ରାଜସୂଯେ ଵାଜପେଯେ ଗୋମେଧେ ନରମେଧକେ
ରାଜସୂୟ, ବାଜପେୟ, ଗୋମେଧ, ନରମେଧ ଯଜ୍ଞରେ,
ଧନଦେ ଭୂମିଦେ ଫଲ୍ଗୌ ପୁତ୍ରେଷ୍ଟୌ ଗଜମେଧକେ
ଧନ ଦେବା, ଭୂମି ଦେବା, ଫଲ୍ଗା, ପୁତ୍ର ଆଶା, ଗଜମେଧ ଯଜ୍ଞରେ,
ଶିଵଯଜେ ରୁଦ୍ରଯଜ୍ଞେ ଶକ୍ରଯଜ୍ଞେ ଚ ବନ୍ଧକେ
ଶିବ ଯଜ୍ଞ, ରୁଦ୍ର ଯଜ୍ଞ, ଇନ୍ଦ୍ର ଯଜ୍ଞ ଓ ବନ୍ଧନରେ,
ଶୁଚିଯାଗେ ଧର୍ମଯାଗେ ରେଚନେ ପାପମୋଚନେ
ପବିତ୍ର ଯଜ୍ଞ, ଧର୍ମ ଯଜ୍ଞ, ଶୁଧିକରଣ ଓ ପାପ ମୁକ୍ତିରେ,
ଏତେଷାଂ ଚ ସମାରମ୍ଭେ ଇଦଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଚ ଯଃ ପଠେତ୍
ଏହି ସମସ୍ତର ଆରମ୍ଭରେ ଯେଉଁଠି ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପଠିବେ,
ଇଦଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଚ କଥିତଂ ଧ୍ଯାନଂ ପୂଜାଵିଧାନକମ୍
ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର, ଧ୍ୟାନ ଓ ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ ସହିତ କହାଯାଇଛି।
ଲକ୍ଷ୍ମୀଦକ୍ଷାଂଶସମ୍ଭୂତାଂ ଦକ୍ଷିଣାଂ କମଲାକଲାମ୍ 2.42.
ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, କମଳର କିରଣ ଦକ୍ଷିଣାକୁ ମୁଁ ପୂଜା କରେ।
ଵିଷ୍ଣୋଃଶକ୍ତିସ୍ଵରୂପାଂ ଚ ସୁଶୀଲାଂ ଶୁଭଦାଂ ଭଜେ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତିର ମୂର୍ତ୍ତି, ଉତ୍ତମ ଓ ଶୁଭ ଦେବାଳି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରେ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ପାଦ୍ଯାଦିକଂ ଦେଵ୍ଯୈ ଵେଦୋକ୍ତେନ ଚ ନାରଦ
ନାରଦ, ବେଦ ଅନୁସାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେଇ,
ପୂଜଯେଦ୍ଵିଧିଵଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଦକ୍ଷିଣାଂ ସର୍ଵପୂଜିତାମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କରେ ପୂଜିତ ଦକ୍ଷିଣାକୁ ନିୟମ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସୁଖଦଂ ପ୍ରୀତିଦଂ ଚୈଵ ଫଲଦଂ ସର୍ଵକର୍ମଣାମ୍
ସେ ସୁଖ, ପ୍ରୀତି ଓ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଅଂଗହୀନଂ ଚ ତତ୍କର୍ମ ନ ଭଵେଦ୍ଭାରତେ ଭୁଵି
ଏହି ଅଂଶ ନଥିଲେ, ଭାରତ ଭୂମିରେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହୁଏନା।
ଭାର୍ଯ୍ଯାହୀନୋ ଲଭେଦ୍ଭାର୍ଯ୍ଯାଂ ସୁଶୀଲାଂ ସୁନ୍ଦରୀଂ ପରାମ୍
ଯାହା ପତ୍ନୀ ନାହିଁ, ସେ ଶୁଭ, ସୁନ୍ଦର ଓ ଉତ୍ତମ ପତ୍ନୀ ପାଇଥାଏ।
ପତିଵ୍ରତାଂ ସୁଵ୍ରତାଂ ଚ ଶୁଦ୍ଧାଂ ଚ କୁଲଜାଂ ଵରାମ୍
ପତିପ୍ରତି, ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଶୁଧ୍ଧ, ଉତ୍ତମ କୁଳର ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପତ୍ନୀ।
ଭୂମିହୀନୋ ଲଭେଦ୍ଭୂମିଂ ପ୍ରଜାହୀନୋ ଲଭେତ୍ପ୍ରଜାଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଜମି ନାହିଁ, ସେଠି ଜମି ମିଳେ; ଯେଉଁଠାରେ ସନ୍ତାନ ନାହିଁ, ସେଠି ସନ୍ତାନ ମିଳେ।
ମାସମେକମିଦଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଏହି କଥା ଏକ ମାସ ଶୁଣିଲେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୁକ୍ତି ପାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ଅନ୍ଯାସାଂ ଚରିତଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଵଦ ଵେଦଵିଦାଂ ଵର
ନାରଦ କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମନ୍, ବେଦ ଜ୍ଞାନରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନଙ୍କର କଥା ମୋତେ କୁହ।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ପୂର୍ଵୋକ୍ତାନାଂ ଚ ଦେଵୀନାଂ ତ୍ଵଂ କାସାଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ଦେବୀମାନଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?
ନାରଦ ଉଵାଚ ଉତ୍ପତ୍ତିମାସାଂ ଚରିତଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ନାରଦ କହିଲେ: ମୁଁ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ତାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ବାଲକାଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀ ଵିଷ୍ଣୁମାଯା ଚ ବାଲଦା
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅଧିପତି ଥିବା ଦେବୀ, ଯିଏ ଶିଶୁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ବିଷ୍ଣୁମାୟା।
ମାତୃକାସୁ ଚ ଵିଖ୍ଯାତା ଦେଵସେନାଭିଧା ଚ ସା
ମାତୃମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ବିଶେଷ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତାଙ୍କୁ ଦେବସେନା ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।
ଆଯୁଃପ୍ରଦା ଚ ବାଲାନାଂ ପାତ୍ରୀ ରକ୍ଷଣକାରିଣୀ
ସେ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦେଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ସମର୍ଥ।
ତସ୍ଯାଃ ପୂଜାଵିଧୌ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନିତିହାସଵିଧିଂ ଶୃଣୁ
ବ୍ରହ୍ମନ୍, ତାଙ୍କର ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ କେମିତି ହୁଏ, ତାହାର ପୁରାତନ କଥା ଶୁଣ।
ରାଜା ପ୍ରିଯଵ୍ରତଶ୍ଚାସୀତ୍ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵ ମନୋଃ ସୁତଃ
ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରିୟବ୍ରତ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମାଜ୍ଞଯା ଚ ଯତ୍ନେନ କୃତଦାରୋ ବଭୂଵ ସଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏବଂ ଚେଷ୍ଟା କରି ସେ ବିବାହ କଲେ।
ପୁତ୍ରେଷ୍ଟିଯଜ୍ଞଂ ତଂ ଚାପି କାରଯାମାସ କଶ୍ଯପଃ 2.43.
ତାଙ୍କ ପାଇଁ କଶ୍ୟପ ମୁନି ପୁତ୍ରେଷ୍ଟି ଯଜ୍ଞ କରାଇଥିଲେ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚରୁଂ ଚ ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ସଦ୍ଯୋ ଗର୍ଭୋ ବଭୂଵ ହ
ସେ ଯଜ୍ଞର ହବି ଭୋଜନ କରିବା ସହିତ, ସେ ତୁରନ୍ତ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ।
ତତଃ ସୁଷାଵ ସା ବ୍ରହ୍ମନ୍କୁମାରଂ କନକପ୍ରଭମ୍
ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମନ୍, ସେ ସୁନା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୁରୁଦୁଃ ସର୍ଵା ନାର୍ଯ୍ଯୋ ଵୈ ବାନ୍ଧଵସ୍ତ୍ରିଯଃ
ସେ ପୁଅକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ନାରୀମାନେ ଓ ଆତ୍ମୀୟା ମହିଳାମାନେ କାନ୍ଦିଲେ।
ଶ୍ମଶାନଂ ଚ ଯଯୌ ରାଜା ଗୃହୀତ୍ଵା ବାଲକଂ ମୁନେ
ରାଜା ସେଇ ପୁଅକୁ ନେଇ ଶ୍ମଶାନକୁ ଗଲେ, ମୁନି।