ଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ କଥଯାମାସ ସୁରାଚାର୍ଯୋ ଵିଧିଂ ଵିଭୁମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୁରୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବିଶାଳ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ବୃହସ୍ପତେଶ୍ଚ ଶିଷ୍ଯସ୍ତ୍ଵଂ ସୁରାଣାମଧିପଃ ସ୍ଵଯମ୍
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ତୁମେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଏବଂ ନିଜେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିପତି।
ମାତାମହସ୍ତେ ଦକ୍ଷଶ୍ଚ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ତାଙ୍କର ମାମା ଦକ୍ଷ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଭକ୍ତ ଏବଂ ବହୁତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ।
ମାତା ପତିଵ୍ରତା ଯସ୍ଯ ପିତା ଶୁଦ୍ଧୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ତାଙ୍କର ମାଆ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଗୃହଣୀ ଏବଂ ତାଙ୍କର ବାପା ପବିତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିଛନ୍ତି।
ଜନଃ ପୈତୃକଦୋଷେଣ ଦୋଷାନ୍ମାତାମହସ୍ଯ ଚ
ମଣିଷ ତାଙ୍କର ବାପା ଓ ମାମାଙ୍କର ଦୁଷ୍ଟତାର ଫଳ ଭୋଗ କରେ।
ସର୍ଵାନ୍ତରାତ୍ମା ଭଗଵାନ୍ସର୍ଵଦେହେଷ୍ଵଵସ୍ଥିତଃ
ସମସ୍ତ ଦେହରେ ଭଗବାନ୍ ସବୁଙ୍କର ଅନ୍ତରାତ୍ମା ଭାବେ ବସିଛନ୍ତି।
ମନୋଽହମିନ୍ଦ୍ରିଯେଶଶ୍ଚ ଜ୍ଞାନରୂପୋ ହି ଶଙ୍କରଃ
ମନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ଓ ଜ୍ଞାନ ଏହି ସବୁ ଶିବଙ୍କର ରୂପ।
ନିଦ୍ରାଦଯଃ ଶକ୍ତଯଶ୍ଚ ତାଃ ସର୍ଵାଃ ପ୍ରକୃତେଃ କଲାଃ 2.38.
ନିଦ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରକୃତିର ଶକ୍ତି ଓ ଅଂଶ।
ଆତ୍ମନୀଶେ ଗତେ ଦେହାତ୍ସର୍ଵେ ଯାନ୍ତି ସସଂଭ୍ରମାତ୍
ଯେତେବେଳେ ଆତ୍ମାର ନାଥ ଦେହ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଭୟରେ ସହସା ଚାଲିଯାନ୍ତି।
ଅହଂ ଶିଵଶ୍ଚ ଶେଷଶ୍ଚ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଧର୍ମୋ ମହାନ୍ଵିରାଟ୍
ମୁଁ, ଶିବ, ଶେଷ, ବିଷ୍ଣୁ, ଧର୍ମ, ମହାନ୍ ଓ ବିରାଟ—
ଶିଵେନ ପୂଜିତଂ ପାଦପଦ୍ମଂ ପୁଷ୍ପେଣ ଯେନ ଚ
ଯିଏ ଏକ ଫୁଲରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ପୂଜା କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଶିବଙ୍କର ଦ୍ୱାରା—
ତତ୍ପୁଷ୍ପଂ ମସ୍ତକେ ଯସ୍ଯ କୃଷ୍ଣପାଦାବ୍ଜତଶ୍ଚ୍ଯୁତମ୍
କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମରୁ ପଡ଼ିଥିବା ସେଇ ଫୁଲ ଯାହାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ପଡ଼େ—
ଦୈଵେନ ଵଞ୍ଚିତସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ଦୈଵଂ ଚ ବଲଵତ୍ତରମ୍
ତୁମେ ଭାଗ୍ୟରେ ଠକାଯାଇଛ, ଏବଂ ଭାଗ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
କୃଷ୍ଣଂ ନ ମନ୍ଯତେ ଯୋ ହି ଶ୍ରୀନାଥଂ ସର୍ଵଵନ୍ଦିତମ୍
ଯିଏ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପତି ଓ ସମସ୍ତଙ୍କର ପୂଜିତ, ମାନିନାହାନ୍ତି—
ଶତଯଜ୍ଞେନ ଯା ଲବ୍ଧା ଦୀକ୍ଷିତେନ ତ୍ଵଯା ପୁରା
ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଶତ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦୀକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଯାହା ପାଇଥିଲେ—
ଅଧୁନା ଗଚ୍ଛ ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ମଯା ଚ ଗୁରୁଣା ସହ
ଏବେ ମୋ ସହ ଓ ତୁମ ଗୁରୁ ସହିତ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଯାଅ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ବ୍ରହ୍ମା ସର୍ଵୈଃ ସୁରଗଣୈଃ ସହ
ଏପରି କହି ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ସହିତ—
ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ଭଗଵନ୍ତଂ ସନାତନମ୍ 2.38.
ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି ସେମାନେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ଭଗବାନ୍, ଏବଂ ନିତ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଗ୍ରୀଷ୍ମମଧ୍ଯାହ୍ନମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡଶତକୋଟିସମପ୍ରଭମ୍
ସେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମଧ୍ୟାହ୍ନର ଦଶ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜମୟ ଥିଲେ।
ଚତୁର୍ଭୁଜୈଃ ପାର୍ଷଦୈଶ୍ଚ ସରସ୍ଵତ୍ଯା ସ୍ତୁତଂ ନତମ୍
ସେ ସରସ୍ୱତୀ ଓ ଚାରିଭୁଜା ଉପସ୍ଥିତମାନେ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ନମିତ ହେଉଥିଲେ।
ତଂ ପ୍ରଣେମୁଃ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ମୂର୍ଧ୍ନା ବ୍ରହ୍ମପୁରୋଗମାଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ଭୂମିରେ ଲଗାଇ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପ୍ରଣାମ କରିଲେ।
ଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ କଥଯାମାସ ସ୍ଵଯଂ ବ୍ରହ୍ମା କୃତାଞ୍ଜଲିଃ
ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ହାତ ଜୋଡି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଘଟିଥିବା ଘଟଣାଗୁଡିକୁ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ସ ଚାପଶ୍ଯତ୍ସୁରଗଣଂ ଵିପଦ୍ଗ୍ରସ୍ତଂ ଭଯାକୁଲମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଦେବତାମାନେ ବିପଦରେ ପଡି ଭୟରେ ଅତିକ୍ରମିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଶୋଭାଶୂନ୍ଯଂ ହତଶ୍ରୀକଂ ପରିଵାରୈରନାଵୃତମ୍
ସେମାନେ ଶୋଭା ବିହୀନ, ଭାଗ୍ୟ ହରାଇ ଲାଗିଥିବା, ଏବଂ ପରିଚାରକମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଖୋଲା ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଦାସ୍ଯାମି ଲକ୍ଷ୍ମୀମଚଲାଂ ପରମୈଶ୍ଵର୍ଯଵର୍ଦ୍ଧିନୀମ୍
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ମୁଁ ତୁମକୁ ଅଚଳ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେବି, ଯାହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ବଢାଇବ, ଦେଇବି।
କିଞ୍ଚ ମଦ୍ଵଚନଂ କିଞ୍ଚିଚ୍ଛ୍ରୂଯତାଂ ସମଯୋଚିତମ୍
ଏହି ସମୟରେ ଯାହା ଉଚିତ, ମୋର କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଦୟାକରି ମନ ଦିଅ।
ଜନାଶ୍ଚାସଂଖ୍ଯଵିଶ୍ଵସ୍ଥା ମଦଧୀନାଶ୍ଚ ସନ୍ତତମ୍
ପୃଥିବୀରେ ଅନେକ ଲୋକ ସଦା ମୋର ଅଧୀନରେ ରହିଛନ୍ତି।
ଯୋ ଯୋ ରୁଷ୍ଟୋ ହି ମଦ୍ଭକ୍ତେ ମତ୍ପରେ ହି ନିରଙ୍କୁଶଃ 2.38.
ଯେଉଁଠି ମୋର ଭକ୍ତମାନେ ବା ମୋତେ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଅନ୍ୟେ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ରେ ରିଷ୍ଟ ହେଇ ରାଗ କରନ୍ତି—
ଦୁର୍ଵାସାଃ ଶଙ୍କରାଂଶଶ୍ଚ ଵୈଷ୍ଣଵୋ ମତ୍ପରାଯଣଃ
ଦୁର୍ବାସା, ଶଂକରଙ୍କ ଅଂଶ ହେବା ସହିତ, ଏକ ଭକ୍ତିଶୀଳ ବୈଷ୍ଣବ ଯିଏ ମୋତେ ଭକ୍ତି କରେ।
ଯତ୍ର ଶଙ୍ଖଧ୍ଵନିର୍ନାସ୍ତି ତୁଲସୀ ଚ ଶିଲାର୍ଚନମ୍
ଯେଉଁଠି ଶଂଖ ଶବ୍ଦ ନାହିଁ, ତୁଳସୀ କିମ୍ବା ପଥରରେ ପୂଜା ହୁଏ ନାହିଁ—