ସ୍ଵକର୍ମଣା ସର୍ଵସିଦ୍ଧିମମରତ୍ଵଂ ଲଭେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍
ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଓ ଅମରତ୍ୱ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମିଳେ।
କର୍ମଣା ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ଵଂ ଚ ମୁକ୍ତତ୍ଵଂ ଚ ସ୍ଵକର୍ମଣା 2.24.
କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେବାଯାଏ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
କର୍ମଣା ଚ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରତ୍ଵଂ ତପସ୍ଵିତ୍ଵଂ ଚ କର୍ମଣା
କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମହାମୁନି ହେବାଯାଏ, କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତପସ୍ବୀ ହେବାଯାଏ।
କର୍ମଣା ଚୈଵ ଶୂଦ୍ରତ୍ଵମନ୍ତ୍ଯଜତ୍ଵଂ ସ୍ଵକର୍ମଣା
କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୂଦ୍ର ହେବାଯାଏ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅତିନିମ୍ନ ଜନ୍ମ ମିଳେ।
ସ୍ଵକର୍ମଣା ଚ ମ୍ଲେଚ୍ଛତ୍ଵଂ ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବିଦେଶୀ ହେବାଯାଏ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସ୍ଵକର୍ମଣା ଚ ଶୈଲତ୍ଵଂ ଵୃକ୍ଷତ୍ଵଂ ଚ ସ୍ଵକର୍ମଣା
ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ ହେବାଯାଏ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଗଛ ହେବାଯାଏ।
ସ୍ଵକର୍ମଣା କ୍ଷୁଦ୍ରଜନ୍ତୁଃ କୃମିତ୍ଵଂ ଚ ସ୍ଵକର୍ମଣା
ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଛୋଟ ପ୍ରାଣୀ ହେବାଯାଏ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କୀଟ ହେବାଯାଏ।
ସ୍ଵକର୍ମଣା ରାକ୍ଷସତ୍ଵଂ କିନ୍ନରତ୍ଵଂ ସ୍ଵକର୍ମଣା
ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସ ହେବାଯାଏ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କିନ୍ନର ହେବାଯାଏ।
ସ୍ଵକର୍ମଣା ଚ ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ଵେତାଲତ୍ଵଂ ସ୍ଵକର୍ମଣା
ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପିଶାଚ ହେବାଯାଏ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବେତାଳ ହେବାଯାଏ।
ଦୈତ୍ଯତ୍ଵଂ ଦାନଵତ୍ଵଂ ଚାପ୍ଯସୁରତ୍ଵଂ ସ୍ଵକର୍ମଣା
ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ ଓ ଅସୁର ହେବାଯାଏ।
କର୍ମଣା ସୁନ୍ଦରୋଽରୋଗୀ ମହାରୋଗୀ ଚ କର୍ମଣା
କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଲୋକ ସୁନ୍ଦର ଓ ସ୍ୱସ୍ଥ ହୁଏ; କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ରୋଗରେ ପଡ଼େ।
କର୍ମଣା ନରକଂ ଯାନ୍ତି ଜୀଵାଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ସ୍ଵକର୍ମଣା 2.24.
କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣୀମାନେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି; ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି।
କର୍ମଣା ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକଂ ଚ ଵହ୍ନିଲୋକଂ ସ୍ଵକର୍ମଣା
ମଣିଷ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକ ଓ ଅଗ୍ନିଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ।
ତଥା କୁବେରଲୋକଂ ଚ ନରୋ ଯାତି ସ୍ଵକର୍ମଣା
ଏହିପରି ଭାବେ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ କୁବେରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଏ ।
ଯାତି ନକ୍ଷତ୍ରଲୋକଂ ଚ ସତ୍ଯଲୋକଂ ସ୍ଵକର୍ମଣା
ସେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନକ୍ଷତ୍ରଲୋକ ଓ ସତ୍ୟଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ।
ସ୍ଵକର୍ମଣା ଚ ପାତାଲଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ସ୍ଵକର୍ମଣା
ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପାତାଳକୁ ଓ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଏ ।
କର୍ମଣା ଯାତି ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ଗୋଲୋକଂ ଚ ନିରାମଯମ୍
କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବୈକୁଣ୍ଠ ଓ ନିର୍ମଳ ଗୋଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ।
କର୍ମଣା କୋଟିକଲ୍ପାଯୁଃ କ୍ଷୀଣାଯୁଶ୍ଚ ସ୍ଵକର୍ମଣା
ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କେହି କୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆୟୁଷ୍ୟ ପାଏ, କିମ୍ବା ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଆୟୁଷ୍ୟ କମିଯାଏ ।
ଇତ୍ଯେଵଂ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ମଯା ତତ୍ତ୍ଵଂ ଚ ସୁନ୍ଦରି
ଏଭଳି ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା ଓ ସତ୍ୟ ତୁମକୁ କହିଦେଲି, ସୁନ୍ଦରୀ ।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ତୁଷ୍ଟାଵ ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ତମୁଵାଚ ମନସ୍ଵିନୀ
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ — ସେ ପରମ ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ ଓ ଜ୍ଞାନବତୀ ନାରୀ କଥା କହିଲେ ।
ସାଵିତ୍ର୍ଯୁଵାଚ କର୍ମ ନିର୍ମୂଲଯନ୍ତ୍ଯେଵ କେନ ଵା ସାଧଵୋ ଜନାଃ
ସାବିତ୍ରୀ କହିଲେ — ଭଲ ଲୋକମାନେ କିପରି କର୍ମକୁ ମୂଳସହିତ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି ?
କର୍ମଣାଂ ବୀଜରୂପଃ କଃ କୋ ଵା କର୍ମ୍ମଫଲପ୍ରଦଃ
କର୍ମର ମୂଳ କ'ଣ ଓ କିଏ କର୍ମର ଫଳ ଦେଇଥାଏ ?
କୋ ଵା କର୍ମଫଲଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ କୋ ଵା ନିର୍ଲିପ୍ତ ଏଵ ଚ
କିଏ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରେ ଓ କିଏ ଏହାରେ ଅସଂଲଗ୍ନ ରହେ ?
କିଂ ଵିଜ୍ଞାନଂ ମନୋ ବୁଦ୍ଧିଃ କେ ଵା ପ୍ରାଣାଃ ଶରୀରିଣାମ୍
ଜ୍ଞାନ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି କ'ଣ ଓ ଦେହଧାରୀଙ୍କ ପ୍ରାଣମାନେ କିଏ ?
ଭୋକ୍ତା ଭୋଜଯିତା କୋ ଵା କୋ ଭୋଗଃ କା ଚ ନିଷ୍କୃତିଃ
କିଏ ଭୋଗ କରେ, କିଏ ଭୋଗ ଦେଉଛି, ଭୋଗ କ'ଣ ଓ ପାପମୁଚ୍ଚିତି କ'ଣ ?
ଯମ ଉଵାଚ ଅଵୈଦିକଂ ତୁ ଯତ୍କର୍ମ ତଦେଵାଶୁଭମେଵ ଚ
ୟମ କହିଲେ — ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ ବେଦ ଅନୁସାରେ ନୁହେଁ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ଅଶୁଭ ।
ଅହୈତୁକୀ ଵିଷ୍ଣୁସେଵା ସଙ୍କଲ୍ପରହିତା ସତାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ନିଷ୍କାମ ଭାବେ, ଇଚ୍ଛା ଓ ମନୋକଳ୍ପନା ବିନା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସେବା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତି ।
ହରିଭକ୍ତୋ ନରୋ ଯଶ୍ଚ ସ ଚ ମୁକ୍ତଃ ଶ୍ରୁତୌ ଶ୍ରୁତମ୍
ଯିଏ ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତ, ସେ ମୁକ୍ତ; ଏହି କଥା ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଲିଖାଯାଇଛି ।
ମୁକ୍ତିଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଵିଧା ସାଧ୍ଵି ଶ୍ରୁତ୍ଯୁକ୍ତା ସର୍ଵସମ୍ମତା 2.25.
ହେ ସାଧ୍ବୀ, ମୁକ୍ତି ଦୁଇ ପ୍ରକାରର, ଏହା ଶାସ୍ତ୍ରରେ କହାଯାଇଛି ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମନ୍ୟତ ।
ହରିଭକ୍ତିସ୍ଵରୂପାଂ ଚ ମୁକ୍ତିଂ ଵାଞ୍ଛନ୍ତି ଵୈଷ୍ଣଵାଃ
ବୈଷ୍ଣବମାନେ ହରିଭକ୍ତିର ରୂପରେ ମୁକ୍ତିକୁ ଆଶା କରନ୍ତି ।