ମରୀଚିଃ କଶ୍ଯପଶ୍ଚୈଵ ଵସିଷ୍ଠଃ କ୍ରତୁରେଵ ଚ
ମରୀଚି, କଶ୍ୟପ, ବଶିଷ୍ଠ ଓ କ୍ରତୁ ଥିଲେ।
ଗୌତମଶ୍ଚ କଣାଦଶ୍ଚ କଣ୍ଵଃ କାତ୍ଯାଯନଃ କଠଃ
ଗୌତମ, କଣାଦ, କଣ୍ବ, କାତ୍ୟାୟନ ଓ କଠ ଥିଲେ।
ତୈତ୍ତିରିଶ୍ଚାପ୍ଯାପିଶଲିର୍ମାର୍କଣ୍ଡେଯୋ ମହାତପାଃ
ତୈତ୍ତିରି, ଆପିଶଳି ଏବଂ ମହାତପସ୍ବୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଆସିଥିଲେ,
ସନତ୍କୁମାରୋ ଭଗଵାନ୍ନରନାରାଯଣାଵୃଷୀ
ପୂଜ୍ୟ ସନତ୍କୁମାର ଏବଂ ନର ଓ ନାରାୟଣ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ,
ଭରଦ୍ଵାଜଶ୍ଚ ଵାଲ୍ମୀକିରୌର୍ଵଶ୍ଚ ଚ୍ଯଵନସ୍ତଥା
ଭରଦ୍ୱାଜ, ବାଲ୍ମୀକି, ଔର୍ବ ଏବଂ ଚ୍ୟବନ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ,
ଶିଲାଲିର୍ଲାଙ୍ଗଲିଶ୍ଚୈଵ ଶାକଲ୍ଯଃ ଶାକଟାଯନଃ
ଶିଳାଳି, ଲାଙ୍ଗଳି, ଶାକଲ୍ୟ ଏବଂ ଶାକଟାୟନ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ,
ଜୈଗୀଷଵ୍ଯୋ ଵାମଦେଵୋ ଵାଲଖିଲ୍ଯାଦଯସ୍ତଥା 2.50.
ଜୈଗୀଷବ୍ୟ, ବାମଦେବ ଏବଂ ଭଳି ଭଳି ବାଳଖିଲ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ,
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଶ୍ଚ କୌତ୍ସଶ୍ଚାପ୍ଯୃଚୀକୋଽପ୍ଯଘମର୍ଷଣଃ
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, କୌତ୍ସ, ଋଚୀକ ଏବଂ ଅଘମର୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ,
ଦିକ୍ପାଲା ଦେଵତାଃ ସର୍ଵା ଵିପ୍ରଂ ପଶ୍ଚାତ୍ସମାଯଯୁଃ
ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ପାଳ ଦେବତାମାନେ ପରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିଲେ,
ସମୂଚୁସ୍ତଂ କ୍ରମେଣୈଵ ନୀତିଂ ନୀତିଵିଶାରଦାଃ
ନୀତିରେ ପାରଙ୍ଗତ ସେମାନେ ଶ୍ରେଣୀକ୍ରମରେ ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ,
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତ୍ତେ ମହାପୁରାଣେ ଦ୍ଵିତୀଯେ ପ୍ରକୃତିଖଣ୍ଡେ ନାରଦନାରାଯଣସଂଵାଦାନ୍ତର୍ଗତହରଗୌରୀସଂଵାଦେ ରାଧୋପାଖ୍ଯାନେ ସୁଯଜ୍ଞୋପାଖ୍ଯାନଂ ନାମ ପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ମହାପୁରାଣ 'ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ' ର ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରକୃତିଖଣ୍ଡରେ ନାରଦ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ସଂବାଦ ଭିତରେ ହର ଓ ଗୌରୀଙ୍କ ସଂବାଦରେ ରାଧା ଉପାଖ୍ୟାନ ଅନ୍ତର୍ଗତ 'ସୁୟଜ୍ଞ ଉପାଖ୍ୟାନ' ନାମକ ପଞ୍ଚାଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା ।
ଶ୍ରୀପାର୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ନୀତିଜ୍ଞା ନୀତିଵଚନଂ ତନ୍ମାଂ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି
ଶ୍ରୀ ପାର୍ବତୀ କହିଲେ: ନୀତି ଜଣା ତୁମେ, ଏହି ନୀତିର କଥା ମୋତେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।
ଶ୍ରୀମହାଦେଵ ଉଵାଚ କ୍ରମେଣ ଵକ୍ତୁମାରେଭେ ମୁନିସଂଘୋ ଵରାନନେ
ଶ୍ରୀ ମହାଦେବ କହିଲେ: ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ମୁନିମାନେ ପାଳାକ୍ରମେ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ ।
ସନତ୍କୁମାର ଉଵାଚ ସୁଶୀଲଂ ଚ ମହୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ପିତରୋଽଗ୍ନିଃ ସୁରାସ୍ତଥା
ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ: ଭଲ ଚରିତ୍ର ଓ ମହାସମ୍ପଦ, ପିତୃଗଣ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଦେବତାମାନେ,
ଆଗତା ନୃପଗେହେଭ୍ଯଃ କୃତ୍ଵା ଭ୍ରଷ୍ଟଶ୍ରିଯଂ ନୃପମ୍
ରାଜାଙ୍କ ଘରୁ ଆସି, ସେ ରାଜାଙ୍କର ମହିମା କ୍ଷୟ କରିଦେଲେ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତୁ ହୃଦଯଂ କୋମଲଂ ନଵନୀତଵତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ହୃଦୟ ନୂଆ ଘିଅ ପରି କୋମଳ ।
କ୍ଷମସ୍ଵାଗଚ୍ଛ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଶୁଦ୍ଧଂ କୁରୁ ନୃପାଲଯମ୍
ମହାବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦୟା କର, ଏଠାକୁ ଆସ, ରାଜପାଳିକୁ ପବିତ୍ର କର ।
ଭୃଗୁରୁଵାଚ ପିତରସ୍ତସ୍ଯ ଦେଵାଶ୍ଚ ଵହ୍ନିଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ଚ
ଭୃଗୁ କହିଲେ: ପିତୃମାନେ, ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ,
ନିରାଶାଃ ପ୍ରତିଗଚ୍ଛନ୍ତି ଚାତିଥେରପ୍ରତିଗ୍ରହାତ୍
ଅତିଥି ଆସି ସମ୍ମାନ ନ ପାଇଲେ, ସେମାନେ ନିରାଶ ହୋଇ ଚାଲିଯାନ୍ତି ।
ସ୍ତ୍ରୀଘ୍ନୈର୍ଗୋଘ୍ନୈଃ କୃତଘ୍ନୈଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନୈର୍ଗୁରୁତଲ୍ପଗୈଃ
ଯେଉଁମାନେ ଜଣାଣୀ, ଗାଈ ମାରନ୍ତି, କୃତଘ୍ନ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନ୍ତି କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କ ଶୟନକୁ ଅପବିତ୍ର କରନ୍ତି,
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ଦତ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵପାପଂ ତସ୍ମୈ ତତ୍ପୁଣ୍ଯମାଦାଯ ଗଚ୍ଛତି ।। 2.51.
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ସେ ନିଜର ପାପ ତାଙ୍କୁ ଦେଇ, ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ନେଇ ଚାଲିଯାଏ।
କ୍ଷମସ୍ଵ ନୃପଦୋଷଂ ଚ ଗଚ୍ଛ ଵତ୍ସ ଯଥାସୁଖମ୍
ରାଜାଙ୍କ ଦୋଷକୁ ମାଫ କର, ପୁଅ, ଏବେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା ହୁଏ ସେପରି ଯା।
ପୁଲହ ଉଵାଚ ଵିପ୍ରସ୍ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯାହୀନୋ ଯଃ ଶ୍ରୀହୀନଃ କ୍ଷତ୍ରିଯୋ ଭଵେତ୍
ପୁଲହ କହିଲେ: ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତିନିବେଳି ସନ୍ଧ୍ୟା କରେନାହିଁ, ସେ ଧନହୀନ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହୁଏ।
ଏକାଦଶୀଵିହୀନଶ୍ଚ ଵିଷ୍ଣୁନୈଵେଦ୍ଯଵଞ୍ଚିତଃ
ଯେ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କରେନାହିଁ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭୋଗ ଦେଇନାହିଁ—
କ୍ରତୁରୁଵାଚ ଦୀକ୍ଷାହୀନୋ ଭଵେତ୍ସୋଽପି ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଯୋଽଵମନ୍ଯତେ
କ୍ରତୁ କହିଲେ: ଯେ ଦୀକ୍ଷା ନାହିଁ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ—
ଧନହୀନଃ ପୁତ୍ରହୀନୋ ଭାର୍ଯ୍ଯାହୀନୋ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଧନହୀନ, ସନ୍ତାନହୀନ ଏବଂ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ବିନା ହୁଏ।
ଅଙ୍ଗିରା ଉଵାଚ ଵୃଷଵାହୋ ଭଵେତ୍ସୋଽପି ଭାରତେ ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ
ଅଙ୍ଗିରା କହିଲେ: ସେ ଭାରତଭୂମିରେ ସାତଜନ୍ମ ଧରି ବୃଷ ଚାଳକ ହୁଏ।
ମରୀଚିରୁଵାଚ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିଵିହୀନଶ୍ଚ ସ ଭଵେଦ୍ଯୋଽଵମନ୍ଯତେ
ମରୀଚି କହିଲେ: ଯେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରେନାହିଁ ଏବଂ ଅପମାନ କରେ—
କଶ୍ଯପ ଉଵାଚ ଵିଷ୍ଣୁମନ୍ତ୍ରଵିହୀନଶ୍ଚ ତତ୍ପୂଜାଵିରତୋ ଭଵେତ୍
କଶ୍ୟପ କହିଲେ: ଯେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ନାହିଁ ଏବଂ ପୂଜା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛି—
ପ୍ରଚେତା ଉଵାଚ ପିତୃଭକ୍ତିଵିହୀନସ୍ସ୍ଯାତ୍ସ ଭଵେଦ୍ଭାରତେ ଭୁଵି
ପ୍ରଚେତାସ କହିଲେ: ଯେ ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରେନାହିଁ, ସେ ଭାରତ ଭୂମିରେ ଏଭଳି ହୁଏ।