ମନୁନା ମୁନିନା ଚୈଵ ହ୍ଯହିନା ମାନଵାଦିନା
ମନୁ, ମୁନି ଏବଂ ନାଗ, ମାନବମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେ ପୂଜିତ ହେଲେ।
ଜରତ୍କାରୁମୁନୀନ୍ଦ୍ରାଯ କଶ୍ଯପସ୍ତାଂ ଦଦୌ ପୁରା
ପୁରୁଣା କାଳରେ କଶ୍ୟପ ତାଙ୍କୁ ମହାମୁନି ଜରତ୍କାରୁଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
କୃତ୍ଵୋଦ୍ଵାହଂ ମହାଯୋଗୀ ଵିଶ୍ରାନ୍ତସ୍ତପସା ଚିରମ୍
ବିବାହ କରି, ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟାରେ କ୍ଳାନ୍ତ ମହାଯୋଗୀ ବିଶ୍ରାମ କଲେ।
ନିଦ୍ରାଂ ଜଗାମ ସ ମୁନିଃ ସ୍ମୃତ୍ଵା ନିଦ୍ରେଶମୀଶ୍ଵରମ୍
ସେ ମୁନି ନିଦ୍ରାର ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଶୟନ କଲେ।
ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ମନସା ତତ୍ର ମନସା ଚ ପତିଵ୍ରତା
ସେଠାରେ ସତୀ ନିଜ ମନରେ ଭାବନା କଲେ।
ଅକୃତ୍ଵା ପଶ୍ଚିମାଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ନିତ୍ଯାଂ ଚୈଵ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନାମ୍
ଯେଉଁ ସନ୍ଧ୍ୟା ଦ୍ୱିଜମାନେ ନିତ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେଇ ପଶ୍ଚିମ ସନ୍ଧ୍ୟା କରିନଥିଲେ।
ନୋପତିଷ୍ଠତି ଯଃ ପୂର୍ଵାଂ ନୋପାସ୍ତେ ଯଶ୍ଚ ପଶ୍ଚିମାମ୍ 2.46.
ଯେଉଁଜଣେ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ନ ପରେ ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି,
ଵେଦୋକ୍ତମିତି ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ବୋଧଯାମାସ ତଂ ମୁନିମ୍
‘ଏହା ବେଦରେ କହିଛି’ ବୋଲି ଭାବି, ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ଉପଦେଶ କଲେ।
ଜରତ୍କାରୁରୁଵାଚ ଵ୍ଯର୍ଥଂ ଵ୍ରତାଦିକଂ ତସ୍ଯା ଯା ଭର୍ତ୍ତୁଶ୍ଚାପକାରିଣୀ
ଜରତ୍କାରୁ କହିଲେ— ଯେ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ବିପରୀତ କାମ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ଓ ଉପବାସ ବ୍ୟର୍ଥ।
ତପଶ୍ଚାନଶନଂ ଚୈଵ ଵ୍ରତଂ ଦାନାଦିକଂ ଚ ଯତ୍
ଯେଉଁଠି ସେ ଯେଉଁସବୁ ତପ, ଉପବାସ, ବ୍ରତ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୁଣ୍ୟ କାମ କରନ୍ତି—
ଯଯା ପତିଃ ପୂଜିତଶ୍ଚ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଃ ପୂଜିତସ୍ତଯା
ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେଠି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ସର୍ଵଦାନଂ ସର୍ଵଯଜ୍ଞଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥନିଷେଵଣମ୍
ସମସ୍ତ ଦାନ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା—
ସର୍ଵଧର୍ମଶ୍ଚ ସତ୍ଯଂ ଚ ସର୍ଵଦେଵପ୍ରପୂଜନମ୍
ସମସ୍ତ ଧର୍ମ, ସତ୍ୟବାଦି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା—
ସୁପୁଣ୍ଯେ ଭାରତେ ଵର୍ଷେ ପତିସେଵା କରୋତି ଯା
ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀ ଭାରତର ପବିତ୍ର ଭୂମିରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସେବା କରନ୍ତି—
ଵିପ୍ରିଯଂ କୁରୁତେ ଭର୍ତୁର୍ଵିପ୍ରିଯଂ ଵଦତି ପ୍ରିଯମ୍
ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଅପ୍ରିୟ କାମ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଲାଗିଥିବା କଥା କହି ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଅପ୍ରିୟ କଥା କହନ୍ତି—
କୁମ୍ଭୀପାକଂ ଵ୍ରଜେତ୍ସା ଚ ଯାଵଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରଦିଵାକରୌ
ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକକୁ ଯିବେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ବଭୂଵ ସ୍ଫୁରିତାଧରଃ 2.46.
ଏପରି କହି, ମୁନିମାନ୍ୟଙ୍କ ଅଧର କମ୍ପିତ ହେଲା।
ମନସୋଵାଚ କୁରୁ ଶାନ୍ତିଂ ମହାଭାଗ ଦୁଷ୍ଟାଯା ମମ ସୁଵ୍ରତ
ମନସା କହିଲେ— ହେ ମହାଭାଗ, ମୋ ଦୁଷ୍ଟତା ପାଇଁ ଆପଣ ଶାନ୍ତି କରନ୍ତୁ, ହେ ସୁବ୍ରତ।
ଶୃଙ୍ଗାରାହାରନିଦ୍ରାଣାଂ ଯଶ୍ଚ ଭଙ୍ଗଂ କରୋତି ଚ
ଯେଉଁଜଣେ ଶୃଙ୍ଗାର, ଖାଦ୍ୟ, ଓ ଶୟନରେ ବାଧା ଦେଇଥାନ୍ତି—
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମନସା ଦେଵୀ ସ୍ଵାମିନଶ୍ଚରଣାମ୍ବୁଜେ
ଏପରି ଭାବି, ଦେବୀ ମନସା ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ପଦପଦ୍ମରେ ଶିର ନମାଇଲେ।
କୁପିତଂ ଚ ମୁନିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶ୍ରୀସୂର୍ଯ୍ଯଂ ଶପ୍ତୁମୁଦ୍ଯତମ୍
କ୍ରୋଧିତ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶ୍ରୀସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଶାପ ଦେବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଉଥିବାବେଳେ—
ତତ୍ରାଗତ୍ଯ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମଵୋଚଦ୍ଭାସ୍କରଃ ସ୍ଵଯମ୍
ସେଠାକୁ ଆସି, ଭାସ୍କର ନିଜେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଶ୍ରୀସୂର୍ଯ୍ଯ ଉଵାଚ ତ୍ଵାଂ ବୋଧଯାମାସ ଵିପ୍ର ନାହମସ୍ତଂ ଗତସ୍ତଦା
ଶ୍ରୀସୂର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ— ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ସମୟରେ ମୁଁ ଅସ୍ତ ହୋଇନଥିଲି; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିଥିଲି।
କ୍ଷମସ୍ଵ ଭଗଵନ୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ମାଂ ଶପ୍ତୁଂ ନୋଚିତଂ ମୁନେ
ମୋତେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ, ହେ ଭଗବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ମୋତେ ଶାପ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ହେ ମୁନି।
ତେଷାଂ କ୍ଷଣାର୍ଦ୍ଧଂ କ୍ରୋଧଶ୍ଚ ତତୋ ଭସ୍ମ ଭଵେଜ୍ଜଗତ୍
ସେମାନେ ଅଧ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧ କରିଲେ, ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଛାରେ ପରିଣତ ହେଇଯିବ ।
ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵଂଶସମ୍ଭୂତଃ ପ୍ରଜ୍ଵଲନ୍ବ୍ରହ୍ମତେଜସା
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ।
ସୂର୍ଯ୍ଯସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜସ୍ତୁଷ୍ଟୋ ବଭୂଵ ହ 2.46.
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଦ୍ୱିଜ ଖୁସି ହେଲେ ।
ତତ୍ଯାଜ ମନସାଂ ଵିପ୍ରଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞାପାଲନାଯ ଚ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମନରେ ସବୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପାଳନ କଲେ ।
ସା ସସ୍ମାର ଗୁରୁଂ ଶମ୍ଭୁମିଷ୍ଟଦେଵଂ ହରିଂ ଵିଧିମ୍
ସେ ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ଶିବଙ୍କୁ, ଇଷ୍ଟଦେବ ହରିଙ୍କୁ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ।
ତତ୍ରାଜଗାମ ଭଗଵାନ୍ଗୋପୀଶଃ ଶମ୍ଭୁରେଵ ଚ
ସେଠାରେ ଭଗବାନ୍ ଗୋପୀପତି ଓ ଶିବ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ।