ନିତ୍ଯଂ ନିତ୍ଯଂ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯଂ ଚ କରିଷ୍ଯସି ଦିନେ ଦିନେ
ପ୍ରତିଦିନ, ତିନିବେଳେ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟମିତ କରିବା ଦରକାର।
ସନ୍ଧ୍ଯାହୀନୋଽଶୁଚିର୍ନିତ୍ଯମନର୍ହଃ ସର୍ଵକର୍ମସୁ
ଯିଏ ସନ୍ଧ୍ୟା କରେନାହିଁ, ସେ ସଦା ଅଶୁଚି ଓ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଯୋଗ୍ୟ।
ନୋପତିଷ୍ଠତି ଯଃ ପୂର୍ଵାଂ ନୋପାସ୍ତେ ଯଶ୍ଚ ପଶ୍ଚିମାମ୍
ଯିଏ ପୂର୍ବ ନିୟମ କରେନାହିଁ, ଓ ପରେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରେନାହିଁ,
ଯାଵଜ୍ଜୀଵନପର୍ଯ୍ଯନ୍ତଂ ଯସ୍ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯାଂ କରୋତି ଚ
ଯିଏ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ସମୟରେ ତିନିବେଳ ସନ୍ଧ୍ୟା କରେ,
ତତ୍ପାଦପଦ୍ମରଜସା ସଦ୍ଯଃ ପୂତା ଵସୁନ୍ଧରା
ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମର ଧୂଳିରେ ମାଟି ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ।
ତୀର୍ଥାନି ଚ ପଵିତ୍ରାଣି ତସ୍ଯ ସ୍ପର୍ଶନମାତ୍ରତଃ
ତାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି।
ନ ଗୃହ୍ଣନ୍ତି ସୁରାଃ ପୂଜାଂ ପିତରଃ ପିଣ୍ଡତର୍ପଣମ୍ 2.23.
ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତିନାହିଁ, ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପିଣ୍ଡ ଓ ତର୍ପଣ ନେନ୍ତିନାହିଁ।
ଵିଷ୍ଣୁମନ୍ତ୍ରଵିହୀନଶ୍ଚ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯରହିତୋ ଦ୍ଵିଜଃ
ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ତ୍ର ବିନା ଓ ତିନିବେଳ ସନ୍ଧ୍ୟା କରେନାହିଁ, ସେ ଦ୍ୱିଜ,
ହରେରନୈଵେଦ୍ଯଭୋଜୀ ଧାଵକୋ ଵୃଷଵାହକଃ
ଯିଏ ହରିଙ୍କୁ ନ ଦେଇ ଭୋଜନ କରେ, ଅନ୍ୟେଠାରେ ଦୌଡ଼େ, କିମ୍ବା ବୃଷ ଚଢ଼ି ଚାଲେ,
ଶଵଦାହୀ ଚ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଯୋ ଵିପ୍ରୋ ଵୃଷଲୀପତିଃ
ଯିଏ ଶବ ଦାହ କରେ, ଶୂଦ୍ରା ଜନାନୀଙ୍କ ପତି ଅଟେ, କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇ ଶୂଦ୍ରାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଅଟେ,
ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଚ ପ୍ରତିଗ୍ରାହୀ ଶୂଦ୍ରଯାଜୀ ଚ ଯୋ ଦ୍ଵିଜଃ
ଯିଏ ଶୂଦ୍ରାଙ୍କ ଦାନ ନେଇଥାଏ, କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ରାଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରେ,
ଯୋ ଵିପ୍ରୋଽଵୀରାନ୍ନଭୋଜୀ ଋତୁସ୍ନାତାନ୍ନଭୋଜକଃ
ଯିଏ ବୀରଙ୍କ ଦିଆ ଭୋଜନ ଖାଏନାହିଁ, କିମ୍ବା ଋତୁସ୍ନାନ କରିଥିବା ଜନାନୀଙ୍କ ଭୋଜନ ନ ଖାଏ,
ଯଃ କନ୍ଯାଵିକ୍ରଯୀ ଵିପ୍ରୋ ଯୋ ହରେର୍ନାମଵିକ୍ରଯୀ
ଯିଏ କନ୍ୟା ବିକ୍ରୟ କରେ, କିମ୍ବା ହରିଙ୍କ ନାମ ବିକ୍ରୟ କରେ,
ସୂର୍ଯ୍ଯୋଦଯେ ଚ ଦ୍ଵିର୍ଭୋଜୀ ମତ୍ସ୍ଯଭୋଜୀ ଚ ଯୋ ଦ୍ଵିଜଃ
ଯିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟବେଳେ ଦୁଇଥର ଭୋଜନ କରେ, କିମ୍ବା ମାଛ ଭୋଜନ କରେ,
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସର୍ଵ ପୂଜାଵିଧିକ୍ରମମ୍
ଏପରି କହି, ସେ ମହାମୁନି ସମସ୍ତ ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ସର୍ଵଂ ନୃପେନ୍ଦ୍ରାଯ ପ୍ରଯଯୌ ସ୍ଵାଲଯଂ ମୁନିଃ
ସେ ମୁନି ସମସ୍ତ କଥା ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଇ, ନିଜ ଗୃହକୁ ଚଲିଗଲେ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ଚ କିଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଯଯୌ ସ ପରାଶରଃ ।।2.23.
ନାରଦ କହିଲେ: ପରାଶର କେଉଁ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଓ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ଚଲିଗଲେ?
ନୃପଃ କେନ ଵିଧାନେନ ସଂପୂଜ୍ଯ ଶ୍ରୁତିମାତରମ୍
ରାଜା କେଉଁ ପ୍ରକାରେ ବେଦମାତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ?
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଵ୍ରତମେଵ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଵ୍ରତୀ ଭକ୍ତ୍ଯା ସମାଚରେତ୍
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
ଵ୍ରତଂ ଚତୁର୍ଦଶାବ୍ଦଂ ଚ ଦ୍ଵିସପ୍ତଫଲସଂଯୁତମ୍
ମାସର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ କରାଯାଉଥିବା ବ୍ରତ ଦୁଇଗୁଣ ସାତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଵସ୍ତ୍ରଂ ଯଜ୍ଞୋପଵୀତଂ ଚ ଭୋଜ୍ଯଂ ଚ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍
ବିଧିମତେ ଦିଆଯାଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର, ଉପବୀତ ଓ ଖାଦ୍ୟ।
ଗଣେଶଂ ଚ ଦିନେଶଂ ଚ ଵହ୍ନିଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଶିଵଂ ଶିଵାମ୍
ଗଣେଶ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀ।
ଶୃଣୁ ଧ୍ଯାନଂ ଚ ସାଵିତ୍ର୍ଯାଶ୍ଚୋକ୍ତଂ ମାଧ୍ଯନ୍ଦିନେ ଚ ଯତ୍
ଏବେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ କହାଯାଇଥିବା ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଶୁଣ।
ତପ୍ତକାଞ୍ଚନଵର୍ଣାଭାଂ ଜ୍ଵଲନ୍ତୀଂ ବ୍ରହ୍ମତେଜସା
ଗଳିଥିବା ସୁନାର ରଙ୍ଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ।
ଈଷଦ୍ଧାସ୍ଯପ୍ରସନ୍ନାସ୍ଯାଂ ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତାମ୍
ହଳୁକା ହସ ଓ ମଧୁର ମୁହଁ, ରତ୍ନ ଗହନାରେ ଶୋଭିତ।
ସୁଖଦାଂ ମୁକ୍ତିଦାଂ ଶାନ୍ତାଂ କାନ୍ତାଂ ଚ ଜଗତାଂ ଵିଧେଃ
ସେ ସୁଖ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଶାନ୍ତ, ସୁନ୍ଦର ଓ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମା।
ଵେଦାଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀଂ ଚ ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରସ୍ଵରୂପିଣୀମ୍ 2.23.
ଯିଏ ବେଦର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ, ବେଦ ଶାସ୍ତ୍ରର ସ୍ୱରୂପା।
ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଧ୍ଯାନେନ ଚାନେନ ଦତ୍ତ୍ଵା ପୁଷ୍ପଂ ସ୍ଵମୂର୍ଦ୍ଧନି
ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରି, ଏକ ଫୁଲ ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ଷୋଡଶୋପଚାରଂ ଵେଦୋକ୍ତମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଵକମ୍
ବେଦର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ଷୋଡଶୋପଚାର ପୂଜା କର।
ଆସନଂ ପାଦ୍ଯମର୍ଘ୍ଯଂ ଚ ସ୍ନାନୀଯଂ ଚାନୁଲେପନମ୍
ଆସନ, ପାଦ ଧୋଇବା ପାଇଁ ପାଣି, ଅର୍ଘ୍ୟ, ସ୍ନାନ ପାଇଁ ପାଣି ଓ ଅଙ୍ଗରେ ଲଗାଇବା ଦ୍ରବ୍ୟ।