ଚତୁର୍ଯୁଗଂ ପରିମିତଂ ନରମାନକ୍ରମେଣ ଚ
ଚତୁର୍ଯୁଗର ମାପ ମାନବ ବର୍ଷ ଅନୁଯାୟୀ ହୁଏ।
କୃତଂ ଯୁଗଂ ନୃମାନେନ ସଂଖ୍ଯାଵିଦ୍ଭିଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତମ୍
କୃତଯୁଗ ମାନବ ଗଣନାରେ ସଂଖ୍ୟା ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି।
ତ୍ରେତାଯୁଗଂ ପରିମିତଂ କାଲଵିଦ୍ଭିଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତମ୍
ତ୍ରେତାଯୁଗକୁ କାଳ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ ମାପି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି।
ପରିମାଣଂ ଦ୍ଵାପରସ୍ଯ ସଂଖ୍ଯାଵିଦ୍ଭିରିତୀରିତମ୍ ନୃମାନାଦ୍ଵୈ କଲିଯୁଗଂ ଵିଦୁଃ କାଲଵିଦୋ ବୁଘାଃ
ଦ୍ୱାପରଯୁଗର ମାପ ସଂଖ୍ୟା ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ କହିଛନ୍ତି; କଳିଯୁଗକୁ ମାନବ ମାନ ଅନୁଯାୟୀ କାଳ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଜାଣନ୍ତି।
ତତ୍ର ସପ୍ତ ଚ ଵାରା ଵୈ ତିଥଯଃ ଷୋଡଶ ସ୍ମୃତାଃ 2.54.
ଏଠାରେ ସାତ ଦିନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ଏବଂ ତିଥି ଶୋଳଟି ମନେ ରଖାଯାଏ।
ତଥା ଭ୍ରମତି ତଚ୍ଚକ୍ରମେଵମେଵଂ ଚତୁର୍ଯୁଗମ୍
ଏଭଳି ଏହି ଚକ୍ର ଘୂରୁଛି, ଏବଂ ଚତୁର୍ଯୁଗ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଚାଲିଥାଏ।
ଏଵଂ କ୍ରମାଦ୍ଭ୍ରମନ୍ତ୍ଯେଵ ମନଵଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଦଶ
ଏହିପରି କ୍ରମରେ ଚଉଦ ମନୁ ଘୂରୁଛନ୍ତି।
ପଞ୍ଚଵିଂଶତିସାହସ୍ରଂ ଷଷ୍ଟ୍ଯନ୍ତଶତପଞ୍ଚକମ୍
ପঁଚିଶ ହଜାର ଏବଂ ସଠିର ଶେଷରେ ପଞ୍ଚଟି ଯୋଗ ହୁଏ।
ଆଖ୍ଯାନଂ ଚ ମନୂନାଂ ଚ ଧର୍ମିଷ୍ଠାନାଂ ନରାଧିପ
ମନୁମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର କଥା ଏଠାରେ କୁହାଯାଉଛି।
ଆଦ୍ଯୋ ମନୁର୍ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରଃ ଶତରୂପା ପତିଵ୍ରତା
ପ୍ରଥମ ମନୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଭକ୍ତିଶୀଳା ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ଥିଲେ ଶତରୂପା।
ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵଃ ଶମ୍ଭୁଶିଷ୍ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁଵ୍ରତପରାଯଣଃ
ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ ଶିବଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଉପାସନାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଥିଲେ।
ରାଜସୂଯସହସ୍ରଂ ଚ ଚକ୍ରେ ଵୈ ନର୍ମଦାତଟେ
ସେ ନର୍ମଦା ନଦୀ କୂଳରେ ହଜାର ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ଗୋମେଧଂ ଚ ଚତୁର୍ଲକ୍ଷଂ ଵିଧିଵନ୍ମହଦଦ୍ଭୁତମ୍
ସେ ଚାରି ଲକ୍ଷ ଗୋମେଧ ଯଜ୍ଞ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ କରିଥିଲେ।
ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଗଵାଂ ମାଂସୈଃ ସୁପକ୍ଵୈର୍ଘୃତସଂସ୍କୃତୈଃ
ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଗାଈର ଭଲ ଭାବରେ ଘିଅରେ ପକାଯାଇଥିବା ମାଂସ ଦ୍ୱାରା,
ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନଲକ୍ଷଂ ଚ ଦଶକୋଟିସୁଵର୍ଣକମ୍ ।।2.54.
ଏବଂ ଏକ ଲକ୍ଷ ଅମୂଲ୍ୟ ମଣି ଓ ଦଶ କୋଟି ସୁନା ଦେଇଥିଲେ।
ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାନି ଵସ୍ତ୍ରାଣି ମୁନୀନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଚ ଲକ୍ଷକମ୍ ତ୍ରିଲକ୍ଷମଶ୍ଵରତ୍ନଂ ଚ ଶାତକୁଂଭଵିଭୂଷିତମ୍
ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଲକ୍ଷ ଟି ଜମା କପଡ଼ା ମହାମୁନିମାନେ ପାଇଁ ଏବଂ ତିନି ଲକ୍ଷ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ସୁନା ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ସହସ୍ରଂ ରଥରତ୍ନଂ ଚ ଶିବିକାଲକ୍ଷମେଵ ଚ ତ୍ରିକୋଟିସ୍ଵର୍ଣଭୂଷାଶ୍ଚ କର୍ପୂରାଦିସୁଵାସିତମ୍
ହଜାର ଟି ଅତି ଉତ୍ତମ ରଥ, ଏକ ଲକ୍ଷ ଶିବିକା ଏବଂ ତିରିଶି କୋଟି ସୁନା ଭୂଷଣ, ସବୁ କର୍ପୂର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧରେ ମନୋହର।
ତାମ୍ବୂଲଂ ସୁଵିଚିତ୍ରଂ ଚ ତ୍ରିକୋଟିସ୍ଵର୍ଣତଲ୍ପକମ୍
ତିନି ଲକ୍ଷ ସୁନା ଶଯ୍ୟା ଓ ଚମତ୍କାର ବିନ୍ଦୁଳି ପାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକୈଶ୍ଚିତ୍ରୈ ରାଜିତଂ ମାଲ୍ଯଜାଲକୈଃ
ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ରଙ୍ଗିନ କପଡ଼ା ଓ ମାଳା ଫୁଲର ଜାଲ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଶଂକରାଜ୍ଜ୍ଞାନଂ କୃଷ୍ଣମଂତ୍ରଂ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ଶଙ୍କରଙ୍କଠାରୁ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ସେ ଦୁର୍ଲଭ କୃଷ୍ଣମନ୍ତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁକ୍ତଂ ସ୍ଵପୁତ୍ରଂ ଚ ପ୍ରହଷ୍ଟୋଽଭୂତ୍ପ୍ରଜାପତିଃ
ନିଜ ପୁଅକୁ ମୁକ୍ତ ଦେଖି, ପ୍ରଜାପତି ବହୁତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ଯତଃ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁପୁତ୍ରୋଽଯମତଃ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵୋ ମନୁଃ
ଏହିଠାରୁ, ସେ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କର ପୁଅ ଥିବାରୁ, ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ରାଜା ଵଦାନ୍ଯୋ ଧର୍ମିଷ୍ଠଃ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵସମୋ ମହାନ୍
ଏକ ଦାନଶୀଳ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା, ମହାନ ଏବଂ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ସମାନ।
ତୌ ତୃତୀଯୌ ଚତୁର୍ଥୌ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵୌ ତାପସୋତ୍ତମୌ
ତୃତୀୟ ଓ ଚତୁର୍ଥ ମନୁ, ଦୁହେଁ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ୱୀ ଥିଲେ।
ଧର୍ମିଷ୍ଠାନାଂ ଵରିଷ୍ଠଶ୍ଚ ରୈଵତଃ ପଞ୍ଚମୋ ମନୁଃ 2.54.
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମନୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପଞ୍ଚମ ମନୁ ରେବତ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ।
ଶ୍ରାଦ୍ଧଦେଵଃ ସୂର୍ଯସୁତୋ ଵୈଷ୍ଣଵଃ ସପ୍ତମୋ ମନୁଃ
ଶ୍ରାଦ୍ଧଦେବ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁଅ, ସପ୍ତମ ମନୁ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ଥିଲେ।
ନଵମୋ ଦକ୍ଷସାଵର୍ଣିର୍ଵିଷ୍ଣୁଵ୍ରତପରାଯଣଃ
ନବମ ମନୁ ହେଉଛନ୍ତି ଦକ୍ଷସାବର୍ଣି, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପାସନାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।
ତତଶ୍ଚ ଧର୍ମସାଵର୍ଣିର୍ମନୁରେକାଦଶଃ ସ୍ମୃତଃ
ତାଙ୍କ ପରେ ଧର୍ମସାବର୍ଣିଙ୍କୁ ଏକାଦଶ ମନୁ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।
ଜ୍ଞାନୀ ଚ ରୁଦ୍ରସାଵର୍ଣିର୍ମନୁଶ୍ଚ ଦ୍ଵାଦଶଃ ସ୍ମୃତଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ରୁଦ୍ରସାବର୍ଣି ଦ୍ୱାଦଶ ମନୁ ବୋଲି ପରିଚିତ।
ଚତୁର୍ଦଶୋ ମହାଜ୍ଞାନୀ ଚନ୍ଦ୍ରସାଵର୍ଣିରେଵ ଚ
ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ମନୁ ହେଉଛନ୍ତି ଚନ୍ଦ୍ରସାବର୍ଣି, ଯିଏ ମହାଜ୍ଞାନୀ ଓ ତପସ୍ବୀ।