ଗୋଲୋକୋ ଵର୍ତ୍ତୁଲାକାରୋ ଵରିଷ୍ଠସ୍ସର୍ଵଲୋକତଃ
ଗୋଲୋକ ବୃତ୍ତାକାର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ରତ୍ନେନ୍ଦ୍ରସାରଖଚିତୈଃ ସ୍ତମ୍ଭସୋପାନଚିତ୍ରିତୈଃ
ଏହା ରତ୍ନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଥିବା ଥମ୍ଭ ଓ ସିଢି ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ।
ନାନାଚିତ୍ରଵିଚିତ୍ରୈଶ୍ଚ ଶିବିରୈଶ୍ଚ ଵିରାଜିତଃ ଵିରଜାସରିଦାକୀର୍ଣୈଶ୍ଶତଶୃଂଗୈସ୍ସୁଵେଷ୍ଟିତଃ
ଏହା ବିଭିନ୍ନ ଅଦ୍ଭୁତ ଶିବିର ଦ୍ୱାରା ଚମକିଉଠି, ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଭିରଜା ନଦୀରେ ଧୋଇଯାଇଥିବା ଶତ ଶୃଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ସରିଦର୍ଧପ୍ରମାଣେନ ଦୈର୍ଘ୍ଯେଣ ଚ ତତେନ ଚ
ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ନଦୀର ଅର୍ଧା ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତ ମଧ୍ୟ ଏହି ମାପରେ।
ତଦର୍ଦ୍ଧମାନଵିଲସଦ୍ରାସମଣ୍ଡଲମଣ୍ଡିତଃ 2.54.
ଏହା ଅର୍ଧା ମାପରେ ଚମକୁଥିବା ରସର ବୃତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ।
ଯଥା ପଂକଜମଧ୍ଯେ ଚ କର୍ଣିକା ସୁମନୋହରା
ଯେପରି ଏକ ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟରେ କର୍ଣିକା ସବୁଠୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥାଏ,
ରାସେଶ୍ଵର୍ଯ୍ଯା ରାଧିକଯା ସଂଯୁକ୍ତଃ ସନ୍ତତଂ ନୃପ
ରାଜା, ତିନି ସଦା ରାସେଶ୍ୱରୀ ରାଧିକା ସହ ଏକତ୍ର ଅଛନ୍ତି।
ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକାଧାନୋ ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତଃ
ତିନି ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଅଂଶୁକ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ଏବଂ ରତ୍ନ ଭୂଷଣରେ ଭୂଷିତ।
ରତ୍ନସିଂହାସନସ୍ଥଶ୍ଚ ରତ୍ନଚ୍ଛତ୍ରେଣ ଶୋଭିତଃ
ତିନି ରତ୍ନ ର ସିଂହାସନରେ ବସିଛନ୍ତି, ରତ୍ନ ଛତା ତଳେ ଦୀପ୍ତିମାନ।
ଭୂଷିତାଭିଶ୍ଚ ଗୋପୀଭିର୍ମାଲାଚନ୍ଦନଚର୍ଚିତଃ
ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭୂଷିତ କରନ୍ତି, ମାଳା ପିନ୍ଧାଇ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ସଜାଇଥନ୍ତି।
କଥିତୋ ଲୋକଵିସ୍ତାରୋ ଯଥାଶକ୍ତି ଯଥାଗମମ୍
ଯେପରି ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଚଳିତ ପ୍ରଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ବିସ୍ତାର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ପାତ୍ରଂ ଷଟ୍ପଲସଂଭୂତଂ ଗଭୀରଂ ଚତୁରଙ୍ଗୁଲମ୍
ଏହି ପାତ୍ରଟି ଛଅଟି ପଦ୍ମପତ୍ରରୁ ତିଆରି, ଗଭୀର ଓ ଚାରି ଆଙ୍ଗୁଳ ଚଉଡ଼ା।
ସ୍ଵର୍ଣମାଷକୃତଚ୍ଛିଦ୍ରଂ ଦଣ୍ଡୈଶ୍ଚ ଚତୁରଂଗୁଲୈଃ
ଏହାରେ ସୁନାର ମାଣିକ ଆକାରର ଏକ ଛିଦ୍ର ଅଛି, ଏବଂ ଚାରି ଆଙ୍ଗୁଳ ଲମ୍ବା ଦଣ୍ଡ ରହିଛି।
ଦଣ୍ଡଦ୍ଵଯଂ ମୁହୂର୍ତଂ ଚ ଯାମସ୍ତସ୍ଯ ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ଦୁଇଟି ଦଣ୍ଡ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ହୁଏ, ଏବଂ ଏମିତି ଚାରିଟି ଦଣ୍ଡ ଏକ ଯାମ ହୁଏ।
ମାସୋ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଚ ପକ୍ଷାଭ୍ଯାଂ ଵର୍ଷଂ ଦ୍ଵାଦଶମାସକୈଃ 2.54.
ଏକ ମାସ ଦୁଇଟି ପକ୍ଷରେ ହୁଏ, ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ମାସରେ ଏକ ବର୍ଷ ହୁଏ।
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ଦିନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଶୁକ୍ଲେ ରାତ୍ରିଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତା
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ଦିନ ଗଣାଯାଏ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ରାତି ମାନାଯାଏ।
ଅଯନଂ ହ୍ଯୁତ୍ତରମହୋ ରାତ୍ରିର୍ଵୈ ଦକ୍ଷିଣାଯନମ୍
ଉତ୍ତରାୟଣକୁ ଦିନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣାୟଣକୁ ନିଶା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରକୃତେଃ ପ୍ରାକୃତାନାଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମାଦୀନାଂ ନିଶାମଯ
ଏବେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ପ୍ରକୃତିର ଦିନ ଓ ରାତି ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ଦିଵ୍ଯୈର୍ଦ୍ଵାଦଶସାହସ୍ରୈଃ ସାଵଧାନଂ ନିଶାମଯ
ସାବଧାନ ହୋଇ ଶୁଣ; ଦ୍ୱାଦଶ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ତେଷାଂ ଚ ସନ୍ଧ୍ଯାସନ୍ଧ୍ଯାଂଶୌ ଦ୍ଵେ ସହସ୍ରେ ପ୍ରକୀର୍ତିତେ
ଏହାରେ ଦୁଇଟି ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାଂଶ ମିଶି ଦୁଇ ହଜାର ବର୍ଷ ହୁଏ।
ଚତୁର୍ଯୁଗଂ ପରିମିତଂ ନରମାନକ୍ରମେଣ ଚ
ଚତୁର୍ଯୁଗର ମାପ ମାନବ ବର୍ଷ ଅନୁଯାୟୀ ହୁଏ।
କୃତଂ ଯୁଗଂ ନୃମାନେନ ସଂଖ୍ଯାଵିଦ୍ଭିଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତମ୍
କୃତଯୁଗ ମାନବ ଗଣନାରେ ସଂଖ୍ୟା ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି।
ତ୍ରେତାଯୁଗଂ ପରିମିତଂ କାଲଵିଦ୍ଭିଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତମ୍
ତ୍ରେତାଯୁଗକୁ କାଳ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ ମାପି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି।
ପରିମାଣଂ ଦ୍ଵାପରସ୍ଯ ସଂଖ୍ଯାଵିଦ୍ଭିରିତୀରିତମ୍ ନୃମାନାଦ୍ଵୈ କଲିଯୁଗଂ ଵିଦୁଃ କାଲଵିଦୋ ବୁଘାଃ
ଦ୍ୱାପରଯୁଗର ମାପ ସଂଖ୍ୟା ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ କହିଛନ୍ତି; କଳିଯୁଗକୁ ମାନବ ମାନ ଅନୁଯାୟୀ କାଳ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଜାଣନ୍ତି।
ତତ୍ର ସପ୍ତ ଚ ଵାରା ଵୈ ତିଥଯଃ ଷୋଡଶ ସ୍ମୃତାଃ 2.54.
ଏଠାରେ ସାତ ଦିନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ଏବଂ ତିଥି ଶୋଳଟି ମନେ ରଖାଯାଏ।
ତଥା ଭ୍ରମତି ତଚ୍ଚକ୍ରମେଵମେଵଂ ଚତୁର୍ଯୁଗମ୍
ଏଭଳି ଏହି ଚକ୍ର ଘୂରୁଛି, ଏବଂ ଚତୁର୍ଯୁଗ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଚାଲିଥାଏ।
ଏଵଂ କ୍ରମାଦ୍ଭ୍ରମନ୍ତ୍ଯେଵ ମନଵଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଦଶ
ଏହିପରି କ୍ରମରେ ଚଉଦ ମନୁ ଘୂରୁଛନ୍ତି।
ପଞ୍ଚଵିଂଶତିସାହସ୍ରଂ ଷଷ୍ଟ୍ଯନ୍ତଶତପଞ୍ଚକମ୍
ପঁଚିଶ ହଜାର ଏବଂ ସଠିର ଶେଷରେ ପଞ୍ଚଟି ଯୋଗ ହୁଏ।
ଆଖ୍ଯାନଂ ଚ ମନୂନାଂ ଚ ଧର୍ମିଷ୍ଠାନାଂ ନରାଧିପ
ମନୁମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର କଥା ଏଠାରେ କୁହାଯାଉଛି।
ଆଦ୍ଯୋ ମନୁର୍ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରଃ ଶତରୂପା ପତିଵ୍ରତା
ପ୍ରଥମ ମନୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଭକ୍ତିଶୀଳା ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ଥିଲେ ଶତରୂପା।