ଶତମାନଵମାନଂ ଚ ଗଭୀରଂ ଧ୍ଵାନ୍ତସଂଯୁତମ୍
ଏହା ଶତ ମାନା ଲମ୍ବା, ଗଭୀର ଏବଂ ଅନ୍ଧକାରରେ ଭରିଥିବା।
ନାନାଚର୍ମକଷାଯୋଦୈଃ ପରିପୂର୍ଣଂ ଧନୁଃଶତମ୍
ଏହିଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଚର୍ମ ଏବଂ କଷାୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଶତ ଧନୁଷ ପରିମାଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି।
ଶୂର୍ପାକାରମୁଖଂ କୁଣ୍ଡଂ ଧନୁର୍ଦ୍ଵାଦଶମାନକମ୍
ଏହି କୁଆଁର ମୁଣ୍ଡ ଚାଲନି ପରି ଆକୃତିର, ଏବଂ ଏହାର ଲମ୍ବ ଦ୍ୱାଦଶଟି ଧନୁଷ ପରିମାଣ।
ଅନ୍ତରା ଽଗ୍ନିଶିଖାନାଂ ଚ ଜ୍ଵାଲାଵ୍ଯାତ୍ତମୁଖଂ ସଦା
ଭିତରେ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ମଧ୍ୟରେ, ଏହାର ମୁଣ୍ଡ ସଦା ଖୋଲା ଓ ଅଗ୍ନିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଜ୍ଵାଲାଭିର୍ଦଗ୍ଧଗାତ୍ରୈଶ୍ଚ ପାପିଭିର୍ଵ୍ଯାପ୍ତମେଵ ଯତ୍
ଏହି କୁଆଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପାପୀମାନେ ଭରିଥିବା, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଦେହ ଅଗ୍ନିର ଜ୍ୱାଳାରେ ପୁଡ଼ିଯାଇଛି।
ପାତମାତ୍ରାଦ୍ଯତ୍ର ପାପୀ ମୂର୍ଛିତୋ ଵ୍ଯଥିତୋ ଭଵେତ୍
ପାପୀ ଏହି କୁଆଁରେ ପଡ଼ିବା ସହିତାହେଁ, ସେ ଅଚେତନ ଓ ବେଦନାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ।
ଧୂମାନ୍ଧକାରଯୁକ୍ତଂ ଚ ଧୂମାନ୍ଧୈଃ ପାପିଭିର୍ଯୁତମ୍
ଏହା ଧୂଆଁ ଓ ଅନ୍ଧାରରେ ଭରିଥିବା, ଧୂଆଁରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ପାପୀମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହିଛନ୍ତି।
ପାତମାତ୍ରାଦ୍ଯତ୍ର ପାପୀ ନାଗୈସ୍ସଂଵେଷ୍ଟିତୋ ଭଵେତ୍ 2.33.
ପାପୀ ଏହି କୁଆଁରେ ପଡ଼ିବା ସହିତ, ସେ ସାପମାନେ ଦ୍ୱାରା ବେଢ଼ିଯାଏ।
ଷଡଶୀତିଶ୍ଚ କୁଣ୍ଡାନି ମଯୋକ୍ତାନି ନିଶାମଯ
ମୁଁ ଛଅଠିଏଠି କୁଆଁ ବିବରଣା କରିଛି, ଆପଣ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ସାଵିତ୍ର୍ଯୁଵାଚ ତ୍ଵତ୍ତଃ ସର୍ଵଂ ଶ୍ରୁତଂ ଦେଵ ନାଵଶିଷ୍ଟୋଽଧୁନା ମମ
ସାବିତ୍ରୀ କହିଲେ: ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ସବୁକିଛି ଶୁଣିଛି, ଏବେ ମୋ ପାଖରେ କିଛି ଅପରିଚିତ ରହିଲା ନାହିଁ।
କିଂଚିତ୍କଥଯ ମେ ଧର୍ମଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଗୁଣକୀର୍ତ୍ତଗମ୍
ମୋତେ କୃପାକରି ଏମିତି କିଛି ଧର୍ମ କଥା କହ, ଯାହା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଗୁଣ ଗାଥା କରେ।
କାରଣଂ ମୁକ୍ତିକାର୍ଯାଣାଂ ସର୍ଵାଶୁଭନିଵାରଣମ୍
ଏହା ମୁକ୍ତିର କାରଣ ଓ ସମସ୍ତ ଅଶୁଭକୁ ଦୂର କରେ।
ମୁକ୍ତଯଃ କତିଧା ସନ୍ତି କିଂ ଵା ତାସାଂ ଚ ଲକ୍ଷଣମ୍
ମୁକ୍ତି କେତେ ପ୍ରକାର ଅଛି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର ଲକ୍ଷଣ କଣ?
ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନଵିହୀନା ଚ ସ୍ତ୍ରୀଜାତିର୍ଵିଧିନିର୍ମିତା
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯେଉଁ ନାରୀମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନରୁ ବଞ୍ଚିତ।
ସର୍ଵଦାନଂ ହ୍ଯନଶନଂ ତୀର୍ଥସ୍ନାନଂ ଵ୍ରତଂ ତପଃ
ସମସ୍ତ ଦାନ, ଉପବାସ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ, ବ୍ରତ ଓ ତପସ୍ୟା—
ପିତୁଃ ଶତଗୁଣା ମାତା ଗୌରଵେଣାତିରିଚ୍ଯତେ
ମାଆ ଗରିମାରେ ବାପାଠାରୁ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ।
ଯମ ଉଵାଚ ଅଧୁନା ହରିଭକ୍ତିସ୍ତେ ଵତ୍ସେ ଭଵତୁ ମଦ୍ଵରାତ୍
ଯମ କହିଲେ: ଏବେ ମୋର ଆଶୀର୍ବାଦରେ, ତୁମେ ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତି ପାଇବ।
ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି କଲ୍ଯାଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଗୁଣକୀର୍ତ୍ତନମ୍
ହେ ଶୁଭେ, ତୁମେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଗୁଣଗାନ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ।
ଶେଷୋ ଵକ୍ତ୍ରସହସ୍ରେଣ ନହି ଯଦ୍ଵକ୍ତୁ ମୀଶ୍ଵରଃ 2.34.
ଏହି ଶେଷ ଅଂଶକୁ ସହସ୍ରଟି ମୁଁହ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଧାତା ଚତୁର୍ଣାଂ ଵେଦାନାଂ ଵିଧାତା ଜଗତାମପି
ସେ ଚାରିଟି ବେଦର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତର ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ।
କାର୍ତିକେଯଃ ଷଣ୍ମୁଖେନ ନାପି ଵକ୍ତୁମଲଂ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଷଣ୍ମୁଖ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ କହିପାରିବେ ନାହିଁ ।
ସାରଭୂତାଶ୍ଚ ଶାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ଵେଦାଶ୍ଚତ୍ଵାର ଏଵ ଚ
ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ସାର ଏବଂ ଚାରିଟି ବେଦ ମଧ୍ୟ—
ସରସ୍ଵତୀ ଚ ଯତ୍ନେନ ନାଲଂ ଯଦ୍ଗୁଣଵର୍ଣନେ
ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଇ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ ।
ସନନ୍ଦଃ କପିଲଃ ସୂର୍ଯ୍ଯୋ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୁତାଃ
ସନନ୍ଦ, କପିଳ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁଅମାନେ—
ନ ଯଦ୍ଵକ୍ତୁଂ କ୍ଷମାଃ ସିଦ୍ଧା ମୁନୀନ୍ଦ୍ରା ଯୋଗିନସ୍ତଥା
ସିଦ୍ଧ, ମହାମୁନି ଏବଂ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ କହିପାରିବେ ନାହିଁ ।
ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ଯତ୍ପଦାମ୍ଭୋଜଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵାଦଯଃ
ଯାହାର ପଦପଦ୍ମକୁ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି—
କଶ୍ଚିତ୍କିଂଚିଦ୍ଵିଜାନାତି ତଦ୍ଗୁଣୋତ୍କୀର୍ତ୍ତନଂ ମହତ୍
କିଏ ତାଙ୍କର ମହାନ ଗୁଣଗାନର କିଛି ଅଂଶ ଜାଣିପାରେ ।
ତସ୍ମୈ ଦତ୍ତଂ ପୁରା ଜ୍ଞାନଂ କୃଷ୍ଣେନ ପରମାତ୍ମନା 2.34.
ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ କୃଷ୍ଣ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା, ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିଲେ ।
ତତ୍ରୈଵ କଥିତଂ କିଂଚିଦ୍ଯଦ୍ଗୁଣୋତ୍କୀର୍ତ୍ତନଂ ପୁନଃ
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ସେଇ ଗୁଣମାନଙ୍କର କିଛି ଗୁଣଗାନ ପୁନି କୁହାଯାଇଥିଲା ।
ଧର୍ମସ୍ତତ୍କଥଯାମାସ ପୁଷ୍କରେ ଭାସ୍କରାଯ ଚ
ଧର୍ମା ତାହାକୁ ପୁଷ୍କରରେ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ କୁହିଥିଲେ ।