ଵ୍ରତାନାମୁପଵାସାନାଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧାଦୀନାଂ ଚ ସଂଯମେ
ବ୍ରତ, ଉପବାସ ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଏପରି ନିୟମରେ—
ସ ଚ ତିଷ୍ଠତି କୁଣ୍ଡେଷୁ ନଖାଦୀନାଂ ଚ ସୁନ୍ଦରି
ସେ ନଖ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷର ମଧ୍ୟରେ ଗଡ଼ିରେ ରହିଥାଏ, ହେ ସୁନ୍ଦରି।
ସକେଶଂ ପାର୍ଥିଵଂ ଲିଙ୍ଗଂ ଯୋ ଵାଽର୍ଚଯତି ଭାରତେ 2.30.
ଯିଏ ଭାରତରେ କେଶସହିତ ମାଟିର ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରେ—
ତଦନ୍ତେ ଯାଵନୀଂ ଯୋନିଂ ପ୍ରଯାତି ହରକୋପତଃ
ଶେଷରେ ହରଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ସେ ଯବନୀ ନାରୀର ଗର୍ଭକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ପିତୄଣାଂ ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁପଦେ ପିଣ୍ଡଂ ନୈଵ ଦଦାତି ଚ
ଯେଉଁଜଣ ନିଜ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦରେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରିନାହାନ୍ତି—
ତତଃ ସ୍ଵଯୋନିଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଖଞ୍ଜଃ ସପ୍ତସୁ ଜନ୍ମସୁ
ସେ ପୁନି ନିଜ ଜନ୍ମକୁ ପାଇଁ, ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୁଞ୍ଜା ହେଇ ରହିଥାଏ।
ଯଃ ସେଵତେ ମହାମୂଢୋ ଗୁର୍ଵିଣୀଂ ଚ ସ୍ଵକାମିନୀମ୍
ଯେଉଁ ମହାମୂଢ଼ ବ୍ୟକ୍ତି ଗର୍ଭବତୀ ଜନନୀ କିମ୍ବା ନିଜ ପ୍ରିୟାକୁ ସେବା କରେ—
ଅଵୀରାନ୍ନଂ ଚ ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଋତୁସ୍ନାତାନ୍ନମେଵ ଚ
ଯେଉଁଜଣ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ନହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ରଜସ୍ୱଳା ଜନନୀ ଛୁଇଁଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ—
ସ ଵ୍ରଜେଦ୍ରାଜକୀଂ ଯୋନିଂ କର୍ମକାରୀଂ ଚ ସପ୍ତସୁ
ସେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜାକି କିମ୍ବା କର୍ମକାରୀ ଯୋନିକୁ ପାଇଥାଏ।
ଯୋ ହି ଘର୍ମାକ୍ତହସ୍ତେନ ଦେଵଦ୍ରଵ୍ଯମୁପସ୍ପୃଶେତ୍
ଯେଉଁଜଣ ଘରମ ଲଗିଥିବା ହାତରେ ଦେବତାଙ୍କର ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଛୁଇଁଥାଏ—
ଯଃ ଶୂଦ୍ରେଣାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଶୂଦ୍ରାନ୍ନମେଵ ଚ
ଯେଉଁଜଣ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ—
ଵାଗ୍ଦୁଷ୍ଟା କଟୁଵାଚା ଯା ତାଡଯେତ୍ସ୍ଵାମିନଂ ସଦା 2.30.
ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ ଭାଷାର ଜନନୀ, ସଦା କଟୁ ଭାଷା କହି, ନିଜ ସ୍ୱାମୀକୁ ମାରେ—
ତାଡିତା ଯମଦୂତେନ ଦଣ୍ଡେନ ଚ ଚତୁର୍ଯୁଗମ୍
ସେ ଚାରି ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯମଦୂତଙ୍କ ଦଣ୍ଡରେ ପିଟାଯାଏ।
ଵିଷେଣ ଜୀଵିନଂ ହନ୍ତି ନିର୍ଦଯୋ ଯୋ ହି ପାମରଃ
ଯେଉଁ କ୍ରୂର ଏବଂ ନିର୍ଦୟ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ ଦ୍ୱାରା ଜୀବକୁ ମାରେ—
ତତୋ ଭଵେନ୍ନୃଘାତୀ ଚ ଵ୍ରଣୀ ସ୍ଯାତ୍ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ
ସେ ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ହତ୍ୟାକାରୀ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗାଁଠି ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୁଏ।
ଦଣ୍ଡେନ ତାଡଯେଦ୍ଯୋ ହି ଵୃଷଂ ଚ ଵୃଷଵାହକଃ
ଯେଉଁ ବୃଷବ ଚାଳକ ଦଣ୍ଡରେ ବୃଷବକୁ ମାରେ—
ପ୍ରତପ୍ତତୈଲକୁଣ୍ଡେ ଚ ସ ତିଷ୍ଠତି ଚତୁର୍ଯୁଗମ୍
ସେ ଚାରି ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତେଲ ଫୁଟୁଥିବା କୁଣ୍ଡରେ ରହିଥାଏ।
ଦନ୍ତେନ ହନ୍ତି ଜୀଵଂ ଯୋ ଲୌହେନ ବଡିଶେନ ଵା
ଯେଉଁଜଣ ଦନ୍ତ କିମ୍ବା ଲୋହାର ବଡିଶରେ ଜୀବକୁ ମାରେ—
ତତଃ ସ୍ଵଯୋନିଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଚୋଦରଵ୍ଯାଧିସଂଯୁତଃ
ସେ ପୁନି ନିଜ ଜନ୍ମକୁ ପାଇଁ, ପେଟ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୁଏ।
ଯୋ ଭୁଂକ୍ତେ ଚ ଵୃଥା ମାଂସଂ ମତ୍ସ୍ଯଭୋଜୀ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅକାରଣରେ ମାଂସ ଖାଏ କିମ୍ବା ମାଛ ଖାଏ—
ସ୍ଵଲୋମମାନଵର୍ଷଂ ଚ ତଦ୍ଭୋଜୀ ତତ୍ର ତିଷ୍ଠତି
ସେ ନିଜ ଶରୀରର ଲୋମ ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ମାଂସ ଖାଇ ରହିଥାଏ।
ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ଶୂଦ୍ରଯାଜୀ ଯଃ ଶୂଦ୍ରଶ୍ରାଦ୍ଧାନ୍ନଭୋଜକଃ 2.30.
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରେ କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ—
ଯାଵଲ୍ଲୋମପ୍ରମାଣାବ୍ଦଂ ଯଜମାନସ୍ଯ ସୁଵ୍ରତେ
ଓ ସୁଶୀଳା, ଯେତେ ଦିନ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦେହରେ ଲୋମ ଅଛି, ସେତେ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—
ତତୋ ଭାରତମାଗତ୍ଯ ସ ଶୂଦ୍ରଃ ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ
ତାପରେ, ଭାରତ ଭୂମିକୁ ଆସି, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୂଦ୍ର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଲଘୁଂ କୂରଂ ମହାନ୍ତଂ ଵା ସର୍ପଂ ହନ୍ତି ଚ ଯୋ ନରଃ
ଯେ କୌଣସି ଲୋକ ଛୋଟ, ଭୟଙ୍କର କିମ୍ବା ବଡ଼ ସାପକୁ ମାରିଥାଏ—
ସର୍ପେଣ ଭକ୍ଷିତଃ ସୋଽପି ଯମଦୂତେନ ତାଡିତଃ
ସେ, ସାପରେ ଖାଇଯିବା ଏବଂ ଯମର ଦୂତ ଦ୍ୱାରା ପିଟିବାର ଶିକାର ହୁଏ—
ତତୋ ଭଵେନ୍ମାନଵଶ୍ଚାପ୍ଯଲ୍ପାଯୁର୍ଦଦ୍ରୁସଂଯୁତଃ
ତାପରେ, ସେ ଅଳ୍ପ ଆୟୁ ଓ କୁଷ୍ଟରୋଗରେ ପୀଡିତ ମାନବ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଵିଧିଂ ପ୍ରକଲ୍ପ୍ଯ ଜୀଵାଂଶ୍ଚ କ୍ଷୁଦ୍ରଜନ୍ତୂଂଶ୍ଚ ହନ୍ତି ଯଃ
ଯେ କୌଣସି ଲୋକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟପୂର୍ବକ ଜୀବ ଓ ଛୋଟ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ମାରିଥାଏ—
ଦିଵାନିଶଂ ଭକ୍ଷିତସ୍ତୈରନାହାରଶ୍ଚ ଶବ୍ଦକୃତ୍
ସେ ଦିନ ରାତି ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଖାଇଯିବା, ଖାଦ୍ୟ ନ ମିଳିବା ଓ ବେଦନାର ଚିତ୍କାର କରିଥାଏ।
ତତୋ ଭଵେତ୍କ୍ଷୁଦ୍ରଜନ୍ତୁର୍ଜାତିର୍ଵୈ ଯାଵତୀ ସ୍ମୃତା
ତାପରେ, ସେ ଏହି ଛୋଟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଜାତିରେ ଯେତେ ଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ ହୁଏ, ସେତେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।