ଆତ୍ମାରାମା ଚ ସା ଦେଵୀ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ସିଦ୍ଧଯୋଗିନୀ
ସେ ଦେବୀ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତା ଓ ସିଦ୍ଧ ଯୋଗିନୀ।
ଜରତ୍କାରୁଶରୀରଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯାଂ କ୍ଷଣମୀଶ୍ଵରଃ
ଯେତେବେଳେ ଇଶ୍ୱର ଜରତ୍କାରୁଙ୍କ ଦେହକୁ ଦେଖିଲେ—
ଵାଞ୍ଛିତଂ ଚ ଦଦୌ ତସ୍ଯୈ କୃପଯା ଚ କୃପାନିଧିଃ
—ଦୟାର ଧାମ ତାଙ୍କୁ କୃପା କରି ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କଲେ।
ସ୍ଵର୍ଗେ ଚ ନାଗଲୋକେ ଚ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ବହ୍ମଲୋକତଃ
ସ୍ୱର୍ଗ, ନାଗଲୋକ, ପୃଥିବୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ—
ଜଗଦ୍ଗୌରୀତି ଵିଖ୍ଯାତା ତେନ ସା ପୂଜିତା ସତୀ
—ସେ ଜଗଦ୍ଗୌରୀ ନାମରେ ପରିଚିତ ଓ ଧର୍ମିକ ଭାବେ ପୂଜିତା।
ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତାଽତୀଵ ରମ୍ଯା ଵୈଷ୍ଣଵୀ ତେନ ନାରଦ
ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭକ୍ତା, ବହୁତ ରୂପବତୀ, ଏହିକାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ବୈଷ୍ଣବୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ନାରଦ।
ନାଗେଶ୍ଵରୀତି ଵିଖ୍ଯାତା ସା ନାଗଭଗିନୀ ତଥା 2.45.୧
ସେ ନାଗମାନଙ୍କ ଭଉଣୀ ଭାବେ ନାଗେଶ୍ୱରୀ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ।
ମହାଜ୍ଞାନଯୁତାଂ ତାଂ ଚ ପ୍ରଵଦନ୍ତି ମନୀଷିଣଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ ଜ୍ଞାନର ଧାରିଣୀ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଆସ୍ତୀକମାତା ଵିଖ୍ଯାତା ଜରତ୍କାରୁରିତି ସ୍ମ ସା
ସେ ଆସ୍ତୀକଙ୍କ ମାଆ ଭାବେ ପରିଚିତ ଓ ଜରତ୍କାରୁ ବୋଲି ଡାକାଯାନ୍ତି।
ଯୋଗିନୋ ଵିଶ୍ଵପୂଜ୍ଯସ୍ଯ ଜରତ୍କାରୋଃ ପ୍ରିଯା ତତଃ
ଏହିପରି, ସେ ସମସ୍ତ ଯୋଗୀମାନେ ପୂଜିଥିବା ଜରତ୍କାରୁଙ୍କ ପ୍ରିୟା।
ଓଁ ନମୋ ମନସାଯୈ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ନାଗଭଗିନୀ ଶୈଵୀ ନାଗେଶ୍ଵରୀ ତଥା
ଓଁ ମନସାଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସେ ବୈଷ୍ଣବୀ, ନାଗମାନେଙ୍କର ଭଉଣୀ, ଶିବଙ୍କ ଭକ୍ତା ଏବଂ ନାଗେଶ୍ୱରୀ।
ଜରତ୍କାରୁପ୍ରିଯାଽଽସ୍ତୀକମାତା ଵିଷହରୀତି ଚ
ସେ ଜରତ୍କାରୁଙ୍କର ପ୍ରିୟା, ଆସ୍ତୀକଙ୍କର ମାଆ ଏବଂ ବିଷ ଦୂର କରିବାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଦ୍ଵାଦଶୈତାନି ନାମାନି ପୂଜାକାଲେ ଚ ଯଃ ପଠେତ୍
ଯେଉଁଠି ପୂଜା ବେଳେ ଏହି ବାରଟି ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ—
ନାଗଭୀଦେ ଚ ଶଯନେ ନାଗଗ୍ରସ୍ତେ ଚ ମନ୍ଦିରେ
ନାଗ ଭୟରେ, ବିଛାନାରେ, ନାଗ ଦ୍ୱାରା କଷ୍ଟ ପାଇଲେ କିମ୍ବା ମନ୍ଦିରରେ—
ଇଦଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ପଠିତ୍ଵା ତୁ ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପଢିଲେ ସେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଦଶଲକ୍ଷଜପେନୈଵ ସ୍ତୋତ୍ରସିଦ୍ଧିର୍ଭଵେନ୍ନୃଣାମ୍ 2.45.
ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ଦଶଲକ୍ଷ ଥର ପଢିଲେ ମଣିଷ ମାନେ ସଫଳତା ପାଆନ୍ତି।
ନାଗୌଘଂ ଭୂଷଣଂ କୃତ୍ଵା ସ ଭଵେନ୍ନାଗଵାହନଃ
ଯେଉଁଠି ଅନେକ ନାଗକୁ ଅଳଙ୍କାର ଭାବେ ପିନ୍ଧିବେ, ସେ ନାଗ ଉପରେ ଚଡ଼ିବାର ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିଥାଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତ୍ତେ ମହାପୁରାଣେ ଦ୍ଵିତୀଯେ ପ୍ରକୃତିଖଣ୍ଡେ ନାରଦନାରାଯଣସଂଵାଦେ ମନସୋପାଖ୍ଯାନେ ମନସାସ୍ତୋତ୍ରାଦିକ ଥନଂ ନାମ ପଞ୍ଚଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ମହାପୁରାଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରକୃତିଖଣ୍ଡରେ ନାରଦ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କର କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ମନସା ଉପାଖ୍ୟାନର 'ମନସାସ୍ତୋତ୍ର ଭାଗ' ନାମକ ପଞ୍ଚଚାଳିଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଧ୍ଯାନଂ ଚ ସାମଵେଦୋକ୍ତଂ ଦେଵୀପୂଜାଵିଧାନକମ୍
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ସାମବେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଧ୍ୟାନ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ—
ଶ୍ଵେତଚମ୍ପକଵର୍ଣାଭାଂ ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତାମ୍
ସେ ଶ୍ୱେତ ଚମ୍ପକ ଫୁଲ ପରି ଧଳା ଆଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ମଣିମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ।
ମହାଜ୍ଞାନଯୁତାଂ ଚୈଵ ପ୍ରଵରାଂ ଜ୍ଞାନିନାଂ ସତାମ୍
ସେ ମହାଜ୍ଞାନ ଥିବା, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଇତି ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଚ ତାଂ ଦେଵୀଂ ମୂଲେନୈଵ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ଏଭଳି ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ମୂଲମନ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ଵେଦୋକ୍ତୋ ଭକ୍ତାନାଂ ଵାଞ୍ଛିତପ୍ରଦଃ
ବେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ଓଁ ହ୍ରୀଂ ଶ୍ରୀଂ କ୍ରୀଂ ଐଂ ମନସାଦେଵ୍ଯୈ ସ୍ଵାହେତି କୀର୍ତିତଃ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି: 'ଓଁ ହ୍ରୀଂ ଶ୍ରୀଂ କ୍ରୀଂ ଐଂ ମନସାଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା'।
ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧିର୍ଭଵେଦ୍ଯସ୍ଯ ସ ସିଦ୍ଧୋ ଜଗତୀତଲେ
ଯେଉଁଠି ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ, ସେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ସଫଳ ହୁଏ।
ବ୍ରହ୍ମନ୍ନାଷାଢସଂକ୍ରାନ୍ତ୍ଯାଂ ଗୁଡାଶାଖାସୁ ଯତ୍ନତଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ଗୁଡ଼ ଓ ଶାଖା ସହିତ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ—
ପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ମାନସାଖ୍ଯାଯାଂ ଦେଵ୍ଯୈ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଯୋ ବଲିମ୍
ମାନସା ନାମକ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ଯିଏ ଦେବୀଙ୍କୁ ବଳି ଦିଏ—
ପୂଜାଵିଧାନଂ କଥିତଂ ତଦାଖ୍ଯାନଂ ନିଶାମଯ 2.46.
ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି; ଏହି କଥା ଏବେ ଶୁଣ।
ପୁରା ନାଗଭଯାକ୍ରାନ୍ତା ବଭୂଵୁର୍ମାନଵା ଭୁଵି
ପୁରୁଣା କାଳରେ ପୃଥିବୀରେ ଲୋକମାନେ ସାପର ଭୟରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ଥିଲେ।
ମନ୍ତ୍ରାଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀଂ ତାଂ ମାନସାଂ ସସୃଜେ ତତଃ
ତାପରେ ସେ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ନିଜ ମନରୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।