ସର୍ଵଂ ଗଙ୍ଗାସମଂ ତୋଯଂ ସର୍ଵେ ଵ୍ଯାସସମା ଦ୍ଵିଜାଃ
ସମସ୍ତ ପାଣି ଗଙ୍ଗା ପରି, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜ ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ୟାସଙ୍କ ସମାନ।
ଆତିଦେଶିକହତ୍ଯାଯା ଵାସ୍ତଵଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଗୁଣଃ
ଗୁରୁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାର ଫଳ, ସାଧାରଣ ହତ୍ୟା ଠାରୁ ଚାରିଗୁଣା ଅଧିକ ଭୟଙ୍କର।
ଆତିଦେଶିକହତ୍ଯାଯା ଭେଦଶ୍ଚ କଥିତଃ ସତି
ଗୁରୁ ହତ୍ୟା ବିଷୟରେ ଭିନ୍ନତା ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି।
ସ୍ଵସ୍ତ୍ରୀ ଗମ୍ଯା ଚ ସର୍ଵେଷାମିତି ଵେଦେ ନିରୂପିତା
ବେଦରେ କହାଯାଇଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ଜନାନୀ ହିଁ ଉଚିତ।
ସାମାନ୍ଯଂ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ଵିଶେଷଂ ଶୃଣୁ ସୁନ୍ଦରି
ସାଧାରଣ କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିଦେଲି; ଏବେ ବିଶେଷ କଥା ଶୁଣ, ସୁନ୍ଦରୀ।
ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଵିପ୍ରପତ୍ନୀ ଚ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଶୂଦ୍ରକାମିନୀ
ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନାନୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଶୂଦ୍ର ମହିଳା।
ଶୂଦ୍ରଶ୍ଚେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୀଂ ଗଚ୍ଛେଦ୍ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଶତଂ ଲଭେତ୍
ଯଦି ଏକ ଶୂଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣୀଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ସେ ଶତ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର ପାପ ଭୋଗେ।
ଯଦି ଶୂଦ୍ରାଂ ଵ୍ରଜେଦ୍ଵିପ୍ରୋ ଵୃଷଲୀପତିରେଵ ସଃ
ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜଣେ ଶୂଦ୍ର ମହିଳାଙ୍କୁ ନିକଟ କରେ, ସେ କେବଳ ଏକ ଅଛୁତ ମହିଳାର ପତି ହୁଏ।
ଵିଷ୍ଠାସମଶ୍ଚ ତତ୍ପିଂଡୋ ମୂତ୍ରତୁଲ୍ଯଂ ଚ ତର୍ପଣମ୍ 2.30.
ତାଙ୍କର ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୋଜନ ମଳ ସମାନ, ତାର୍ପଣ ମୂତ୍ର ସମାନ ଅପବିତ୍ର।
କୋଟିଜନ୍ମାର୍ଜିତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସନ୍ଧ୍ଯାର୍ଚାତପସାଽର୍ଜିତମ୍
କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମରେ ସଂଚିତ ପୁଣ୍ୟ, ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନା ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜିତ,
ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ଚ ସୁରାପୀତୀ ଵିଡ୍ଭୋଜୀ ଵୃଷଲୀପତିଃ
ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଦ୍ୟପାନ କରନ୍ତି, ମଳ ଭୋଜନ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଅଛୁତ ମହିଳାର ପତି ହୁଅନ୍ତି—
ଗୁରୁପତ୍ନୀଂ ରାଜପତ୍ନୀଂ ସପତ୍ନୀମାତରଂ ପ୍ରସୂମ୍
ଗୁରୁଙ୍କର ଜନାନୀ, ରାଜାଙ୍କର ଜନାନୀ, ସହପତ୍ନୀର ମା, କିମ୍ବା ନିଜ ମା,
ସୋଦରଭ୍ରାତୃଜାଯାଂ ଚ ମାତୁଲାନୀଂ ପିତୃପ୍ରସୂମ୍
ଏକେ ଗର୍ଭର ଭାଇର ଜନାନୀ, ମାମାଙ୍କର ଜନାନୀ, କିମ୍ବା ବାପାଙ୍କର ଜନାନୀ,
ଶିଷ୍ଯାଂ ଚ ଶିଷ୍ଯପତ୍ନୀଂ ଚ ଭଗିନେଯସ୍ଯ କାମିନୀମ୍
ଶିଷ୍ୟା, ଶିଷ୍ୟଙ୍କର ଜନାନୀ, କିମ୍ବା ଭଉଣୀର ପୁଅର ପ୍ରିୟା—
ଏତାସ୍ଵେକାମନେକାଂ ଵା ଯୋ ଵ୍ରଜେନ୍ମାନଵୋଽଧମଃ
ଏହି ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଠିକି ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଅଧିକଙ୍କୁ କେହି ପୁରୁଷ ନିକଟ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ।
ଅକର୍ମ୍ମାର୍ହୋଽପି ସୋଽସ୍ପୃଶ୍ଯୋ ଲୋକେ ଵେଦେଽତି ନିନ୍ଦିତଃ
ସେ କୌଣସି କର୍ମର ଯୋଗ୍ୟ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସମାଜରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଓ ବେଦରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିନ୍ଦିତ।
କରୋତ୍ଯଶୁଦ୍ଧାଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ଚ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ଵା ନ କରୋତି ଯଃ
ଯେ sandhyā ପୂଜା ଅଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ କରେ, କିମ୍ବା sandhyā ପୂଜା କରେନାହିଁ,
ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଚ ତଥା ଶୈଵଂ ଶାକ୍ତଂ ସୌରଂ ଚ ଗାଣପମ୍
ଏହିପରି vaiṣṇava, śaiva, śākta, saura ଓ gāṇapam,
ପ୍ରଵାହମଵଧିଂ କୃତ୍ଵା ଯାଵଦ୍ଧସ୍ତଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ 2.30.
ପ୍ରବାହକୁ ସୀମା ଭାବେ ଧରି, ଚାରି ହସ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଏ,
ତତ୍ର ନାରାଯଣକ୍ଷେତ୍ରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ହରେଃ ପଦେ
ନାରାୟଣଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ, ହରିଙ୍କ ପଦେ,
ପୁଷ୍କରେ ଭାସ୍କରକ୍ଷେତ୍ରେ ପ୍ରଭାସେ ରାସମଣ୍ଡଲେ
ପୁଷ୍କରରେ, ଭାସ୍କରଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ପ୍ରଭାସରେ ଓ ରାସମଣ୍ଡଳରେ,
ସରସ୍ଵତୀନଦୀତୀରେ ପୁଣ୍ଯେ ଵୃନ୍ଦାଵନେ ଵନେ
ସରସ୍ବତୀ ନଦୀର ତୀରରେ, ପବିତ୍ର vṛndāvana ଜଙ୍ଗଲରେ,
ଏଷ୍ଵନ୍ଯତ୍ର ଚ ଯୋ ଦାନଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାତି କାମତଃ
ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡିକରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ, ଯେ ଇଚ୍ଛାରେ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରେ,
ଶୂଦ୍ରାତିରିକ୍ତଯାଜୀ ଯୋ ଗ୍ରାମଯାଜୀ ଚ କୀର୍ତ୍ତିତଃ
ଶୂଦ୍ର ଛଡ଼ା ଯଜ୍ନ କରୁଥିବା ଏବଂ ଗ୍ରାମରେ ଯଜ୍ନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଉଲ୍ଲେଖିତ,
ଶୂଦ୍ରପାକୋପଜୀଵୀ ଯଃ ସୂପକାର ଇତି ସ୍ମୃତଃ
ଯେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ପକାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରେ, ସେ ସୂପକାର ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ,
ଉକ୍ତଂ ପୂର୍ଵପ୍ରକରଣେ ଲକ୍ଷଣଂ ଵୃଷଲୀପତେଃ
ପୂର୍ବ ପ୍ରକରଣରେ vṛṣalīpati ର ଲକ୍ଷଣ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି,
କୁଂଡାନ୍ଯନ୍ଯାନି ତେ ଯାନ୍ତି ନିବୋଧ କଥଯାମି ତେ
ଅନ୍ୟ କୁଣ୍ଡଗୁଡିକ ସେମାନଙ୍କୁ ଯାଏ; ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।
ଯମ ଉଵାଚ ଶୁଭକର୍ମ୍ମ ସ୍ଵର୍ଗବୀଜଂ ନରକଂ ଚ କୁକର୍ମ୍ମତଃ
ୟମ କହିଲେ: ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ସ୍ବର୍ଗର ମୁଳ, ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନରକ ମିଳେ।
ପୁଂଶ୍ଚଲ୍ଯନ୍ନଂ ଚ ଯୋ ଭୁଂକ୍ତେ ଵେଶ୍ଯାନ୍ନଂ ଚ ପତିଵ୍ରତେ
ଯେ puṃścalī ର ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ, କିମ୍ବା pativratā ମହିଳା veśyā ର ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ,
ଶତଵର୍ଷଂ କାଲସୂତ୍ରେ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଶୂଦ୍ରୋ ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଶତବର୍ଷ କାଲସୂତ୍ରରେ ରହି, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଶୂଦ୍ର ହୁଏ।