ମାଲାକାରଃ ଶଙ୍ଖକାରଃ କର୍ମକାରଃ କୁଵିନ୍ଦକଃ 1.10.
ମାଳା ତିଆରି କରୁଥିବା, ଶଂଖ କାମ କରୁଥିବା, କାମ କରିବା ଶିଳ୍ପୀ ଓ କୁମ୍ଭାର—
ସୂତ୍ରକାରଶ୍ଚିତ୍ରକାରଃ ସ୍ଵର୍ଣକାରସ୍ତଥୈଵ ଚ
ସୂତା ବୁଣିବା, ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା ଓ ସୁନା କାମ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟ—
ଶୌନକ ଉଵାଚ ଶୂଦ୍ରାଯାମଧମାଯାଂ ଚ କଥଂ ତେ ପତିତାସ୍ତ୍ରଯଃ
ଶୌନକ ପଚାରିଲେ: ଶୂଦ୍ରା ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ନିମ୍ନ ଅବସ୍ଥାକୁ ସେ ତିନିଜଣ କିପରି ପଡ଼ିଗଲେ?
କଥଂ ତେଷୁ ବ୍ରହ୍ମଶାପୋ ହ୍ଯଭଵତ୍କେନ ହେତୁନା
ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପ କିପରି ଲାଗିଲା, କେଉଁ କାରଣରେ?
ସୌତିରୁଵାଚ ତାମପଶ୍ଯଦ୍ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଗଚ୍ଛନ୍ତୀଂ ପୁଷ୍କରେ ପଥି
ସୂତା କହିଲେ: ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତାଙ୍କୁ ପୁଷ୍କରକୁ ଯିବା ରାସ୍ତାରେ ଦେଖିଲେ।
ଆଗଚ୍ଛତ୍ତଦ୍ଵିଲୋକାଚ୍ଚ ପ୍ରସାଦୋତ୍ଫୁଲ୍ଲମାନମଃ
ସେ ନିକଟକୁ ଆସୁଥିବାବେଳେ ଓ ଦେଖିବା ସହିତ, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ମନ ଆନନ୍ଦରେ ମୁଖରିତ ହେଲା।
ରତ୍ନାଲଙ୍କାରଭୂଷାଢ୍ଯାଂ ସର୍ଵାଵଯଵକୋମଲାମ୍
ସେ ରତ୍ନ ଗହନାରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ମୃଦୁ ଓ କୋମଳ।
ବୃହନ୍ନିତମ୍ବ ଭାରାର୍ତାଂ ମୁନିମାନସମୋହିନୀମ୍
ତାଙ୍କର ଚଉଡ଼ ନିତମ୍ବ ଭାରରେ ଦବିଯାଇଥିଲା, ମୁନିମାନଙ୍କ ମନକୁ ମୋହିତ କରୁଥିଲେ।
ତଚ୍ଛ୍ରୋଣୀଂ କଠିନାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵାଯୁନାଽପହୃତାଂଶୁକାମ୍
ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ନିତମ୍ବ ଓ ବାତାସରେ ଉଡ଼ିଯାଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ଦେଖି—
ସୁସ୍ମିତଂ ଚାରୁ ଵକ୍ତ୍ରଂ ଚ ଶରଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରଵିନିନ୍ଦକମ୍
ତାଙ୍କର ହସୁଥିବା ଶୋଭାମୟ ମୁହଁ ଶରତ୍ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଲଜ୍ଜାଇଦେଇଥିଲା।
ସିନ୍ଦୂରବିନ୍ଦୁସଂଯୁକ୍ତଂ କସ୍ତୂରୀବିନ୍ଦୁସଂଯୁତମ୍ 1.10.
ସିନ୍ଧୂର ଟିକିଆ ଓ କସ୍ତୂରୀ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ।
ତାମୁଵାଚ ପ୍ରିଯାଂ ଶାନ୍ତାଂ କାମଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ
କାମଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଶାନ୍ତ ନାରୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମୋଵାଚ ମମ ପ୍ରାଣାଂଶ୍ଚାପହତ୍ଯ ତିଷ୍ଠ କାନ୍ତେ କ୍ଷଣଂ ଶୁଭେ
ବିଶ୍ୱକର୍ମା କହିଲେ: ମୋ ଜୀବନ ତୁମ ପାଇଁ ହରାଇଯାଇଛି, ଶୁଭେ, ଦୟାକରି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରୁହ।
ତଵୈଵାନ୍ଵେଷଣଂ କୃତ୍ଵା ଭ୍ରମାମି ଜଗତୀତଲମ୍
ମୁଁ କେବଳ ତୁମକୁ ଖୋଜି ଏଇ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଘୁରୁଛି।
ତ୍ଵଂ କାମଲୋକଂ ଯାସୀତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରମ୍ଭାମୁଖୋଦିତମ୍
ରମ୍ଭାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଲି, ତୁମେ କାମଲୋକକୁ ଯାଉଛ।
ଅହୋ ସରସ୍ଵତୀତୀରେ ପୁଷ୍ପୋଦ୍ଯାନେ ମନୋହରେ
ହାଁ, ସରସ୍ୱତୀ ତଟର ମନୋହର ପୁଷ୍ପବାଟିକାରେ—
ଯଭ କାନ୍ତେ ମଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଯୂନା କାନ୍ତେନ ଶୋଭନେ
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଯେପରି ଏକ ଯୁବକ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ସହ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ, ସେପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସହ ରହିଛି।
ସ୍ଥିରଯୌଵନସଂଯୁକ୍ତା ତ୍ଵମେଵ ଚିରଜୀଵିନୀ
ତୁମେ ସଦା ଯୁବତୀ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଏହି ଗୁଣ ତୁମେ ଏକା ଧାରଣ କରିଛ।
ମୃତ୍ଯୁଂଜଯଵରେଣୈଵ ମୃତ୍ଯୁକନ୍ଯା ଜିତା ମଯା
ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦରେ ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁର ଝିଅକୁ ଜିତିଛି।
ରତ୍ନମାଲା ଚ ଵରୁଣାଦ୍ଵାଯୋଃ ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନଭୂଷଣମ୍
ରତ୍ନମାଳା, ଯିଏ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ଅଳଙ୍କାର, ସେ ବରୁଣ ଓ ବାୟୁଙ୍କଠାରୁ ଆସିଥିଲେ।
କାମଶାସ୍ତ୍ରଂ କାମଦେଵାଦ୍ଯୋଷିଦ୍ରଞ୍ଜନକାରମ୍ 1.10.
କାମଶାସ୍ତ୍ର, ଯାହା ସ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ସେ କାମଦେବଙ୍କଠାରୁ ଆସିଛି।
ରତ୍ନମାଲାଂ ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗ୍ମଂ ସର୍ଵାଣ୍ଯାଭରଣାନି ଚ
ରତ୍ନମାଳା, ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର,
ଗୃହେ ତାନି ଚ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଚାଗତୋଽନ୍ଵେଷଣେ ଭଵେ
ସେଗୁଡିକୁ ଘରେ ରଖି, ସେ ବାହାରକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଗଲେ।
କାମୁକସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଘୃତାଚୀ ସସ୍ମିତା ମୁନେ
କାମୁକଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଘୃତାଚୀ ହସିଲେ, ହେ ମୁନି।
ଘୃତାଚ୍ଯୁଵାଚ । କିନ୍ତୁ ସାମଯିକଂ ଵାକ୍ଯଂ ବ୍ରଵୀଷ୍ଯାମି ସ୍ମରାତୁର
ଘୃତାଚୀ କହିଲେ: କିନ୍ତୁ ଏହି ସମୟରେ ଯୋଗ୍ୟ କଥା ମୁଁ କହିବି, ହେ ପ୍ରେମରେ ମୁଗ୍ଧ।
କାମଦେଵାଲଯଂ ଯାମି କୃତଵେଷା ଚ ତତ୍କୃତେ
ମୁଁ କାମଦେବଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଉଛି, ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସଜିଛି।
ଅଦ୍ଯାହଂ କାମପତ୍ନୀ ଚ ଗୁରୁପତ୍ନୀ ତଵାଧୁନା
ଆଜି ମୁଁ କାମଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏବଂ ଏବେ ତୁମ ଗୁରୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମଧ୍ୟ।
ଵିଦ୍ଯାଦାତା ମନ୍ତ୍ରଦାତା ଗୁରୁର୍ଲକ୍ଷଗୁଣୈଃ ପିତୁଃ
ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥାଏ, ମନ୍ତ୍ର ଦେଇଥାଏ, ସେ ଗୁରୁ ପିତାଠାରୁ ଲକ୍ଷଗୁଣ ଅଧିକ।
ଗୁରୋଃ ଶତଗୁଣୈଃ ପୂଜ୍ଯା ଗୁରୁପତ୍ନୀ ଶ୍ରୁତୌ ଶ୍ରୁତା
ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଗୁରୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଗୁରୁଠାରୁ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ।
ମାତ୍ରା ସମାଗମେ ସୂନୋର୍ଯାଵାନ୍ଦୋଷଃ ଶ୍ରୁତୌ ଶ୍ରୁତଃ
ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଛି, ପୁଅ ଯଦି ମାଆ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ, ସେଥିରେ ବଡ଼ ଦୋଷ ହୁଏ।