ବଭୂଵ ଗର୍ଭଂ ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ହୁତାଶସ୍ଯୈଵ ତେଜସା
ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସେ ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ।
ତତଃ ସୁଷାଵ ପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚ ରମଣୀଯାନ୍ମନୋହରାନ୍
ତାପରେ ସେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ମନୋହର ପୁଅମାନେକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଋଷଯୋ ମୁନଯଶ୍ଚୈଵ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଦଯଃ
ଋଷିମାନେ, ମୁନିମାନେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଜାତିର ଲୋକମାନେ,
ସ୍ଵାହାଯୁକ୍ତଂ ଚ ମନ୍ତ୍ରଂ ଚ ଯୋ ଗୃହ୍ଣାତି ପ୍ରଶସ୍ତକମ୍ 2.40.
ଯେ କେହି 'ସ୍ୱାହା' ଯୁକ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି,
ଵିଷହୀନୋ ଯଥା ସର୍ପୋ ଵେଦହୀନୋ ଯଥା ଦ୍ଵିଜଃ
ଯେପରି ସରିଷୃପ ବିଷ ବିନା ନିର୍ବଳ, ଦ୍ୱିଜ ବେଦ ବିନା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ,
ଫଲଶାଖାଵିହୀନଶ୍ଚ ଯଥା ଵୃକ୍ଷୋ ହି ନିନ୍ଦିତଃ
ଏବଂ ଯେପରି ଫଳ ଓ ଶାଖା ନଥିବା ଗଛ ନିନ୍ଦିତ ହୁଏ,
ପରିତୁଷ୍ଟା ଦ୍ଵିଜାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାଃ ସଂପ୍ରାପୁରାହୁତିମ୍
ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ଦେବତାମାନେ ଆହୁତି ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ଵର୍ଣିତଂ ସର୍ଵଂ ସ୍ଵାହୋପାଖ୍ଯାନମୁତ୍ତମମ୍
ଏଭଳି ଉତ୍ତମ 'ସ୍ୱାହା' ବିଷୟର ସମସ୍ତ କଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ନାରଦ ଉଵାଚ ସଂପୂଜ୍ଯ ଵହ୍ନିସ୍ତୁଷ୍ଟାଵ ଯେନ ତାଂ ଵଦ ମେ ପ୍ରଭୋ
ନାରଦ କହିଲେ: ପ୍ରଭୁ, କିଏ ପୂଜା କରି ଅଗ୍ନିକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ, ମୋତେ କହନ୍ତୁ।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଵଦାମି ଶ୍ରୂଯତାଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ସାଵଧାନଂ ନିଶାମଯ
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ କହିବି, ଆପଣ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ସର୍ଵଯଜ୍ଞାରମ୍ଭକାଲେ ଶାଲଗ୍ରାମେ ଘଟେଽଥଵା
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭରେ, ଶାଳଗ୍ରାମ କିମ୍ବା ଘଟରେ,
ସ୍ଵାହାଂ ମନ୍ତ୍ରାଙ୍ଗଭୂତାଂ ଚ ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧିସ୍ଵରୂପିଣୀମ୍
'ସ୍ୱାହା'କୁ ମନ୍ତ୍ରର ଅଂଶ ଭାବେ ଓ ସଫଳତାର ରୂପ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଚ ମୂଲେନ ଦତ୍ତ୍ଵା ପାଦ୍ଯାଦିକଂ ନରଃ
ଏଭଳି ମୂଳ ମନ୍ତ୍ରରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ପାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ,
ଓଁ ହ୍ରୀଂ ଶ୍ରୀଂ ଵହ୍ନିଜାଯାଯୈ ଦେଵ୍ଯୈ ସ୍ଵାହେତ୍ଯନେନ ଚ 2.40.
'ଓଁ ହ୍ରୀଂ ଶ୍ରୀଂ ଅଗ୍ନିର ପତ୍ନୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା' ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ,
ଵହ୍ନିରୁଵାଚ ମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ଫଲଦାତ୍ରୀ ଚ ଧାତ୍ରୀ ଚ ଜଗତାଂ ସତୀ
ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ସେ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ଫଳ ଦେଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଏବଂ ଶୁଭା ନାରୀ।
ସିଦ୍ଧିସ୍ଵରୂପା ସିଦ୍ଧା ଚ ସିଦ୍ଧିଦା ସର୍ଵଦା ନୃଣାମ୍
ସେ ସିଦ୍ଧିର ରୂପ, ସ୍ୱୟଂ ସିଦ୍ଧା, ଏବଂ ସବୁବେଳେ ଲୋକମାନେ ସଫଳତା ଦେଇଥାନ୍ତି।
ସଂସାରସାରରୂପା ଚ ଘୋରସଂସାରତାରିଣୀ
ସେ ସଂସାରର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ସଂସାର ରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି।
ଷୋଡଶୈତାନି ନାମାନି ଯଃ ପଠେଦ୍ଭକ୍ତିସଂଯୁତଃ
ଯେ କେହି ଏହି ଷୋଡଶ ନାମକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତି,
ନାଙ୍ଗହୀନୋ ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ସର୍ଵକର୍ମସୁ ଶୋଭନମ୍
ତାଙ୍କର କୌଣସି ଅଂଗର ଅଭାବ ହେବ ନାହିଁ, ସମସ୍ତ କାମ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେବ।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ପିତୄଣାଂ ଵୈ ତୃପ୍ତିକରଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧାନାଂ ଫଲଵର୍ଦ୍ଧନମ୍
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ଏହା ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ସନ୍ତୋଷ ଦେଇଥାଏ ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଫଳ ବଢ଼ାଏ।
ସୃଷ୍ଟେରାଦୌ ପିତୃଗଣାନ୍ସସର୍ଜ ଜଗତାଂ ଵିଧିଃ
ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ସ୍ୱାମୀ ବିଧାତା ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ସପ୍ତ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପିତୃଗଣାନ୍ସିଦ୍ଧିରୂପାନ୍ମନୋହରାନ୍
ସେ ସାତି ଦଳ ପିତୃମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସିଦ୍ଧ ଓ ମନମୋହନ ଦେହରେ ଥିଲେ, ଦେଖିଲେ।
ସ୍ନାନଂ ତର୍ପଣପର୍ଯ୍ଯନ୍ତଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧାନ୍ତଂ ଦେଵପୂଜନମ୍
ସେ ନିଜେ ସ୍ନାନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ତର୍ପଣ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଦେବପୂଜା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ କ୍ରମ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ।
ନିତ୍ଯଂ ନ କୁର୍ଯ୍ଯାଦ୍ଯୋ ଵିପ୍ରସ୍ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧତର୍ପଣମ୍
ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦିନେ ତିନିବେଳେ ସନ୍ଧ୍ୟା, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ତର୍ପଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ,
ହରିସେଵାଵିହୀନଶ୍ଚ ଶ୍ରୀହରେରନିଵେଦ୍ଯଭୁକ୍
ଏବଂ ଯେ ହରିଙ୍କ ସେବା ଓ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ନିବେଦିତ ଭୋଗ ଭୋଜନ କରନ୍ତି ନାହିଁ,
ବ୍ରହ୍ମା ଶ୍ରାଦ୍ଧାଦିକଂ ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜଗାମ ପିତୃହେତଵେ
ବ୍ରହ୍ମା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି କରି, ପିତୃମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ।
ସର୍ଵେ ପ୍ରଜଗ୍ମୁଃ କ୍ଷୁଧିତା ଵିଷଣ୍ଣା ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସଭାମ୍
ସମସ୍ତେ ଭୋକା ଓ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସଭାକୁ ଗଲେ।
ବ୍ରହ୍ମା ଚ ମାନସୀଂ କନ୍ଯାଂ ସସୃଜେ ତାଂ ମନୋହରାମ୍
ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ମନରୁ ଏକ ଅତି ମନୋହର କନ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଵିଦ୍ଯାଵତୀଂ ଗୁଣଵତୀମପି ରୂପଵତୀଂ ସତୀମ୍ 2.41.
ସେ କନ୍ୟା ଶିକ୍ଷାଳୁ, ଗୁଣବତୀ, ରୂପବତୀ ଓ ପତିବ୍ରତା ଥିଲେ।
ଵିଶୁଦ୍ଧାଂ ପ୍ରକୃତେରଂଶାଂ ସସ୍ମିତାଂ ଵରଦାଂ ଶୁଭାମ୍
ସେ ପବିତ୍ର, ପ୍ରକୃତିର ଅଂଶ, ମୃଦୁହାସ୍ୟବଦନା, ଅନୁଗ୍ରହଦାତ୍ରୀ ଓ ଶୁଭା ଥିଲେ।