ତେଜସ୍ଵୀ ଚ ତପସ୍ଵୀ ଚ ଯଶସ୍ଵୀ ଚ ଗୁଣାନ୍ଵିତଃ
'ତେଜସ୍ୱୀ, ତପସ୍ୱୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ,'
ସ ଚ ପୁତ୍ରୋ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତୋ ଧାର୍ମିକଃ କୁଲମୁଦ୍ଧରେତ୍
'ସେ ପୁଅ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ଓ ଧର୍ମିକ ହେବେ, ଏହି ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ ।'
ପତିଵ୍ରତା ସୁଶୀଲା ଯା ସପ୍ରିଯା ପ୍ରିଯଵାଦିନୀ
ଯେ ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାଭାବରେ ଭଜନ୍ତି, ସଦ୍ଗୁଣବତୀ, ପ୍ରିୟା ଓ ମିଷ୍ଟି କଥା କହନ୍ତି,
ହରିଭକ୍ତିପ୍ରଦୋ ବନ୍ଧୁସ୍ତଦିଷ୍ଟଂ ଯତ୍ସୁଖପ୍ରଦମ୍
ଯିଏ ହରିଭକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ସହଯାତ୍ରୀ ଓ ଯାହା ସାଙ୍ଗରେ ଥିଲେ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ,
ସା ଗର୍ଭଧାରିଣୀ ଯା ଚ ଗର୍ଭଵାସଵିମୋଚିନୀ
ଯିଏ ଗର୍ଭଧାରଣ କରନ୍ତି ଓ ଗର୍ଭରୁ ଶିଶୁକୁ ଜନ୍ମ ଦିଅନ୍ତି,
ଗୁରୁଶ୍ଚ ଜ୍ଞାନଦାତା ଚ ତଜ୍ଜ୍ଞାନଂ କୃଷ୍ଣଭାଵନମ୍
ଯିଏ ଗୁରୁ ଭାବେ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଏହି ଜ୍ଞାନ କୃଷ୍ଣ ଚିନ୍ତନ ସହିତ ଜଡିତ,
ଆଵିର୍ଭୂତଂ ତିରୋଭୂତଂ କିଂ ଵା ଜ୍ଞାନଂ ତଦନ୍ଯତଃ 2.46.
ଏହି ଜ୍ଞାନ କେବେ ଦେଖାଯାଏ, କେବେ ଲୁଚିଯାଏ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଥାଏ, ଏହା ଅନ୍ୟ ସବୁ ଜ୍ଞାନଠାରୁ ଭିନ୍ନ ।
ତତ୍ତ୍ଵାନାଂ ସାରଭୂତଂ ଚ ହରେରନ୍ଯଦ୍ଵିଡମ୍ବନମ୍
ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ମୁଖ୍ୟ ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ହରିଠାରୁ ଅଲଗା କିଛି ମାନିଲେ ସେହିଟା ମାତ୍ର ଅନୁକରଣ ।
ଜ୍ଞାନାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ବନ୍ଧାତ୍ସ ରିପୁର୍ଯୋ ହି ବନ୍ଧଦଃ
ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଯିଏ ବନ୍ଧନ ଦେଉଛି, ସେ ଶତ୍ରୁ ଅଟୁଟ ବନ୍ଧନକାରୀ ।
ସ ରିପୁଃ ଶିଷ୍ଯଘାତୀ ଚ ଯତୋ ବନ୍ଧାନ୍ନ ମୋଚଯେତ୍
ସେ ଶତ୍ରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରେ, କାରଣ ସେ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଉନାହିଁ ।
ନ ମୋଚଯେଦ୍ଯଃ ସ କଥଂ ଗୁରୁସ୍ତାତୋ ହି ବାନ୍ଧଵଃ
ଯିଏ ମୁକ୍ତି ଦେଉନାହିଁ, ସେ କିପରି ଗୁରୁ କିମ୍ବା ନିଜ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ନିକଟତମ ବନ୍ଧୁ ହେବେ?
ନ ଦର୍ଶଯେଦ୍ଯଃ ସ କଥଂ କୀଦୃଶୋ ବାନ୍ଧଵୋ ନୃଣାମ୍ ନିର୍ମୂଲଂ ଚ ପୁରାକର୍ମ ଭଵେଦ୍ଯତ୍ସେଵଯା ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯିଏ ଦିଗ ଦେଖାଉନାହିଁ, ସେ କିପରି ଲୋକଙ୍କର ବନ୍ଧୁ ହେବେ? ସେବା କରିଲେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର କର୍ମ ମୂଳହୀନ ହୋଇ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ।
ମଯା ଛଲେନ ତ୍ଵଂ ତ୍ଯକ୍ତା ଦୋଷଂ ମେ କ୍ଷମ୍ଯତାଂ ପ୍ରିଯେ
ମୁଁ ଚାଳାକି କରି ତୁମକୁ ଛାଡିଦେଇଛି; ପ୍ରିୟେ, ମୋ ଦୋଷକୁ ମାଫ କର ।
ପୁଷ୍କରେ ତପସେ ଯାମି ଗଚ୍ଛ ଦେଵି ଯଥାସୁଖମ୍
ମୁଁ ପୁଷ୍କରକୁ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଯାଉଛି; ଦେବୀ, ତୁମେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କର, ସେପରି ଯାଅ ।
ଧନାଦିଷୁ ସ୍ତ୍ରିଯାଂ ପ୍ରୀତିଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତିପଥଗାମିନାମ୍
ଧନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଯେପରି ଆସକ୍ତି ଦେଖାନ୍ତି, ସେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଚାଲେ ।
ଜରତ୍କାରୁଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମନସା ଶୋକକାତରା
ଜରତ୍କାରୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ମନରେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ।
ମନସୋଵାଚ ଯତ୍ର ସ୍ମରାମି ତ୍ଵାଂ ବନ୍ଧୋ ତତ୍ର ମାମାଗମିଷ୍ଯସି।।2.46.
ସେ ମନେ ଭାବିଲେ: ମୁଁ ଯେଉଁଠି ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରିବି, ବନ୍ଧୁ, ସେଉଁଠି ତୁମେ ଆସିଯିବ ।
ବନ୍ଧୁଭେଦଃ କ୍ଲେଶତମଃ ପୁତ୍ରଭେଦସ୍ତତଃ ପରଃ
ପରିବାରରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଷ୍ଟ; ପୁଅମାନେ ଭିନ୍ନ ହେଲେ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ।
ପତିଃ ପତିଵ୍ରତାନାଂ ଚ ଶତପୁତ୍ରାଧିକଃ ପ୍ରିଯଃ
ପତିବ୍ରତା ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀ ଶତପୁଅଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ।
ପୁତ୍ରେ ଯଥୈକପୁତ୍ରାଣାଂ ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଯଥା ହରୌ
ଯେମିତି ଏକମାତ୍ର ପୁଅ ଥିବା ମାନେ ପାଇଁ, ଏବଂ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ପାଇଁ, ହରି ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ।
କ୍ଷୁଧିତାନାଂ ଯଥାଽନ୍ନେ ଚ କାମୁକାନାଂ ଯଥା ସ୍ତ୍ରିଯାମ୍
ଯେପରି ଭୁଖା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ, ଏବଂ ଇଚ୍ଛାରେ ଭରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଜନନୀ ଆବଶ୍ୟକ,
ଵିଦୁଷାଂ ଚ ଯଥା ଶାସ୍ତ୍ରେ ଵଣିଜ୍ଯେ ଵଣିଜାଂ ଯଥା
ଯେପରି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ର ଆବଶ୍ୟକ, ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟବସାୟ ଆବଶ୍ୟକ,
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମନସା ଦେଵୀ ପପାତ ସ୍ଵାମିନଃ ପଦେ
ଏପରି କହି ଦେବୀ ମନରେ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଦରେ ପଡିଗଲେ।
ନେତ୍ରୋଦକେନ ମନସାଂ ସ୍ନାପଯାମାସ ତାଂ ମୁନିଃ
ମୁନି ନିଜ ଚକ୍ଷୁର ଜଳରେ ଦେବୀଙ୍କ ମନକୁ ଅନ୍ତରରେ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ।
ତଦା ଜ୍ଞାନେନ ତୌ ଦ୍ଵୌ ଚ ଵିଶୋକୌ ଚ ବଭୂଵତୁଃ
ତାପରେ ଜ୍ଞାନର ଦ୍ୱାରା ଦୁଇଜଣ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ଜଗାମ ତପସେ ଵିପ୍ରଃ ସ କାନ୍ତାଂ ସୁପ୍ରବୋଧ୍ଯ ଚ
ମୁନି ନିଜ ପ୍ରିୟାକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଗି ଦେଇ, ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ପାର୍ଵତୀ ବୋଧଯାମାସ ମନସାଂ ଶୋକକର୍ଶିତାମ୍ 2.46.
ପାର୍ବତୀ ଦୁଃଖରେ ଭରିଥିବା ମନକୁ ଜାଗି ଦେଲେ।
ସୁପ୍ରଶସ୍ତେ ଦିନେ ସାଧ୍ଵୀ ସୁଷୁଵେ ମଙ୍ଗଲେ କ୍ଷଣେ
ଏକ ଶୁଭ ଦିନରେ, ମଙ୍ଗଳ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଶୁଭା ନାରୀ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଗର୍ଭସ୍ଥିତୋ ମହାଜ୍ଞାନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶଙ୍କରଵକ୍ତ୍ରତଃ
ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ, ସେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ମୁଖରୁ ବଡ଼ ଜ୍ଞାନ ଶୁଣିଲେ।
ଜାତକଂ କାରଯାମାସ ଵାଚଯାମାସ ମଂଗଲମ୍
ଜନ୍ମ ଉତ୍ସବ କରାଯାଇଲା, ଏବଂ ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ାଯାଇଲା।