ମୁନିରୁଵାଚ ତଥା ନିତ୍ଯଂ ଡିମ୍ବରୂପଶ୍ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣେଚ୍ଛାସମୁଦ୍ଭଵଃ
ମୁନି କହିଲେ: ଏହିପରି, ଡିମ୍ବ ଆକାର ସଦା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଜଲେନ ପରିପୂର୍ଣଶ୍ଚ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ମୁଖବିନ୍ଦୁନା
ଏହି ଡିମ୍ବ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୁଖର ଏକ ତିପ୍ପା ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ।
ପ୍ରକୃତ୍ଯା ସହ ଯୁକ୍ତସ୍ଯ କଲଯା ନିଜଯା ନୃପ
ରାଜା, ସ୍ୱୟଂ ନିଜ ପ୍ରକୃତି ସହ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କର ଅଂଶ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ଅଛନ୍ତି।
ପ୍ରକୃତିର୍ଗର୍ଭସଂର୍ଯୁକ୍ତଡିମ୍ବୋଦ୍ଭୂତସ୍ଯ ଭୂମିପ
ରାଜା, ପ୍ରକୃତି ଗର୍ଭ ସହ ଏକତ୍ର ହୋଇ, ତିନି ଡିଂବୁ ରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି।
ଵନମାଲାଧରଃ ଶ୍ରୀମାଞ୍ଛୋଭିତଃ ପୀତଵାସସା 2.54.
ତିନି ଜଙ୍ଗଲ ଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ପୀତବର୍ଣ୍ଣ ପୋଷାକରେ ସୁସଜ୍ଜିତ।
ଆତ୍ମାଽଽକାଶସମୋ ନିତ୍ଯୋ ଵିସ୍ତୃତଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବଵତ୍
ତାଙ୍କର ଆତ୍ମା ଆକାଶ ପରି, ଚିରନ୍ତନ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରର ବୃତ୍ତ ପରି ବିସ୍ତୃତ।
ଆକାଶଵତ୍ସୁଵିସ୍ତାରୋ ରତ୍ନୌଘୈଶ୍ଚ ଵିନିର୍ମିତଃ
ତିନି ଆକାଶ ପରି ବିସ୍ତୃତ, ଅନେକ ରତ୍ନରେ ଗଠିତ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀସରସ୍ଵତୀଗଙ୍ଗାତୁଲସୀପତିରୀଶ୍ଵରଃ
ତିନି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଗଙ୍ଗା ଓ ତୁଳସୀଙ୍କର ପ୍ରଭୁ।
ସର୍ଵେଶଃ ସର୍ଵସିଦ୍ଧେଶୋ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହଵିଗ୍ରହଃ
ସମସ୍ତଙ୍କର ଈଶ୍ୱର, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିର ନାୟକ, ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ କୃପାର ମୂର୍ତ୍ତି।
ଚତୁର୍ଭୁଜଶ୍ଚ ଵୈକୁଣ୍ଠେ ଗୋଲୋକେ ଦ୍ଵିଭୁଜଃ ସ୍ଵଯମ୍
ବୈକୁଣ୍ଠରେ ତିନି ଚାରି ହାତରେ, ଗୋଲୋକରେ ତିନି ସ୍ୱୟଂ ଦୁଇ ହାତରେ।
ଗୋଲୋକୋ ଵର୍ତ୍ତୁଲାକାରୋ ଵରିଷ୍ଠସ୍ସର୍ଵଲୋକତଃ
ଗୋଲୋକ ବୃତ୍ତାକାର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ରତ୍ନେନ୍ଦ୍ରସାରଖଚିତୈଃ ସ୍ତମ୍ଭସୋପାନଚିତ୍ରିତୈଃ
ଏହା ରତ୍ନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଥିବା ଥମ୍ଭ ଓ ସିଢି ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ।
ନାନାଚିତ୍ରଵିଚିତ୍ରୈଶ୍ଚ ଶିବିରୈଶ୍ଚ ଵିରାଜିତଃ ଵିରଜାସରିଦାକୀର୍ଣୈଶ୍ଶତଶୃଂଗୈସ୍ସୁଵେଷ୍ଟିତଃ
ଏହା ବିଭିନ୍ନ ଅଦ୍ଭୁତ ଶିବିର ଦ୍ୱାରା ଚମକିଉଠି, ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଭିରଜା ନଦୀରେ ଧୋଇଯାଇଥିବା ଶତ ଶୃଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ସରିଦର୍ଧପ୍ରମାଣେନ ଦୈର୍ଘ୍ଯେଣ ଚ ତତେନ ଚ
ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ନଦୀର ଅର୍ଧା ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତ ମଧ୍ୟ ଏହି ମାପରେ।
ତଦର୍ଦ୍ଧମାନଵିଲସଦ୍ରାସମଣ୍ଡଲମଣ୍ଡିତଃ 2.54.
ଏହା ଅର୍ଧା ମାପରେ ଚମକୁଥିବା ରସର ବୃତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ।
ଯଥା ପଂକଜମଧ୍ଯେ ଚ କର୍ଣିକା ସୁମନୋହରା
ଯେପରି ଏକ ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟରେ କର୍ଣିକା ସବୁଠୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥାଏ,
ରାସେଶ୍ଵର୍ଯ୍ଯା ରାଧିକଯା ସଂଯୁକ୍ତଃ ସନ୍ତତଂ ନୃପ
ରାଜା, ତିନି ସଦା ରାସେଶ୍ୱରୀ ରାଧିକା ସହ ଏକତ୍ର ଅଛନ୍ତି।
ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକାଧାନୋ ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତଃ
ତିନି ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଅଂଶୁକ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ଏବଂ ରତ୍ନ ଭୂଷଣରେ ଭୂଷିତ।
ରତ୍ନସିଂହାସନସ୍ଥଶ୍ଚ ରତ୍ନଚ୍ଛତ୍ରେଣ ଶୋଭିତଃ
ତିନି ରତ୍ନ ର ସିଂହାସନରେ ବସିଛନ୍ତି, ରତ୍ନ ଛତା ତଳେ ଦୀପ୍ତିମାନ।
ଭୂଷିତାଭିଶ୍ଚ ଗୋପୀଭିର୍ମାଲାଚନ୍ଦନଚର୍ଚିତଃ
ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭୂଷିତ କରନ୍ତି, ମାଳା ପିନ୍ଧାଇ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ସଜାଇଥନ୍ତି।
କଥିତୋ ଲୋକଵିସ୍ତାରୋ ଯଥାଶକ୍ତି ଯଥାଗମମ୍
ଯେପରି ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଚଳିତ ପ୍ରଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ବିସ୍ତାର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ପାତ୍ରଂ ଷଟ୍ପଲସଂଭୂତଂ ଗଭୀରଂ ଚତୁରଙ୍ଗୁଲମ୍
ଏହି ପାତ୍ରଟି ଛଅଟି ପଦ୍ମପତ୍ରରୁ ତିଆରି, ଗଭୀର ଓ ଚାରି ଆଙ୍ଗୁଳ ଚଉଡ଼ା।
ସ୍ଵର୍ଣମାଷକୃତଚ୍ଛିଦ୍ରଂ ଦଣ୍ଡୈଶ୍ଚ ଚତୁରଂଗୁଲୈଃ
ଏହାରେ ସୁନାର ମାଣିକ ଆକାରର ଏକ ଛିଦ୍ର ଅଛି, ଏବଂ ଚାରି ଆଙ୍ଗୁଳ ଲମ୍ବା ଦଣ୍ଡ ରହିଛି।
ଦଣ୍ଡଦ୍ଵଯଂ ମୁହୂର୍ତଂ ଚ ଯାମସ୍ତସ୍ଯ ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ଦୁଇଟି ଦଣ୍ଡ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ହୁଏ, ଏବଂ ଏମିତି ଚାରିଟି ଦଣ୍ଡ ଏକ ଯାମ ହୁଏ।
ମାସୋ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଚ ପକ୍ଷାଭ୍ଯାଂ ଵର୍ଷଂ ଦ୍ଵାଦଶମାସକୈଃ 2.54.
ଏକ ମାସ ଦୁଇଟି ପକ୍ଷରେ ହୁଏ, ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ମାସରେ ଏକ ବର୍ଷ ହୁଏ।
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ଦିନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଶୁକ୍ଲେ ରାତ୍ରିଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତା
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ଦିନ ଗଣାଯାଏ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ରାତି ମାନାଯାଏ।
ଅଯନଂ ହ୍ଯୁତ୍ତରମହୋ ରାତ୍ରିର୍ଵୈ ଦକ୍ଷିଣାଯନମ୍
ଉତ୍ତରାୟଣକୁ ଦିନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣାୟଣକୁ ନିଶା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରକୃତେଃ ପ୍ରାକୃତାନାଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମାଦୀନାଂ ନିଶାମଯ
ଏବେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ପ୍ରକୃତିର ଦିନ ଓ ରାତି ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ଦିଵ୍ଯୈର୍ଦ୍ଵାଦଶସାହସ୍ରୈଃ ସାଵଧାନଂ ନିଶାମଯ
ସାବଧାନ ହୋଇ ଶୁଣ; ଦ୍ୱାଦଶ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ତେଷାଂ ଚ ସନ୍ଧ୍ଯାସନ୍ଧ୍ଯାଂଶୌ ଦ୍ଵେ ସହସ୍ରେ ପ୍ରକୀର୍ତିତେ
ଏହାରେ ଦୁଇଟି ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାଂଶ ମିଶି ଦୁଇ ହଜାର ବର୍ଷ ହୁଏ।