ସ ସ୍ନାତଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ସର୍ଵଯଜ୍ଞେଷୁ ଦୀକ୍ଷିତଃ
ସେ ମନେ ଯେପରି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ସର୍ଵଦାନେଷୁ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରାଦକ୍ଷିଣ୍ଯେ ଭୁଵୋ ଯଥା
ସମସ୍ତ ଦାନରେ ଯେପରି ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, କିମ୍ବା ପୃଥିବୀ ପରିକ୍ରମା କଲେ ଯେପରି ଲାଭ ହୁଏ—
ତସ୍ଯ ସ୍ପର୍ଶଂ ଚ ଵାଞ୍ଛନ୍ତି ତୀର୍ଥାନି ନିଖିଲାନି ଚ
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥଗୁଡିକ ତାଙ୍କର ସpar୍ଶ ପାଇବାକୁ ଆଶା କରନ୍ତି।
ପାଠେ ଚତୁର୍ଣାଂ ଵେଦାନାଂ ତପସାଂ କରଣେ ସତି
ଚାରିଟି ବେଦ ପାଠ କରିବା କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା କରିବାବେଳେ,
ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାତୋଯଂ ନିତ୍ଯଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଚ ଯୋ ନରଃ
ଯେଉଁ ଜଣେ ପ୍ରତିଦିନ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାର ଜଳ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି,
ତସ୍ଯ ସ୍ପର୍ଶଂ ଚ ଵାଞ୍ଛନ୍ତି ତୀର୍ଥାନି ନିଖି ଲାନି ଚ
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ତାଙ୍କର ସpar୍ଶ ପାଇବାକୁ ଆଶା କରନ୍ତି।
ତତ୍ରୈଵ ହରିଣା ସାର୍ଦ୍ଧମସଂଖ୍ଯଂ ପ୍ରାକୃତଂ ଲଯମ୍
ସେଠାରେ ହରିଙ୍କ ସହିତ ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାଦାନ ଲୟ ପାଇଯାନ୍ତି।
ଯାନି କାନି ଚ ପାପାନି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିକାନି ଚ
ଯେଉଁପରି ସମସ୍ତ ପାପ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପଗୁଡିକ,
ତତ୍ପାଦପଦ୍ମରଜସା ସଦ୍ଯଃ ପୂତା ଵସୁନ୍ଧରା 2.21.
ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମର ଧୂଳିରେ ପୃଥିବୀ ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ।
ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲା ତୋଯଂ ମୃତ୍ଯୁକାଲ ଚ ଯୋ ଲଭେତ୍
ଯେଉଁ ଜଣେ ମୃତ୍ୟୁବେଳେ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାର ଜଳ ପାଇଥାନ୍ତି,
ନିର୍ଵାଣମୁକ୍ତିଂ ଲଭତେ କର୍ମଭୋଗାଦ୍ଵିମୁଚ୍ଯତେ
ସେ ମୋକ୍ଷ ଓ କର୍ମର ଫଳରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାନ୍ତି।
ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଂ ଧୃତ୍ଵା ମିଥ୍ଯାଵାଦଂ ଵଦେତ୍ତୁ ଯଃ
ଯେଉଁ ଜଣେ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଧରି ମିଥ୍ୟା କଥା କହନ୍ତି,
ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵୀକାରଂ ଯୋ ନ ପାଲଯେତ୍
ଯେଉଁ ଜଣେ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ସpar୍ଶ କରିବା ପରେ ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପାଳନ କରନ୍ତି ନାହିଁ,
ତୁଲସୀପତ୍ର ଵିଚ୍ଛେଦଂ ଶାଲଗ୍ରାମେ କରୋତି ଯଃ
ଯେଉଁ ଜଣେ ଶାଳଗ୍ରାମ ପୂଜା ପାଇଁ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି,
ତୁଲସୀପତ୍ରଵିଚ୍ଛେଦଂ ଶଂଖେ ଯୋ ହି କରୋତି ଚ
ଯେଉଁ ଜଣେ ଶଂଖରେ ଦେବା ପାଇଁ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି,
ଶାଲଗ୍ରାମଂ ଚ ତୁଲସୀଂ ଶଂଖମେକତ୍ର ଏଵ ଚ
ଯଦି ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଶାଳଗ୍ରାମ, ତୁଳସୀ ଓ ଶଂଖ ଏକସାଥି ରହିଥାନ୍ତି,
ସକୃଦେଵ ହି ଯୋ ଯସ୍ଯାଂ ଵୀର୍ଯ୍ଯାଧାନଂ କରୋତି ଯଃ
ଯେଉଁ ଜଣେ ଏହାର ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସି ଏକରେ ଏକଥର ମାତ୍ର ଶୁକ୍ର ବିସର୍ଜନ କରନ୍ତି,
ତ୍ଵଂ ପ୍ରିଯା ଶଂଖଚୂଡସ୍ଯ ଚୈକମନ୍ଵନ୍ତରାଵଧି
ତୁମେ ଏକ ମନ୍ବନ୍ତର ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶଂଖଚୂଡଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେବା।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଶ୍ରୀହରିସ୍ତାଂ ଚ ଵିରରାମ ଚ ସାଦରମ୍ 2.21.
ଏପରି କହି ଶ୍ରୀହରି ଆଦର ସହିତ ଚୁପ ହେଲେ।
ଯଥା ଶ୍ରୀଶ୍ଚ ତଥା ସା ଚାପ୍ଯୁଵାସ ହରିଵକ୍ଷସି
ଯେପରି ଶ୍ରୀ ନିଜେ ହରିଙ୍କ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ବସିଥିଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ବସିଥିଲେ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସରସ୍ଵତୀ ଗଙ୍ଗା ତୁଲସୀ ଚାପି ନାରଦ
ନାରଦ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ତୁଳସୀ—
ସଦ୍ଯସ୍ତଦ୍ଦେହଜାତା ଚ ବଭୂଵ ଗଣ୍ଡକୀ ନଦୀ
ତାଙ୍କର ଦେହରୁ ସହସ୍ର ଗଣ୍ଡକୀ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
କୁର୍ଵନ୍ତି ତତ୍ର କୀଟାଶ୍ଚ ଶିଲାଂ ବହୁଵିଧାଂ ମୁନେ
ମୁନି, ସେଠାରେ କୀଟମାନେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଶିଳା ତିଆରି କରନ୍ତି।
ସ୍ଥଲସ୍ଥାଃ ପିଙ୍ଗଲା ଜ୍ଞେଯାଶ୍ଚୋପତାପାଦ୍ଧରେରିତି
ପୃଥିବୀରେ ମିଳୁଥିବା ପିଙ୍ଗଳା ଶିଳାମାନେ ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ତସ୍ଯାଃ ପୂଜାଵିଧାନଂ ଚ ସ୍ତୋତ୍ରଂ କିଂ ନ ଶ୍ରୁତଂ ମଯା
ନାରଦ କହିଲେ: ମୁଁ ତାଙ୍କର ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ କିମ୍ବା ଷ୍ଟୋତ୍ର କେବେ ଶୁଣିନାହିଁ।
କେନ ପୂଜ୍ଯା ସ୍ତୁତା କେନ ପୁରା ପ୍ରଥମତୋ ମୁନେ
ମୁନି, କିଏ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ଓ ସ୍ତୁତି କଲେ?
ସୂତ ଉଵାଚ କଥାଂ କଥିତୁମାରେଭେ ପୁଣ୍ଯରୂପାଂ ପୁରାତନୀମ୍
ସୂତ କହିଲେ: ସେ ପୁରାଣ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟମୟ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ରମାସମାଂ ତାଂ ସୌଭାଗ୍ଯାଂ ଚକାର ଗୌରଵେଣ ଚ
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ସେ ତାଙ୍କୁ ରମା ସମାନ ସୌଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ଗୌରବ ଦେଲେ।
ସେହେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚ ଗଂଗା ଚ ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ନଵସଂଗମମ୍
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କର ନୂତନ ସଂଯୋଗକୁ ସହିଲେ।
ସା ତାଂ ଜଘାନ କଲହେ ମାନିନୀ ହରିସନ୍ନିଧୌ
ମାନିନୀ ସେ, ହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବିବାଦରେ ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।