ଵିଦ୍ଯାପ୍ରଭାଵଜ୍ଞାନାର୍ଥଂ ମଯା ତ୍ଵଂ ଚ ପରୀକ୍ଷିତଃ
ଶିକ୍ଷାର ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନ ବୁଝିବା ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରିଛି।
ଵରାଯ ଗୁଣହୀନାଯ ଵୃଦ୍ଧାଯାଜ୍ଞାନିନେ ତଥା
ଯିଏ ଗୁଣହୀନ, ବୃଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନୀ, ସେମାନଙ୍କୁ—
ଅତ୍ଯନ୍ତକୋପଯୁକ୍ତାଯ ଚାତ୍ଯନ୍ତଦୁର୍ମୁଖାଯ ଚ
ଯିଏ ଅତି କ୍ରୋଧୀ, କିମ୍ବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପ୍ରିୟ ମୁହଁ ଥିବା, ସେମାନଙ୍କୁ—
ଜଡାଯ ଚୈଵ ମୂକାଯ କ୍ଲୀବତୁଲ୍ଯାଯ ପାପିନେ
ଯିଏ ମୂଢ଼, ଗୁଙ୍ଗା, ନପୁଂସକ ସମାନ କିମ୍ବା ପାପୀ, ସେମାନଙ୍କୁ—
ଶାନ୍ତାଯ ଗୁଣିନେ ଚୈଵ ଯୂନେ ଚ ଵିଦୁଷେଽପି ଚ
ଯିଏ ଶାନ୍ତ, ଗୁଣବାନ, ଯୁବକ ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ, ସେଠିପାଇଁ—
ଯଃ କନ୍ଯାପାଲନଂ କୃତ୍ଵା କରୋତି ଵିକ୍ରଯଂ ଯଦି
ଯଦି କେହି କୌଣ୍ଡିଚିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖି, ପରେ ତାକୁ ବିକ୍ରି କରେ,
କନ୍ଯାମୂତ୍ରପୁରୀଷଂ ଚ ତତ୍ର ଭକ୍ଷତି ପାତକୀ
ସେ ପାପୀ ସେଠି କୌଣ୍ଡିଚିର ମୁତ୍ର ଓ ମଳ ଖାଏ,
ତଦନ୍ତେ ଵ୍ଯାଧଯୋନୌ ଚ ଲଭତେ ଜନ୍ମ ନିଶ୍ଚିତମ୍ 2.16.
ଏହା ପରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁଲସୀ ଵିରରାମ ତପୋଵନେ
ଏଭଳି କହି, ତୁଳସୀ ତପୋବନରେ ନିରବ ହେଲେ।
ମୂର୍ଧ୍ନା ନନାମ ତୁଲସୀ ଶଙ୍ଖଚୂଡଶ୍ଚ ନାରଦ
ତୁଳସୀ, ଶଂଖଚୂଡ଼ ଓ ନାରଦ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ।
କିଂ କରୋଷି ଶଙ୍ଖଚୂଡ ସଂଵାଦମନଯା ସହ
ଶଂଖଚୂଡ଼, ତୁମେ ଏହା ସହ କଣ କଥା ହେଉଛ?
ତ୍ଵଂ ଚ ପୁରୁଷରତ୍ନଂ ଚ ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନଂ ସ୍ତ୍ରୀଷ୍ଵିଯଂ ସତୀ
ତୁମେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଣି, ସେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଣି; ସେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସତୀ।
ନିର୍ଵିରୋଧସୁଖଂ ରାଜନ୍କୋ ଵା ତ୍ଯଜତି ଦୁର୍ଲଭମ୍
ରାଜା ମଧ୍ୟ ସଂଘର୍ଷ ଓ ଦୁଃଖ ନଥିବା ଦୁର୍ଲଭ ସୁଖକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଥାଏ।
କିମୁପେକ୍ଷସି ତ୍ଵଂ କାନ୍ତମୀଦୃଶଂ ଗୁଣିନଂ ସତୀ
ହେ ସତୀ, ଏପରି ପ୍ରିୟ ଓ ଗୁଣବାନ ପୁରୁଷଙ୍କୁ କାହିଁକି ଅବହେଳା କରୁଛ?
ଯଥା ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶେ ଯଥା କୃଷ୍ଣେ ଚ ରାଧିକା
ଯେପରି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶଙ୍କ ସହ, ଯେପରି ରାଧିକା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ,
ଯଥା ଧରା ଵରାହେ ଚ ଯଥା ମେନା ହିମାଲଯେ
ଯେପରି ଧରା ବରାହଙ୍କ ସହ, ଯେପରି ମେନା ହିମାଲୟଙ୍କ ସହ,
ରୋହିଣୀ ଚ ଯଥା ଚନ୍ଦ୍ରେ ଯଥା କାମେ ରତିଃ ସତୀ
ଯେପରି ରୋହିଣୀ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ, ଯେପରି ରତି କାମଙ୍କ ସହ, ହେ ସତୀ,
ଯଥାଽହଲ୍ଯା ଗୌତମେ ଚ ଦେଵହୂତିଶ୍ଚ କର୍ଦମେ 2.16.
ଯେପରି ଅହଲ୍ୟା ଗୌତମଙ୍କ ସହ, ଏବଂ ଦେବହୂତି କର୍ଦ୍ଦମଙ୍କ ସହ,
ଯଥା ଚ ଦକ୍ଷିଣା ଯଜ୍ଞେ ଯଥା ସ୍ଵାହା ହୁତାଶନେ
ଯେପରି ଦକ୍ଷିଣା ଯଜ୍ଞରେ, ଯେପରି ସ୍ୱାହା ଅଗ୍ନିରେ,
ଦେଵସେନା ଯଥା ସ୍କନ୍ଦେ ଧର୍ମେ ମୂତ୍ତିର୍ଯଥା ସତୀ
ଯେପରି ଦେବସେନା ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ସହ, ଏବଂ ମୂତ୍ତି ଧର୍ମଙ୍କ ସହ, ହେ ସତୀ,
ଅନେନ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସୁଚିରଂ ସୁନ୍ଦରେଣ ଚ ସୁନ୍ଦରି
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହି ସୁନ୍ଦର ପୁରୁଷଙ୍କ ସହ ତୁମେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିବ।
ପଶ୍ଚାତ୍ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ଗୋଵିନ୍ଦଂ ଗୋଲୋକେ ପୁନରେଵ ଚ
ପରେ, ତୁମେ ପୁନି ଗୋଲୋକରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପାଇବ।
ଇତ୍ଯେଵମାଶିଷଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵାଲଯଂ ପ୍ରଯଯୌ ଵିଧିଃ
ଏପରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲେ।
ସ୍ଵର୍ଗେ ଦୁନ୍ଦୁଭିଵାଦ୍ଯଂ ଚ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିର୍ବଭୂଵ ହ
ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଡ଼ାକର ଶବ୍ଦ ହେଲା ଏବଂ ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲା।
ମୂର୍ଚ୍ଛାଂ ସମ୍ପ୍ରାପ ତୁଲସୀ ନଵସଙ୍ଗମସଙ୍ଗତା
ନୂତନ ସାଥୀ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେଇ, ତୁଳସୀ ଅଚେତନ ହେଇପଡ଼ିଲେ।
ଚତୁଃଷଷ୍ଟିକଲାମାନଂ ଚତୁଃଷଷ୍ଟିଵିଧଂ ସୁଖମ୍
ସେମାନେ ଚଉଷଠି ପ୍ରକାରର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କଲେ, ଯାହା ଚଉଷଠି କଳାରେ ମାପାଯାଏ।
ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ଯଂଗ ସଂଶ୍ଲେଷପୂର୍ଵକଂ ସ୍ତ୍ରୀମନୋହରମ୍
ଅଙ୍ଗ ଓ ପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗର ଆଲିଙ୍ଗନ ସହିତ, ଯାହା ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ଆକର୍ଷଣୀୟ।
ଅତୀଵ ରମ୍ଯେଦେଶେ ଚ ସର୍ଵଜନ୍ତୁଵିଵର୍ଜିତେ 2.16.
ଅତି ରମ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ନଥିଲେ।
ପୁଷ୍ପୋଦ୍ଯାନେ ନଦୀତୀରେ ପୁଷ୍ପଚନ୍ଦନଚର୍ଚିତେ
ନଦୀ ତୀରର ଫୁଲ ଉଦ୍ୟାନରେ, ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦନରେ ଶୋଭିତ।
ଭୂଷିତାଂ ଭୂଷଣୈଃ ସର୍ଵୈରତୀଵ ସୁମନୋହରାମ୍
ସମସ୍ତ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ସେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲେ।