କ୍ରୋଧାହଙ୍କାରରହିତଃ ସ ସଂନ୍ଯାସୀତି କୀର୍ତ୍ତିତଃ
ଯିଏ କ୍ରୋଧ ଓ ଅହଂକାରରୁ ମୁକ୍ତ, ସେଉଁଠିକୁ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ କୁହାଯାଏ।
ନ ଯାଚତେ ଭକ୍ଷଣାର୍ଥୀ ସ ସଂନ୍ଯାସୀତି କୀର୍ତ୍ତିତଃ
ଯିଏ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ମାଗେ ନାହିଁ, ସେଉଁଠିକୁ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ କୁହାଯାଏ।
ଦାରଵୀମପି ଯୋଷାଂ ଚ ନ ସ୍ପୃଶେଦ୍ଯଃ ସ ଭିକ୍ଷୁକଃ
ଯିଏ କାଠ ବା ନାରୀକୁ ଛୁଏ ନାହିଁ, ସେ ଭିକ୍ଷୁକ ହେବେ।
ଵିପର୍ଯ୍ଯଯେ ଵିନାଶଶ୍ଚ ଜନ୍ମଯାମ୍ଯଂ ଭଯଂ ଭଵେତ୍
ଏହାର ବିପରୀତ ହେଲେ ନାଶ ହୁଏ, ଓ ନରକରେ ଜନ୍ମ ନେବାର ଭୟ ଆସେ।
ସୁରସୂକରଯୋନୌ ଵା ଗର୍ଭେ ଦୁଃଖଂ ସମଂ ସୁର
ଦେବତା ବା ଶୂକର ଗର୍ଭରେ ହେଉ, ଗର୍ଭର ଦୁଃଖ ସମାନ ଥାଏ, ହେ ଦେବ।
ଗର୍ଭେ ସ୍ମରନ୍ତି ସର୍ଵେ ତେ କର୍ମ୍ମ ଜନ୍ମ ଶତୋଦ୍ଭଵମ୍ ସ୍ଵଦେହଂ ପାତି ଯତ୍ନେନ ସୁରୋ ଵା କୀଟ ଏଵ ଵା
ଗର୍ଭରେ ସମସ୍ତେ ନିଜର ପୂର୍ବ ଶତଜନ୍ମର କର୍ମ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି; ଦେବତା ହେଉ ବା କୀଟ, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ଦେହକୁ ଯତ୍ନରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ଯୋନେରଭ୍ଯନ୍ତରେ ଶୁକ୍ରେ ପତିତେ ପୁରୁଷସ୍ଯ ଚ 2.36.
ଯେତେବେଳେ ପୁରୁଷଙ୍କର ବୀର୍ୟ ଗର୍ଭରେ ପଡ଼େ,
ରକ୍ତାଧିକେ ମାତୃସମଶ୍ଚେତରେ ପିତୁରାକୃତିଃ
ମା'ର ରକ୍ତ ଅଧିକ ହେଲେ ଶିଶୁ ମା' ପରି ହୁଏ, ନହେଲେ ପିତାଙ୍କ ଆକୃତି ନେଇଥାଏ।
ରଵିଭୌମଗୁରୂଣାଂ ଚ ଵାରେ ଚେତ୍ତଦ୍ଭଵେତ୍ସୁତଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମଙ୍ଗଳ ବା ବୃହସ୍ପତି ଦିନରେ ଜନ୍ମ ହେଲେ, ଶିଶୁ ତାହାଅନୁଯାୟୀ ହୁଏ।
ପ୍ରଥମପ୍ରହରେ ଜନ୍ମ ଯସ୍ଯ ସୋଽଲ୍ପାଯୁରେଵ ଚ
ଯାହାଙ୍କର ଜନ୍ମ ପ୍ରଥମ ପ୍ରହରରେ ହୁଏ, ସେ ଅଲ୍ପାୟୁ ହୁଏ।
ଚତୁର୍ଥେ ଚିରଜୀଵୀ ସ୍ଯାତ୍କ୍ଷଣାନାମନୁରୂପକଃ
ଚତୁର୍ଥ ପ୍ରହରରେ ଜନ୍ମ ହେଲେ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଏ, ସେଇ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ।
ଯାଦୃଶେ ଚ କ୍ଷଣେ ଜନ୍ମ ପ୍ରସଵସ୍ତାଦୃଶେ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁ ସମୟରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ, ଜନ୍ମଦେବା ମଧ୍ୟ ସେଇପରି ହୁଏ।
କଲଲଂ ତ୍ଵେକରାତ୍ରେଣ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧଃ ସ୍ଯାଦ୍ଦିନେ ଦିନେ
ଏକ ରାତି ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ଭର ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏବଂ ପ୍ରତିଦିନ ଏହା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
ମାସତ୍ରଯେ ମାଂସପିଣ୍ଡୋ ହସ୍ତପାଦାଦିଵର୍ଜିତଃ
ତିନି ମାସରେ ଏହା ମାଂସର ଏକ ଗଠି ହେବାକୁ ଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ହସ୍ତ, ପାଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ନଥାଏ।
ଭଵେତ୍ତୁ ଜୀଵସଂଚାରଃ ଷଣ୍ମାସେ ସର୍ଵତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍
ଛଅ ମାସରେ ଜୀବନର ଚଳାଚଳ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ହେ ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନୀ।
ମାତୃଜଗ୍ଧାନ୍ନପାନଂ ଚ ଭୁଙ୍କ୍ତେଽମେଧ୍ଯସ୍ଥଲେ ସ୍ଥିତଃ
ଅପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ରହି, ସେ ମାଆ ଯାହା ଖାଏ ଓ ପିଏ, ତାହା ଭୋଗ କରେ।
ଏଵଂ ଚ ଚତୁରୋ ମାସାନ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପରମଯାତନାମ୍ 2.36.
ଏଭଳି ଚାରି ମାସ ଯାଏ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରେ।
ଦିଗ୍ଦେଶକାଲାଵ୍ଯୁତ୍ପନ୍ନୋ ଵିସ୍ମୃତୋ ଵିଷ୍ଣୁମାଯଯା
ଦିଗ, ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟର ଜ୍ଞାନ ନ ଥିଲେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମାୟାରେ ଭ୍ରମିତ ହୁଏ।
ପରାଯତ୍ତୋଽପ୍ଯକ୍ଷମଶ୍ଚ ମଶକାଦିନି ଵାରଣେ
ଅନ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମଶା ଓ ଏମିତି ଜିନିଷ ଦୂର କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ।
ସ୍ତନାନ୍ଧୋଽପ୍ଯସମର୍ଥଶ୍ଚ ଯାଞ୍ଚାଂ କର୍ତୁମଭୀପ୍ସିତାମ୍
ସେ ଥନ ନିକଟରେ ଅନ୍ଧ ଓ ନିଜ ଇଚ୍ଛା କହିବାରେ ଅସମର୍ଥ।
ପୌଗଣ୍ଡେ ଯାତନାଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରାପ୍ନୁତେ ଯୌଵନଂ ପୁନଃ
ପିଲାବେଳେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରି, ପୁଣି ଯୁବାବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ଆହାରମୈଥୁନାର୍ତ୍ତଶ୍ଚ ନାନାମୋହାଦିଵେଷ୍ଟିତଃ
ସେ ଭୋକ, କାମ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପୀଡିତ, ବିଭିନ୍ନ ମୋହରେ ଆବୃତ।
ଏଵଂ ଯାଵତ୍ସମର୍ଥଶ୍ଚ ତାଵଦେଵ ହି ପୂଜିତଃ
ଏଭଳି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସମର୍ଥ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାନ୍ୟ ହୁଏ।
ଯଦାଽତୀଵ ଜରାଯୁକ୍ତୋ ଜଡୋଽତିବଧିରୋ ଭଵେତ୍
ଯେତେବେଳେ ଅତି ବୃଦ୍ଧ ହୋଇ, ମନ୍ଦ ଓ ବହୁତ କାନା ହୁଏ,
ତଦନ୍ତରେଽନୁତାପଂ ଚ କୁରୁତେ ସନ୍ତତଂ ପୁନଃ
ସେତେବେଳେ ସେ ପୁନିପୁନି ଅନୁତାପ କରେ।
ପୁନଶ୍ଚ ମାନଵୀଂ ଯୋନିଂ ଲଭାମି ଭାରତେ ଯଦି
ଏବଂ ଭାବେ, 'ପୁଣି ଏହି ଭାରତରେ ମାନବ ଜନ୍ମ ମିଳିଲେ କେମିତି ହେବ'।
ଇତ୍ଯେଵମାଦି ମନସି କୁର୍ଵନ୍ତଂ ତଂ ଜଡଂ ସୁର 2.36.
ଏଭଳି ଭାବନା ମନରେ ରଖି, ସେ ମନ୍ଦମତି ପୁରୁଷ, ହେ ଦେବ।
ସ ପଶ୍ଯେଦ୍ଯମଦୂତଂ ଚ ପାଶହସ୍ତଂ ଚ ଦଣ୍ଡିନମ୍
ସେ ଯମର ଦୂତକୁ ଦେଖେ, ଯିଏ ପାଶ ଓ ଦଣ୍ଡ ଧରିଛି।
ଦୁର୍ନିଵାର୍ଯ୍ଯମୁପାଯୈଶ୍ଚ ବଲିଷ୍ଠଂ ଚ ଭଯଙ୍କରମ୍
ଯାହାକୁ କୌଣସି ଉପାୟରେ ରୋକିବା ଅସମ୍ଭବ, ସେ ବଳଶାଳୀ ଓ ଭୟଙ୍କର।
ଦୃଷ୍ଟମାତ୍ରାନ୍ମହାଭୀତୋ ଵିଣ୍ମୂତ୍ରଂ ଚ ସମୁତ୍ସୃଜେତ୍
ମାତ୍ର ଦେଖିଲେ, ବଡ଼ ଭୟରେ ସେ ପେଶାବ ଓ ପଖାନ୍ଡ କରିଦିଏ।