ଧନୁର୍ଵିଂଶତିମାନଂ ଚ ତଦୁଲ୍କାଭିଶ୍ଚ ସଂକୁଲମ୍
ଏହାର ଆକାର କିଶୋରିଶି ଭାଗ ଦଶ ଧନୁଷ ଲମ୍ବା ଏବଂ ଉଲ୍କାମାନେ ଭରି ରହିଛି।
ନାନାପ୍ରକାରକ୍ରିମିଭିଃ ସଂଯୁକ୍ତଂ ଚ ଭଯାନକୈଃ
ଏହିଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭୟଙ୍କର କୀଟମାନେ ରହିଛନ୍ତି।
ତଦ୍ଭକ୍ଷ୍ଯୈଃ ପାପିଭିର୍ଯୁକ୍ତଂ ନ ପଶ୍ଯଦ୍ଭିଃ ପରସ୍ପରମ୍ ଧ୍ଵାନ୍ତେନ ଚକ୍ଷୁଷା ଚାନ୍ଧୈରନ୍ଧକୂପଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ସେଠାରେ ପାପୀମାନେ ସେଇ କୀଟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଖାଇଯାଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଖିପାରୁନାହାନ୍ତି, ଅନ୍ଧକାରରେ ଚକ୍ଷୁ ଅନ୍ଧା ହୋଇଯାଇଛି; ଏହିଠାକୁ ଅନ୍ଧକୂପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ନାନାପ୍ରକାରଶସ୍ତ୍ରୌଘୈର୍ଯତ୍ର ଵିଦ୍ଧାଶ୍ଚ ପାପିନଃ
ଯେଉଁଠି ପାପୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ରରେ ବିଦ୍ଧ ହେଉଛନ୍ତି।
ଦଣ୍ଡେନ ତାଡିତା ଯତ୍ର ମମ ଦୂତୈଶ୍ଚ ପାପିନଃ
ଯେଉଁଠି ପାପୀମାନେ ମୋ ଦୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲାଠିରେ ପିଟାଯାଉଛନ୍ତି।
ନିବଦ୍ଧାଶ୍ଚ ମହାଜାଲୈର୍ଯଥା ମୀନାଶ୍ଚ ପାପିନଃ
ଯେଉଁଠି ପାପୀମାନେ ବଡ଼ ଜାଲରେ ମାଛ ପରି ବାନ୍ଧାଯାଉଛନ୍ତି।
ପତତାଂ ପାପିନାଂ କୁଣ୍ଡେ ଦେହାଶ୍ଚୂର୍ଣୀଭଵନ୍ତି ଚ
ଯେଉଁ କୁଣ୍ଡରେ ପାପୀମାନେ ପଡ଼ନ୍ତି, ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ଦେହ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ।
ଗଭୀରଂ ଧ୍ଵାନ୍ତଯୁକ୍ତଂ ଚ ଧନୁର୍ଵିଂଶତିମାନକମ୍ 2.33.
ଏହା ଗଭୀର ଏବଂ ଅନ୍ଧକାରରେ ଭରିଥିବା, ଏହାର ଆକାର ବିଶି ଧନୁଷ ଲମ୍ବା।
ଦଲିତାଃ ପାପିନୋ ଯତ୍ର ମଦ୍ଦୂତୈର୍ମୁସଲୈଃ ସଦା
ଯେଉଁଠି ପାପୀମାନେ ସଦା ମୋ ଦୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁସଳରେ ଚକ୍କି ହେଉଛନ୍ତି।
ପାତମାତ୍ରେ ଯତ୍ର ପାପୀ ଶୁଷ୍କକଣ୍ଠୌଷ୍ଠତାଲୁକଃ
ପଡ଼ିବା ସମୟରେ ପାପୀଙ୍କ ଗଳା, ଠୋଟ ଏବଂ ତାଳୁ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଏ।
ଶତମାନଵମାନଂ ଚ ଗଭୀରଂ ଧ୍ଵାନ୍ତସଂଯୁତମ୍
ଏହା ଶତ ମାନା ଲମ୍ବା, ଗଭୀର ଏବଂ ଅନ୍ଧକାରରେ ଭରିଥିବା।
ନାନାଚର୍ମକଷାଯୋଦୈଃ ପରିପୂର୍ଣଂ ଧନୁଃଶତମ୍
ଏହିଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଚର୍ମ ଏବଂ କଷାୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଶତ ଧନୁଷ ପରିମାଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି।
ଶୂର୍ପାକାରମୁଖଂ କୁଣ୍ଡଂ ଧନୁର୍ଦ୍ଵାଦଶମାନକମ୍
ଏହି କୁଆଁର ମୁଣ୍ଡ ଚାଲନି ପରି ଆକୃତିର, ଏବଂ ଏହାର ଲମ୍ବ ଦ୍ୱାଦଶଟି ଧନୁଷ ପରିମାଣ।
ଅନ୍ତରା ଽଗ୍ନିଶିଖାନାଂ ଚ ଜ୍ଵାଲାଵ୍ଯାତ୍ତମୁଖଂ ସଦା
ଭିତରେ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ମଧ୍ୟରେ, ଏହାର ମୁଣ୍ଡ ସଦା ଖୋଲା ଓ ଅଗ୍ନିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଜ୍ଵାଲାଭିର୍ଦଗ୍ଧଗାତ୍ରୈଶ୍ଚ ପାପିଭିର୍ଵ୍ଯାପ୍ତମେଵ ଯତ୍
ଏହି କୁଆଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପାପୀମାନେ ଭରିଥିବା, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଦେହ ଅଗ୍ନିର ଜ୍ୱାଳାରେ ପୁଡ଼ିଯାଇଛି।
ପାତମାତ୍ରାଦ୍ଯତ୍ର ପାପୀ ମୂର୍ଛିତୋ ଵ୍ଯଥିତୋ ଭଵେତ୍
ପାପୀ ଏହି କୁଆଁରେ ପଡ଼ିବା ସହିତାହେଁ, ସେ ଅଚେତନ ଓ ବେଦନାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ।
ଧୂମାନ୍ଧକାରଯୁକ୍ତଂ ଚ ଧୂମାନ୍ଧୈଃ ପାପିଭିର୍ଯୁତମ୍
ଏହା ଧୂଆଁ ଓ ଅନ୍ଧାରରେ ଭରିଥିବା, ଧୂଆଁରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ପାପୀମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହିଛନ୍ତି।
ପାତମାତ୍ରାଦ୍ଯତ୍ର ପାପୀ ନାଗୈସ୍ସଂଵେଷ୍ଟିତୋ ଭଵେତ୍ 2.33.
ପାପୀ ଏହି କୁଆଁରେ ପଡ଼ିବା ସହିତ, ସେ ସାପମାନେ ଦ୍ୱାରା ବେଢ଼ିଯାଏ।
ଷଡଶୀତିଶ୍ଚ କୁଣ୍ଡାନି ମଯୋକ୍ତାନି ନିଶାମଯ
ମୁଁ ଛଅଠିଏଠି କୁଆଁ ବିବରଣା କରିଛି, ଆପଣ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ସାଵିତ୍ର୍ଯୁଵାଚ ତ୍ଵତ୍ତଃ ସର୍ଵଂ ଶ୍ରୁତଂ ଦେଵ ନାଵଶିଷ୍ଟୋଽଧୁନା ମମ
ସାବିତ୍ରୀ କହିଲେ: ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ସବୁକିଛି ଶୁଣିଛି, ଏବେ ମୋ ପାଖରେ କିଛି ଅପରିଚିତ ରହିଲା ନାହିଁ।
କିଂଚିତ୍କଥଯ ମେ ଧର୍ମଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଗୁଣକୀର୍ତ୍ତଗମ୍
ମୋତେ କୃପାକରି ଏମିତି କିଛି ଧର୍ମ କଥା କହ, ଯାହା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଗୁଣ ଗାଥା କରେ।
କାରଣଂ ମୁକ୍ତିକାର୍ଯାଣାଂ ସର୍ଵାଶୁଭନିଵାରଣମ୍
ଏହା ମୁକ୍ତିର କାରଣ ଓ ସମସ୍ତ ଅଶୁଭକୁ ଦୂର କରେ।
ମୁକ୍ତଯଃ କତିଧା ସନ୍ତି କିଂ ଵା ତାସାଂ ଚ ଲକ୍ଷଣମ୍
ମୁକ୍ତି କେତେ ପ୍ରକାର ଅଛି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର ଲକ୍ଷଣ କଣ?
ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନଵିହୀନା ଚ ସ୍ତ୍ରୀଜାତିର୍ଵିଧିନିର୍ମିତା
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯେଉଁ ନାରୀମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନରୁ ବଞ୍ଚିତ।
ସର୍ଵଦାନଂ ହ୍ଯନଶନଂ ତୀର୍ଥସ୍ନାନଂ ଵ୍ରତଂ ତପଃ
ସମସ୍ତ ଦାନ, ଉପବାସ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ, ବ୍ରତ ଓ ତପସ୍ୟା—
ପିତୁଃ ଶତଗୁଣା ମାତା ଗୌରଵେଣାତିରିଚ୍ଯତେ
ମାଆ ଗରିମାରେ ବାପାଠାରୁ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ।
ଯମ ଉଵାଚ ଅଧୁନା ହରିଭକ୍ତିସ୍ତେ ଵତ୍ସେ ଭଵତୁ ମଦ୍ଵରାତ୍
ଯମ କହିଲେ: ଏବେ ମୋର ଆଶୀର୍ବାଦରେ, ତୁମେ ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତି ପାଇବ।
ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି କଲ୍ଯାଣି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଗୁଣକୀର୍ତ୍ତନମ୍
ହେ ଶୁଭେ, ତୁମେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଗୁଣଗାନ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ।
ଶେଷୋ ଵକ୍ତ୍ରସହସ୍ରେଣ ନହି ଯଦ୍ଵକ୍ତୁ ମୀଶ୍ଵରଃ 2.34.
ଏହି ଶେଷ ଅଂଶକୁ ସହସ୍ରଟି ମୁଁହ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଧାତା ଚତୁର୍ଣାଂ ଵେଦାନାଂ ଵିଧାତା ଜଗତାମପି
ସେ ଚାରିଟି ବେଦର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତର ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ।