ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ଚ ସୁରାପୀତୀ ଵିଡ୍ଭୋଜୀ ଵୃଷଲୀପତିଃ
ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଦ୍ୟପାନ କରନ୍ତି, ମଳ ଭୋଜନ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଅଛୁତ ମହିଳାର ପତି ହୁଅନ୍ତି—
ଗୁରୁପତ୍ନୀଂ ରାଜପତ୍ନୀଂ ସପତ୍ନୀମାତରଂ ପ୍ରସୂମ୍
ଗୁରୁଙ୍କର ଜନାନୀ, ରାଜାଙ୍କର ଜନାନୀ, ସହପତ୍ନୀର ମା, କିମ୍ବା ନିଜ ମା,
ସୋଦରଭ୍ରାତୃଜାଯାଂ ଚ ମାତୁଲାନୀଂ ପିତୃପ୍ରସୂମ୍
ଏକେ ଗର୍ଭର ଭାଇର ଜନାନୀ, ମାମାଙ୍କର ଜନାନୀ, କିମ୍ବା ବାପାଙ୍କର ଜନାନୀ,
ଶିଷ୍ଯାଂ ଚ ଶିଷ୍ଯପତ୍ନୀଂ ଚ ଭଗିନେଯସ୍ଯ କାମିନୀମ୍
ଶିଷ୍ୟା, ଶିଷ୍ୟଙ୍କର ଜନାନୀ, କିମ୍ବା ଭଉଣୀର ପୁଅର ପ୍ରିୟା—
ଏତାସ୍ଵେକାମନେକାଂ ଵା ଯୋ ଵ୍ରଜେନ୍ମାନଵୋଽଧମଃ
ଏହି ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଠିକି ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଅଧିକଙ୍କୁ କେହି ପୁରୁଷ ନିକଟ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ।
ଅକର୍ମ୍ମାର୍ହୋଽପି ସୋଽସ୍ପୃଶ୍ଯୋ ଲୋକେ ଵେଦେଽତି ନିନ୍ଦିତଃ
ସେ କୌଣସି କର୍ମର ଯୋଗ୍ୟ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସମାଜରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଓ ବେଦରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିନ୍ଦିତ।
କରୋତ୍ଯଶୁଦ୍ଧାଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ଚ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ଵା ନ କରୋତି ଯଃ
ଯେ sandhyā ପୂଜା ଅଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ କରେ, କିମ୍ବା sandhyā ପୂଜା କରେନାହିଁ,
ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଚ ତଥା ଶୈଵଂ ଶାକ୍ତଂ ସୌରଂ ଚ ଗାଣପମ୍
ଏହିପରି vaiṣṇava, śaiva, śākta, saura ଓ gāṇapam,
ପ୍ରଵାହମଵଧିଂ କୃତ୍ଵା ଯାଵଦ୍ଧସ୍ତଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ 2.30.
ପ୍ରବାହକୁ ସୀମା ଭାବେ ଧରି, ଚାରି ହସ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଏ,
ତତ୍ର ନାରାଯଣକ୍ଷେତ୍ରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ହରେଃ ପଦେ
ନାରାୟଣଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ, ହରିଙ୍କ ପଦେ,
ପୁଷ୍କରେ ଭାସ୍କରକ୍ଷେତ୍ରେ ପ୍ରଭାସେ ରାସମଣ୍ଡଲେ
ପୁଷ୍କରରେ, ଭାସ୍କରଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ପ୍ରଭାସରେ ଓ ରାସମଣ୍ଡଳରେ,
ସରସ୍ଵତୀନଦୀତୀରେ ପୁଣ୍ଯେ ଵୃନ୍ଦାଵନେ ଵନେ
ସରସ୍ବତୀ ନଦୀର ତୀରରେ, ପବିତ୍ର vṛndāvana ଜଙ୍ଗଲରେ,
ଏଷ୍ଵନ୍ଯତ୍ର ଚ ଯୋ ଦାନଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାତି କାମତଃ
ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡିକରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ, ଯେ ଇଚ୍ଛାରେ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରେ,
ଶୂଦ୍ରାତିରିକ୍ତଯାଜୀ ଯୋ ଗ୍ରାମଯାଜୀ ଚ କୀର୍ତ୍ତିତଃ
ଶୂଦ୍ର ଛଡ଼ା ଯଜ୍ନ କରୁଥିବା ଏବଂ ଗ୍ରାମରେ ଯଜ୍ନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଉଲ୍ଲେଖିତ,
ଶୂଦ୍ରପାକୋପଜୀଵୀ ଯଃ ସୂପକାର ଇତି ସ୍ମୃତଃ
ଯେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ପକାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରେ, ସେ ସୂପକାର ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ,
ଉକ୍ତଂ ପୂର୍ଵପ୍ରକରଣେ ଲକ୍ଷଣଂ ଵୃଷଲୀପତେଃ
ପୂର୍ବ ପ୍ରକରଣରେ vṛṣalīpati ର ଲକ୍ଷଣ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି,
କୁଂଡାନ୍ଯନ୍ଯାନି ତେ ଯାନ୍ତି ନିବୋଧ କଥଯାମି ତେ
ଅନ୍ୟ କୁଣ୍ଡଗୁଡିକ ସେମାନଙ୍କୁ ଯାଏ; ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।
ଯମ ଉଵାଚ ଶୁଭକର୍ମ୍ମ ସ୍ଵର୍ଗବୀଜଂ ନରକଂ ଚ କୁକର୍ମ୍ମତଃ
ୟମ କହିଲେ: ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ସ୍ବର୍ଗର ମୁଳ, ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନରକ ମିଳେ।
ପୁଂଶ୍ଚଲ୍ଯନ୍ନଂ ଚ ଯୋ ଭୁଂକ୍ତେ ଵେଶ୍ଯାନ୍ନଂ ଚ ପତିଵ୍ରତେ
ଯେ puṃścalī ର ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ, କିମ୍ବା pativratā ମହିଳା veśyā ର ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ,
ଶତଵର୍ଷଂ କାଲସୂତ୍ରେ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଶୂଦ୍ରୋ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଶତବର୍ଷ କାଲସୂତ୍ରରେ ରହି, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଶୂଦ୍ର ହୁଏ।
ପତିଵ୍ରତା ଚୈକପତ୍ନୀ ଦ୍ଵିତୀଯେ କୁଲଟା ସ୍ମୃତା
ଏକ ପତି ଥିଲେ pativratā; ଦ୍ୱିତୀୟ ପତି ଥିଲେ kulaṭā ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ଵେଶ୍ଯା ଚ ପଞ୍ଚମେ ଷଷ୍ଠେ ଯୁଗ୍ମୀ ଚ ପରିକୀର୍ତିତା
ପଞ୍ଚମରେ veśyā, ଷଷ୍ଠରେ ଦୁଇ ସାଥୀ ଥିବା ମହିଳା ପରିଚିତ।
ଯୋ ଦ୍ଵିଜଃ କୁଲଟାଂ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଧର୍ଷିଣୀଂ ପୁଂଶ୍ଚଲୀମପି
ଯେ dvija kulaṭā କୁ ଯାଏ, କିମ୍ବା ଧୃଷ୍ଟ veśyā କୁ ଯାଏ,
ଶତାବ୍ଦଂ କୁଲଟାଗାମୀ ଧୃଷ୍ଟାଗାମୀ ଚତୁର୍ଗୁଣମ୍
ଶତବର୍ଷ କୁ kulaṭā ଙ୍କୁ ଯାଇଥିଲେ; ଧୃଷ୍ଟ ଭାବରେ ଯାଇଥିଲେ, ଚାରି ଗୁଣ ଅଧିକ।
ଯୁଗ୍ମୀଗାମୀ ଦଶଗୁଣଂ ଵସେତ୍ତତ୍ର ନ ସଂଶଯଃ
ଅନ୍ୟଜନଙ୍କର ସାଥୀଙ୍କୁ ଯେଉଁଠି ଯାଉଛି, ସେଠି ଦଶଗୁଣ ଫଳ ମିଳିବ; ଏହିଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତଦା ହି ସର୍ଵଗାମୀ ଚେତ୍ଯେଵମାହ ପିତାମହଃ
ସମୟରେ ଯଦି କେହି ସମସ୍ତ ଜନନୀଙ୍କୁ ଯାଉଛି, ଏହା ପିତାମହ ନିଶ୍ଚିତ କହିଛନ୍ତି।
ତିତ୍ତିରିଃ କୁଲଟାଗାମୀ ଧୃଷ୍ଟାଗାମୀ ଚ ଵାଯସଃ 2.31.
ତିତିରି ପକ୍ଷୀ ଅନ୍ୟର ସାଥୀଙ୍କୁ ଚାହେ, ଅସତୀ ମହିଳା ଏହିପରି କରେ, କାଉ ନିର୍ଲଜ୍ଜ ଭାବରେ ଏହି କାମ କରେ।
ଯୁଗ୍ମୀଗାମୀ ସୂକରଶ୍ଚ ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ ଭାରତେ
ସୁଅର ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଭୂମିରେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନ୍ୟର ସାଥୀଙ୍କୁ ଯାଉଛି।
ଯୋ ଭୁଂକ୍ତେ ଜ୍ଞାନହୀନଶ୍ଚ ଗ୍ରହଣେ ଚନ୍ଦ୍ରସୂଯ୍ଯର୍ଯୋଃ
ଯେଉଁଠି କେହି ଜ୍ଞାନ ନଥିବାବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଖାଇଥାଏ,
ତତୋ ଭଵେନ୍ମାନଵସ୍ସ୍ଯାଦୁଦରଵ୍ଯାଧିସଂଯୁତଃ
ସେ ପରେ ମାନବ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ଉଦର ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୁଏ।