ଅଧୁନୋକ୍ତଂ ଦେଵଷଟ୍କଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଚ ପୁରନ୍ଦରଃ
ଏବେ, ଯେପରି ଦେବଷଟକଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଇଛି, ପୁରନ୍ଦର ମଧ୍ୟ ଏହା କଲେ ।
ଅହୋ ପୁରାଣଵକ୍ତୄଣାଂ ଦୁର୍ବୋଧଂ ଵଚନଂ ନୃଣାମ୍
ହାଁ! ପୁରାଣ କଥାକୁ କହୁଥିବାମାନଙ୍କର କଥା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ବୁଝିବାକୁ କଷ୍ଟକର ।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ତଦା ନାସ୍ତ୍ଯେଵ ତଜ୍ଜନ୍ମ ପୂଜାକାଲେ ବଭୂଵ ସଃ
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ସେବେ ଏମିତି କୌଣସି ଜନ୍ମ ଥିଲାନି; ପୂଜା ସମୟରେ ସେ ଘଟିଥିଲା ।
ସୁଚିରଂ ଦୁଃଖିତା ଦେଵା ବଭ୍ରମୁର୍ବ୍ରହ୍ମଶାପତଃ
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପରେ ଦେବମାନେ ଦୁଃଖରେ ଘୁରୁଥିଲେ ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ରୂପେଣ ଚ ଗୁଣୈଶ୍ଚୈଵ ଯଶସା ତେଜସା ତ୍ଵିଷା
ନାରଦ କହିଲେ: ରୂପରେ, ଗୁଣରେ, କୀର୍ତ୍ତିରେ, ତେଜରେ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ,
ତ୍ଵମେଵ ଜ୍ଞାନିନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସିଦ୍ଧାନାଂ ଯୋଗିନାଂ ତଥା ମହାଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଉପାଖ୍ଯାନଂ ଵିଜ୍ଞାତଂ ମହଦଦ୍ଭୁତମ୍
ଆପଣ ଜ୍ଞାନୀ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ; ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ କଥା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଓ ମହାନ ।
ଅନ୍ଯତ୍କିଞ୍ଚିଦୁପାଖ୍ଯାନଂ ନିଗୂଢଂ ଵଦ ସାମ୍ପ୍ରତମ୍ ଅପ୍ରକାଶ୍ଯଂ ପୁରାଣେଷୁ ଵେଦୋକ୍ତଂ ଧର୍ମସଂଯୁତମ୍
ଏବେ ଆପଣ ଏକ ଗୁପ୍ତ କଥା କହନ୍ତୁ, ଯାହା ପୁରାଣରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ବେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି ଏବଂ ଧର୍ମ ସହିତ ଜଡିତ।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଶ୍ରୁତୌ କତିଵିଧଂ ଗୂଢମାସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ବେଦରେ ଏକ ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ ଅଛି, ମହାପ୍ରଭୁ, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।
ତେଷୁ ଯତ୍ସାରଭୂତଂ ଚ ଶ୍ରୋତୁଂ କିଂଵା ତ୍ଵମିଚ୍ଛସି
ସେଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରୁ ଆପଣ ଯଦି ଏହାର ମূল ତତ୍ତ୍ୱ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, କହନ୍ତୁ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ପିତୃଦାନେ ସ୍ଵଧା ଶସ୍ତା ଦକ୍ଷିଣା ସର୍ଵତୋ ଵରା
ନାରଦ କହିଲେ: ପିତୃପୂଜାରେ 'ସ୍ୱଧା'ର ଗୁଣଗାନ ହୁଏ, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣା ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ।
ଏତାସାଂ ଚରିତଂ ଜନ୍ମ ଫଲଂ ପ୍ରାଧାନ୍ଯମେଵ ଚ
ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ, ଜନ୍ମ, ଫଳ ଓ ପ୍ରଧାନତା—
ସୌତିରୁଵାଚ କଥାଂ କଥିତୁମାରେଭେ ପୁରାଣୋକ୍ତାଂ ପୁରାତନୀମ୍
ସୂତ କହିଲେ: ସେ ପୁରାଣରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଥିବା ପ୍ରାଚୀନ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ବ୍ରହ୍ମସଭାମଗମ୍ଯାଂ ସୁମନୋହରାମ୍
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସଭାରେ, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର ଥିଲା—
ଗତ୍ଵା ନିଵେଦନଂ ଚକ୍ରୁର୍ମୁନେ ତ୍ଵାହାରହେତୁକମ୍ 2.40.
ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିବାକୁ ଗଲେ।
ଯଜ୍ଞରୂପୋ ହି ଭଗଵାନ୍କଲଯା ଚ ବଭୂଵ ସଃ
ଭଗବାନ ଯଜ୍ଞର ରୂପରେ ନିଜ ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ହଵିର୍ଦଦତି ଵିପ୍ରାଶ୍ଚ ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ କ୍ଷତ୍ରିଯାଦଯଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ହବି ଦେଲେ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଦେଵା ଵିଷଣ୍ଣାସ୍ତେ ସର୍ଵେ ତତ୍ସଭାଂ ଚ ପୁନର୍ଯଯୁଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ପୁନି ସେ ସଭାକୁ ଫେରିଗଲେ।
ବ୍ରହ୍ମା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ମନସା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଂ ଶରଣଂ ଯଯୌ
ବ୍ରହ୍ମା ଏହା ଶୁଣି, ମନରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ।
ପ୍ରକୃତିଃ କଲଯା ଚୈଵ ସର୍ଵଶକ୍ତିସ୍ଵରୂପିଣୀ
ପ୍ରକୃତି ନିଜ ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମୂର୍ତ୍ତି।
ଗ୍ରୀଷ୍ମମଧ୍ଯାହ୍ନମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ ପ୍ରଭାନ୍ଯକ୍କାରକାରିଣୀ
ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମଧ୍ୟାହ୍ନର ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚମକକୁ ସେ ଶାନ୍ତ କରିଦିଅନ୍ତି।
ଈଷଦ୍ଧାସ୍ଯପ୍ରସନ୍ନାସ୍ଯା ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହକାରିଣୀ
ସାହାଯ୍ୟ ହସ ଓ ଦୟାମୟ ମୁହଁ ସହିତ, ସେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ କୃପା କରନ୍ତି।
ଵିଧିସ୍ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସମ୍ଭ୍ରମାତ୍ସମୁଵାଚ ତାମ୍
ବିଧି ସେ କଥା ଶୁଣି, ଭୟ ଭିତରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଦଗ୍ଧୁଂ ନ ଶକ୍ତସ୍ସ୍ଵହୁତଂ ହୁତାଶଶ୍ଚ ତ୍ଵଯା ଵିନା
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ତୁମେ ନଥିଲେ, ଅଗ୍ନି, ହବି ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଦଗ୍ଧ ହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ତ୍ଵନ୍ନାମୋଚ୍ଚାର୍ଯ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରାନ୍ତେ ଯଦ୍ଦାସ୍ଯତି ହଵିର୍ନରଃ 2.40.
ମନ୍ତ୍ରର ଶେଷରେ ତୁମର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଯେଉଁ ଲୋକ ହବି ଦେଇଥାଏ—
ଅଗ୍ନେଃ ସମ୍ପତ୍ସ୍ଵରୂପା ଚ ଶ୍ରୀରୂପା ଚ ଗୃହେଶ୍ଵରୀ
ଅଗ୍ନିଠାରୁ ସମୃଦ୍ଧିର ଆକାର ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ଦେବୀ, ଘରର ମାଲିକା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସା ଵିଷଣ୍ଣା ବଭୂଵ ହ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଶେ, ସେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ସ୍ଵାହୋଵାଚ ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତଦନ୍ଯଦ୍ଯତ୍କିଂଚିତ୍ସ୍ଵପ୍ନଵଦ୍ଭ୍ରମ ଏଵ ଚ
ସେ କହିଲେ, "ବ୍ରହ୍ମା, ଅନ୍ୟ ସବୁ କିଛି ସ୍ୱପ୍ନ ସମାନ ଭ୍ରମ ଅଟେ।"
ଵିଧାତା ଜଗତାଂ ତ୍ଵଂ ଚ ଶମ୍ଭୁର୍ମୃତ୍ଯୁଞ୍ଜଯଃ ପ୍ରଭୁଃ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଶମ୍ଭୁ ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରିଥିବା ପ୍ରଭୁ।
ସର୍ଵାଦ୍ଯପୂଜ୍ଯୋ ଦେଵାନାଂ ଗଣେଷୁ ଚ ଗଣେଶ୍ଵରଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଓ ପୂଜ୍ୟ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦଳରେ ଦଳପତି ତୁମେ।
ଋଷଯୋ ମୁନଯଶ୍ଚୈଵ ପୂଜିତା ଯଂ ନିଷେଵ୍ଯ ଚ
ଋଷି ଓ ମୁନିମାନେ ତୁମକୁ ପୂଜନା କରନ୍ତି, ସେବା କରନ୍ତି।