ନ୍ଯସ୍ତଶସ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ଭଗଵାନ୍ନ୍ଯସ୍ତଶସ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ଦାନଵଃ
ଭଗବାନ ଏବଂ ଦାନବ, ଦୁହେଁ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ରଖିଦେଇଥିଲେ।
ଦାନଵାନାଂ ଚ ଶତକମୁଦ୍ଵୃତ୍ତଂ ଚ ବଭୂଵ ହ
ସେଠାରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶତ ଜଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅହଂକାରୀ ହୋଇ ଉଠିଲେ।
ତତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ମହାମାଯୋ ଵୃଦ୍ଧବ୍ରାହ୍ମଣରୂପଧୃକ୍
ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ, ମହାମାୟାଧିପତି, ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ଵୃଦ୍ଧବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ ତ୍ଵଂ ସର୍ଵସମ୍ପଦାଂ ଦାତା ଯନ୍ମେ ମନସି ଵାଞ୍ଛିତମ୍
ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ତୁମେ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧିର ଦାତା, ମୋ ମନରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ସେସବୁ ଦେଉଛ।
ନିରାହାରାଯ ଵୃଦ୍ଧାଯ ତୃଷିତାଯାତୁରାଯ ଚ
ଉପବାସରେ ଥିବା, ବୃଦ୍ଧ, ତ୍ରୁଷାର୍ତ୍ତ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ,
ଓମିତ୍ଯୁଵାଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରସନ୍ନଵଦନେକ୍ଷଣଃ 2.20.
ରାଜା ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ ଓ 'ଓଁ' ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଦାନଵଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଦଦୌ କଵଚମୁତ୍ତମମ୍
ଏହା ଶୁଣି, ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଣେ ଉତ୍ତମ କବଚ ଦେଲେ।
ଶଙ୍ଖଚୂଡସ୍ଯ ରୂପେଣ ଜଗାମ ତୁଲସୀଂ ପ୍ରତି
ଶଂଖଚୂଡଂକର ରୂପ ଧାରଣ କରି ସେ ତୁଳସୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଅଥ ଶମ୍ଭୁର୍ହରେଃ ଶୂଲଂ ଦାନଵାର୍ଥଂ ସମଗ୍ରହୀତ୍
ତାପରେ ଶଂଭୁ ଦାନବ ପାଇଁ ହରିଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରିଲେ।
ନାରାଯଣାଧିଷ୍ଠିତାଗ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମାଧିଷ୍ଠିତମଧ୍ଯମମ୍
ତାହାର ଶିର ନାରାୟଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ମଧ୍ୟଭାଗ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା।
କିରଣାଵଲିସଂଯୁକ୍ତଂ ପ୍ରଲଯାଗ୍ନିଶିଖୋପମମ୍
ଏହି ତ୍ରିଶୂଳ ଅନେକ କିରଣରେ ଶୋଭିତ, ପ୍ରଳୟାଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ତେଜସା ଚକ୍ରତୁଲ୍ଯଂ ଚ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଵିଘାତକମ୍
ତାହାର ତେଜ ଚକ୍ର ସମାନ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ନାଶ କରିପାରିବା ଶକ୍ତି ଥିଲା।
ଧନୁସ୍ସହସ୍ରଂ ଦୈର୍ଘ୍ଯେଣ ଵିସ୍ତୃତ୍ଯା ଶତହସ୍ତକମ୍
ଏହି ତ୍ରିଶୂଳ ହଜାରଟି ଧନୁଷ ଲମ୍ବା, ଏବଂ ଶତହସ୍ତ ପ୍ରସ୍ଥ।
ସଂହର୍ତୁଂ ସର୍ଵଵିଧ୍ଯଣ୍ଡମେକଦା ଦୈଵଲୀଲଯା
ଦେବତାଙ୍କ ଲୀଳାରେ, ଏହା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଏକଥରେ ନାଶ କରିପାରିଥିଲା।
ରାଜା ଚାପଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଚରଣାମ୍ବୁଜମ୍
ରାଜା ତାଙ୍କ ଧନୁଷ ଛାଡ଼ି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମରେ ଶରଣ ନେଲେ।
ଶୂଲଂ ଚ ଭ୍ରମଣଂ କୃତ୍ଵା ନ୍ଯପତଦ୍ଦାନଵୋପରି 2.20.
ତ୍ରିଶୂଳ ଘୂରି ଘୂରି ଦାନବଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା।
ରାଜା ଧୃତ୍ଵା ଦିଵ୍ଯରୂପଂ ବାଲକଂ ଗୋପଵେଷକମ୍
ରାଜା ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଗୋପବେଶରେ ଏକ ଶିଶୁ ହେଲେ।
ନାନାରତ୍ନସୁଭୂଷାଢ୍ଯଗୋପକୋଟିଭିରାଵୃତମ୍
ନାନା ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଅନେକ ଗୋପମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରିଥିଲେ।
ଗତ୍ଵା ନନାମ ଶିରସା ରାଧାମାଧଵଯୋର୍ମୁନେ ସୁଦାମାନଂ ତୌ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରସନ୍ନ ଵଦନେକ୍ଷଣୌ
ସେ ଯାଇ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ରାଧା ଓ ମାଧବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ମୁନି; ସୁଦାମାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦୁହେଁ ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ ଥିଲେ।
ତଦା ଚ ଚକ୍ରତୁଃ କ୍ରୋଡେ ସ୍ନେହେନ ପରିସଂପ୍ଲୁତୌ
ସେ ସମୟରେ, ଅତି ସ୍ନେହରେ ଦୁହେଁ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କୋଳରେ ବସାଇଲେ।
ଶଙ୍କରସ୍ତେନ ଶୂଲେନ ଦାନଵସ୍ଯାସ୍ଥିଜାଲକମ୍
ଶଂକର ଏହି ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଦାନବଙ୍କ ହାଡ଼ ଗଠନକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
ପ୍ରେମ୍ଣା ଚ ପ୍ରେରଯାମାସ ଲଵଣୋଦେ ଚ ସାଗରେ
ଏବଂ ସ୍ନେହରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ଲବଣ ସାଗରକୁ ପଠାଇଦେଲେ।
ନାନାପ୍ରକାରରୂପା ଚ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ପୂତା ସୁରାର୍ଚନେ
ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆକୃତିରେ, ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଏବଂ ପବିତ୍ର।
ତୀର୍ଥତୋଯସ୍ଵରୂପଂ ଚ ପଵିତ୍ରଂ ଶଂକରଂ ଵିନା
ତୀର୍ଥର ପବିତ୍ର ଜଳର ଯେଉଁ ରୂପ, ଶିବଙ୍କୁ ଛାଡି ସେ ସବୁ ପବିତ୍ର।
ସ ସ୍ନାତଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ଯଃ ସ୍ନାତଃ ଶଂଖଵାରିଣା
ଯେଉଁଠି ଶଂଖରେ ଜଳ ଦେଇ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ, ସେଠି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ପରି ଫଳ ମିଳେ।
ତତ୍ରୈଵ ସତତଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଦୂରୀଭୂତମମଙ୍ଗଲମ୍ ଭୀତା ରୁଷ୍ଟା ଯାତି ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସ୍ଥଲମନ୍ଯଂ ସ୍ଥଲାତ୍ତତଃ ।।2.20.
ସେଠି ସଦା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ରହନ୍ତି ଏବଂ ଅଶୁଭ ଦୂରେଇଯାଏ; ଭୟଭିତ ଓ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସେଠାରୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଯାନ୍ତି।
ଶିଵଶ୍ଚ ଦାନଵଂ ହତ୍ଵା ଶିଵଲୋକଂ ଜଗାମ ସଃ
ଶିବ ଦାନବକୁ ମାରିଦେଇ, ନିଜ ଲୋକକୁ ଚଲିଗଲେ।
ସୁରାଃ ସ୍ଵଵିଷଯଂ ପ୍ରାପୁଃ ପରମାନନ୍ଦସଂଯୁତାଃ
ଦେବତାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ।
ବଭୂଵ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଶ୍ଚ ଶିଵସ୍ଯୋପରି ସନ୍ତତମ୍
ଶିବଙ୍କ ଉପରେ ଲଗାତାର ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି ହେଉଥିଲା।
ନାରଦ ଉଵାଚ ତୁଲସ୍ଯା କେନ ରୂପେଣ ତନ୍ମେ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି
ନାରଦ କହିଲେ: ତୁଳସୀ କେଉଁ ରୂପରେ ପ୍ରକଟିଥିଲେ? ଦୟାକରି ଏହା ମୋତେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର।