ଷଡଶୀତିଶ୍ଚ କୁଣ୍ଡାନି ସଂଯମନ୍ଯାଂ ଚ ସନ୍ତି ଚ
ଏଠାରେ ଛଅଅଠି କୁଣ୍ଡ ଅଛି, ଏବଂ ସଂଯମ ଭୂମିରେ ଅନ୍ୟ ଅନେକ କୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଵହ୍ନିକୁଣ୍ଡଂ ତପ୍ତକୁଣ୍ଡଂ କ୍ଷମକୁଣ୍ଡଂ ଭଯାନକମ୍
ଅଗ୍ନିର କୁଣ୍ଡ, ତାପିତ କୁଣ୍ଡ, ସହନଶୀଳତାର କୁଣ୍ଡ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର କୁଣ୍ଡ ଅଛି।
ଗରକୁଣ୍ଡଂ ଦୂଷିକାକୁଣ୍ଡଂ ଵସାକୁଣ୍ଡଂ ତଥୈଵ ଚ
ବିଷର କୁଣ୍ଡ, ମଳର କୁଣ୍ଡ ଏବଂ ଚର୍ବିର କୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
କୁଣ୍ଡଂ ଗାତ୍ରମଲାନାଂ ଚ କର୍ଣଵିଟ୍କୁଣ୍ଡମେଵ ଚ
ଶରୀରର ମଳ ପାଇଁ ଏକ କୁଣ୍ଡ ଏବଂ କାନର ମଳ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ କୁଣ୍ଡ ଅଛି।
ଲୋମ୍ନାଂ କୁଣ୍ଡଂ କେଶକୁଣ୍ଡମସ୍ଥିକୁଣ୍ଡଂ ଚ ଦୁଃଖଦମ୍ 2.29.
ଲୋମର କୁଣ୍ଡ, କେଶର କୁଣ୍ଡ ଏବଂ ଅସ୍ଥିର କୁଣ୍ଡ ଅଛି, ସେସବୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଥାଏ।
ତୀକ୍ଷ୍ଣକଣ୍ଟକକୁଣ୍ଡଂ ଚ ଵିଷକୁଣ୍ଡଂ ଚ ଵିଘ୍ନଦମ୍
ତୀକ୍ଷ୍ଣ କାଣ୍ଟାର କୁଣ୍ଡ ଏବଂ ବିଷର କୁଣ୍ଡ ଅଛି, ଯେଉଁମାନେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ପ୍ରତପ୍ତତୈଲକୁଣ୍ଡଂ ଚ ଦନ୍ତକୁଣ୍ଡଂ ଚ ଦୁର୍ଵହମ୍
ଉତ୍ତାପିତ ତେଲର କୁଣ୍ଡ ଏବଂ ଦାନ୍ତର କୁଣ୍ଡ ଅଛି, ଯାହା ସହିବା ଅତି କଷ୍ଟକର।
ମଶକୁଣ୍ଡଂ ଦଂଶକୁଣ୍ଡଂ ଭୀମଂ ଗରଲକୁଣ୍ଡକମ୍
ମାଛିର କୁଣ୍ଡ, କଟୁଥିବା ପୋକର କୁଣ୍ଡ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ବିଷର କୁଣ୍ଡ ଅଛି।
ଶରକୁଣ୍ଡଂ ଶୂଲକୁଣ୍ଡ ଖଡ୍ଗକୁଣ୍ଡଂ ଚ ଭୀଷଣମ୍
ବାଣର କୁଣ୍ଡ, ଶୂଳର କୁଣ୍ଡ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ତଳୱାରର କୁଣ୍ଡ ଅଛି।
ସଞ୍ଚାଲକୁଣ୍ଡଂ ଵାଜକୁଣ୍ଡଂ ବନ୍ଧକୁଣ୍ଡଂ ସୁଦୁସ୍ତରମ୍
କମ୍ପନର କୁଣ୍ଡ, ଘୋଡ଼ାର କୁଣ୍ଡ ଏବଂ ବନ୍ଧନର କୁଣ୍ଡ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅତି କଷ୍ଟରେ ଅଟକାଯାଏ।
ଲାଲାକୁଣ୍ଡମସିକୁଣ୍ଡଂ ଚୂର୍ଣକୁଣ୍ଡଂ ସୁଦାରୁଣମ୍
ଲାଲାର ଗଡ଼, ଭସ୍ମର ଗଡ଼, ଚୂର୍ଣ୍ଣର ଗଡ଼ — ଏହି ସବୁ ଭୟଙ୍କର ଗଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ଅତି ଭୟାନକ।
ଜ୍ଵାଲକୁଣ୍ଡଂ ଭସ୍ମକୁଣ୍ଡଂ ପୂତିକୁଣ୍ଡଂ ଚ ସୁନ୍ଦରି
ଅଗ୍ନିର ଗଡ଼, ଭସ୍ମର ଗଡ଼, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଗଡ଼ — ଏହି ସବୁ ଭୟଙ୍କର ଗଡ଼ଗୁଡ଼ିକ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।
ଗୋଧାମୁଖଂ ନକ୍ରମୁଖଂ ଗଜଦଂଶଂ ଚ ଗୋମୁଖମ୍
ଗୋଧାର ମୁହଁ, ମଗର ମୁହଁ, ହାତୀର କାମୁଡ଼ି, ଗାଁର ମୁହଁ — ଏହି ସବୁ ଦୁଃଖଦାୟକ।
ପାଂଶୁଭୋଜଂ ପାଶଵେଷ୍ଟଂ ଶୂଲପ୍ରୋତଂ ପ୍ରକମ୍ପନମ୍
ମାଟି ଖାଇବା, ଦୂର୍ବଳ ରସିରେ ବାନ୍ଧିବା, ଶୁଳରେ ଘୁସିବା, ଭୟରେ କମ୍ପିବା — ଏହି ସବୁ ଦୁଃଖ।
ଜାଲବନ୍ଧଂ ଦେହଚୂର୍ଣଂ ଦଲନଂ ଶୋଷଣଙ୍କରମ୍ 2.29.
ଜାଲରେ ଆଟକିବା, ଶରୀର ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଯିବା, ଚେପି ଭଙ୍ଗିବା, ଶୋଷି ଶୁଖିଯିବା — ଏହି ସବୁ ଦୁଃଖଦାୟକ।
କୁଣ୍ଡାନ୍ଯେତାନି ସାଵିତ୍ରି ପାପିନାଂ କ୍ଲେଶଦାନି ଚ
ହେ ସାବିତ୍ରୀ, ଏହି ଗଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ପାପୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଃଖର କାରଣ।
ଦଣ୍ଡହସ୍ତୈଃ ଶୂଲହସ୍ତୈଃ ପାଶହସ୍ତୈର୍ଭଯଙ୍କରୈଃ
ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିବା, ଶୁଳ ଧରିଥିବା, ପାଶ ଧରିଥିବା — ଏହି ସବୁ ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ।
ତମୋଯୁକ୍ତୈର୍ଦଯାହୀନୈର୍ଦୁର୍ନିଵାର୍ଯ୍ଯଂ ଚ ସର୍ଵତଃ
ଅନ୍ଧକାରରେ ଡୁବିଥିବା, କୃପା ନଥିବା, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ନିସ୍କ୍ରମଣ ଅସମ୍ଭବ।
ଯୋଗଯୁକ୍ତୈଃ ସିଦ୍ଧଯୋଗୈର୍ନାନାରୂପଧରୈର୍ଵରୈଃ
ଯୋଗରେ ନିପୁଣ, ସିଦ୍ଧିରେ ପାରଙ୍ଗତ, ନାନା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା।
ସ୍ଵକର୍ମନିରତୈଃ ଶୈଵୈଃ ଶାକ୍ତୈଃ ସୌରୈଶ୍ଚ ଗାଣପୈଃ
ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ, ଶିବଭକ୍ତ, ଶକ୍ତିଭକ୍ତ, ସୂର୍ୟଭକ୍ତ ଓ ଗଣପତିଭକ୍ତ।
ସ୍ଵଧର୍ମ୍ମନିରତୈର୍ଵାଽପି ଵିରତୈର୍ଵା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରକୈଃ
ନିଜ ଧର୍ମରେ ଲିନ, ବିରତ, କିମ୍ବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଥିବା ଲୋକମାନେ।
ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ସାଧ୍ଵି କୁଣ୍ଡସଂଖ୍ଯାନିରୂପଣମ୍
ହେ ସାଧ୍ବୀ, ଏହି ଗଡ଼ଗୁଡ଼ିକର ଗଣନା ତୁମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତ୍ତେ ମହାପୁରାଣେ ନାରଦନାରାଯଣସଂଵାଦେ ଦ୍ଵିତୀଯେ ପ୍ରକୃତିଖଣ୍ଡେ ସାଵିତ୍ର୍ଯୁପାଖ୍ଯାନେ ଯମସାଵିତ୍ରୀସଂଵାଦେ ନରକକୁଣ୍ଡସଂଖ୍ଯାନଂ ନାମୈକୋନତ୍ରିଂଶୋ ଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମଭୈବର୍ତ ପୁରାଣର ପ୍ରକୃତିଖଣ୍ଡରେ, ନାରଦ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ସାବିତ୍ରୀ କଥାରେ, ଯମ ଓ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'ନରକ ଗଡ଼ଗୁଡ଼ିକର ଗଣନା' ନାମକ ଉନତିସ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
2.30 ଯମ ଉଵାଚ ତପସ୍ଵୀ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଚ ନ ଯାତି ନରକଂ ଯତିଃ
ଯମ କହିଲେ: ତପସ୍ୱୀ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଓ ବିରତ ଲୋକମାନେ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
କଟୁଵାଚା ବାନ୍ଧଵାଂଶ୍ଚ ଖଲତ୍ଵେନ ଚ ଯୋ ନରଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ନିଜ ବାନ୍ଧବମାନଙ୍କୁ କଠୋର ଭାବରେ କଥା କହେ, କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରେ,
ଗାତ୍ରଲୋମପ୍ରମାଣାବ୍ଦଂ ତତ୍ର ସ୍ଥିତ୍ଵା ହୁତାଶନେ
ସେ ଅଗ୍ନିରେ, ଶରୀରର ଲୋମ ବୃଦ୍ଧି ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୟ ଯାଏଁ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ।
ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ତୃଷିତଂ କ୍ଷୁବ୍ଧଂ ପ୍ରତପ୍ତଂ ଗୃହମାଗତମ୍
ଏକ ଦୁଃଖିତ, ତୃଷ୍ଣାର୍ତ୍ତ, ଅଶାନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଘରକୁ ଆସିଲେ,
ତତ୍ର ଲୋମପ୍ରମାଣାବ୍ଦଂ ସ୍ଥିତ୍ଵା ତତ୍ର ଚ ଦୁଃଖିତଃ
ସେଠାରେ ଶରୀରର ଲୋମ ବୃଦ୍ଧି ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୟ ଯାଏଁ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିଥାଏ।
ରଵିଵାରାର୍କସଂକ୍ରାନ୍ତ୍ଯାମମାଯାଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଵାସରେ
ରବିବାର, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗତି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମୟ, ମାଘ ମାସ କିମ୍ବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିନରେ—
ସ ଯାତି କ୍ଷାରକୁଣ୍ଡଂ ଚ ସୂତ୍ରମାନାବ୍ଦମେଵ ଚ
ଏହି ପାପ କାମ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଲୁଣ ଜଳର କୁଣ୍ଡକୁ ଯାଏ ଏବଂ ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ରହେ।