେ କ୍ଷୁଦ୍ରଵିଷ୍ଣଵଃ
ଗୋପ, ଗୋପୀ, ଗାଈ ଓ ବଛାମାନେ, ହେ ରାଜା, ସମସ୍ତ କ୍ଷୁଦ୍ର ବିଷ୍ଣୁମାନେ ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭିତରେ ଲୟ ହୁଅନ୍ତି।
ପ୍ରକୃତିର୍ଯୋଗନିଦ୍ରା ଚ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣନଯନଦ୍ଵଯେ
ପ୍ରକୃତି ଓ ଯୋଗନିଦ୍ରା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁରେ ଅଛି।
ପ୍ରକୃତେର୍ଵାସରୋ ଯାଵନ୍ମିତଃ କାଲଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତଃ
ପ୍ରକୃତିର ଦିନର ମାପିତ କାଳକୁ କହାଯାଇଛି।
ଅମୂଲ୍ଯ ରତ୍ନତଲ୍ପେ ଚ ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକାର୍ଚିତେ
ଅମୂଲ୍ୟ ମଣିର ଶଯ୍ୟାରେ, ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ପୁନଃ ପ୍ରଜାଗରେ ତସ୍ଯ ସର୍ଵସୃଷ୍ଟିର୍ଭଵେତ୍ପୁନଃ
ପୁଣି ସେ ଜାଗିଲେ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ପୁଣି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।