ଜାତିସ୍ମରୋଽହଂ ଜାନାମି କୃଷ୍ଣମନ୍ତ୍ରପ୍ରଭାଵତଃ
ମୁଁ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କରିପାରେ, ଏହି କଥା କୃଷ୍ଣମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ଜାଣିଛି।
ତ୍ଵମେଵ ରାଧିକାକୋପାଜ୍ଜାତାଽସି ଭାରତେ ଭୁଵି
ତୁମେ ନିଜେ ରାଧିକାଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଭାରତ ଭୂମିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ପୁମାନ୍ଵିରରାମ ମହାମୁନେ
ଏଭଳି କହି ସେ ପୁରୁଷ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ମହାମୁନି।
ତୁଲସ୍ଯୁଵାଚ କାନ୍ତମେଵଂଵିଧଂ କାନ୍ତା ଶଶ୍ଵଦିଚ୍ଛତି କାମତଃ
ତୁଳସୀ କହିଲେ: ପ୍ରେମିକା ସଦା ଏପରି ପ୍ରେମିକଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ମନରେ ଆଗ୍ରହରୁ।
ତ୍ଵଯାଽହମଧୁନା ସତ୍ଯଂ ଵିଚାରେଣ ପରାଜିତା
ତୁମର ଯୁକ୍ତିରେ ଏବେ ମୁଁ ସତ୍ୟସତେ ପରାଜିତ ହୋଇଛି।
ନିନ୍ଦନ୍ତି ପିତରୋ ଦେଵା ବାନ୍ଧଵାଃ ସ୍ତ୍ରୀଜିତଂ ଜନମ୍
ଯିଏ ଜଣେ ଜୀଉ ଦ୍ୱାରା ହରାଯାଏ, ତାଙ୍କୁ ପିତା, ଦେବତା ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି।
ଶୁଧ୍ଯେଦ୍ଵିପ୍ରୋ ଦଶାହେନ ଜାତକେ ମୃତକେ ତଥା
ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦଶ ଦିନରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ଶୂଦ୍ରୋ ମାସେନ ଵେଦେଷୁ ମାତୃଵଦ୍ଵର୍ଣସଙ୍କରଃ 2.16.
ଶୂଦ୍ର ଏକ ମାସରେ, ଏବଂ ବେଦରେ ମିଶ୍ର ଜନ୍ମ ମା' ପରି ମନାଯାଏ।
ନ ଗୃହ୍ଣନ୍ତୀଚ୍ଛଯା ତସ୍ଯ ପିତରଃ ପିଣ୍ଡତର୍ପଣମ୍
ତାଙ୍କର ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ଇଚ୍ଛାରେ ତାଙ୍କର ପିଣ୍ଡ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
କିଂ ତସ୍ଯ ଜ୍ଞାନତପସା ଜପହୋମପ୍ରପୂଜନୈଃ
ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ, ତପ, ଜପ, ହୋମ ଓ ପୂଜାର କଣ ଉପକାର?
ଵିଦ୍ଯାପ୍ରଭାଵଜ୍ଞାନାର୍ଥଂ ମଯା ତ୍ଵଂ ଚ ପରୀକ୍ଷିତଃ
ଶିକ୍ଷାର ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନ ବୁଝିବା ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରିଛି।
ଵରାଯ ଗୁଣହୀନାଯ ଵୃଦ୍ଧାଯାଜ୍ଞାନିନେ ତଥା
ଯିଏ ଗୁଣହୀନ, ବୃଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନୀ, ସେମାନଙ୍କୁ—
ଅତ୍ଯନ୍ତକୋପଯୁକ୍ତାଯ ଚାତ୍ଯନ୍ତଦୁର୍ମୁଖାଯ ଚ
ଯିଏ ଅତି କ୍ରୋଧୀ, କିମ୍ବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପ୍ରିୟ ମୁହଁ ଥିବା, ସେମାନଙ୍କୁ—
ଜଡାଯ ଚୈଵ ମୂକାଯ କ୍ଲୀବତୁଲ୍ଯାଯ ପାପିନେ
ଯିଏ ମୂଢ଼, ଗୁଙ୍ଗା, ନପୁଂସକ ସମାନ କିମ୍ବା ପାପୀ, ସେମାନଙ୍କୁ—
ଶାନ୍ତାଯ ଗୁଣିନେ ଚୈଵ ଯୂନେ ଚ ଵିଦୁଷେଽପି ଚ
ଯିଏ ଶାନ୍ତ, ଗୁଣବାନ, ଯୁବକ ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ, ସେଠିପାଇଁ—
ଯଃ କନ୍ଯାପାଲନଂ କୃତ୍ଵା କରୋତି ଵିକ୍ରଯଂ ଯଦି
ଯଦି କେହି କୌଣ୍ଡିଚିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖି, ପରେ ତାକୁ ବିକ୍ରି କରେ,
କନ୍ଯାମୂତ୍ରପୁରୀଷଂ ଚ ତତ୍ର ଭକ୍ଷତି ପାତକୀ
ସେ ପାପୀ ସେଠି କୌଣ୍ଡିଚିର ମୁତ୍ର ଓ ମଳ ଖାଏ,
ତଦନ୍ତେ ଵ୍ଯାଧଯୋନୌ ଚ ଲଭତେ ଜନ୍ମ ନିଶ୍ଚିତମ୍ 2.16.
ଏହା ପରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁଲସୀ ଵିରରାମ ତପୋଵନେ
ଏଭଳି କହି, ତୁଳସୀ ତପୋବନରେ ନିରବ ହେଲେ।
ମୂର୍ଧ୍ନା ନନାମ ତୁଲସୀ ଶଙ୍ଖଚୂଡଶ୍ଚ ନାରଦ
ତୁଳସୀ, ଶଂଖଚୂଡ଼ ଓ ନାରଦ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ।
କିଂ କରୋଷି ଶଙ୍ଖଚୂଡ ସଂଵାଦମନଯା ସହ
ଶଂଖଚୂଡ଼, ତୁମେ ଏହା ସହ କଣ କଥା ହେଉଛ?
ତ୍ଵଂ ଚ ପୁରୁଷରତ୍ନଂ ଚ ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନଂ ସ୍ତ୍ରୀଷ୍ଵିଯଂ ସତୀ
ତୁମେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଣି, ସେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଣି; ସେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସତୀ।
ନିର୍ଵିରୋଧସୁଖଂ ରାଜନ୍କୋ ଵା ତ୍ଯଜତି ଦୁର୍ଲଭମ୍
ରାଜା ମଧ୍ୟ ସଂଘର୍ଷ ଓ ଦୁଃଖ ନଥିବା ଦୁର୍ଲଭ ସୁଖକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଥାଏ।
କିମୁପେକ୍ଷସି ତ୍ଵଂ କାନ୍ତମୀଦୃଶଂ ଗୁଣିନଂ ସତୀ
ହେ ସତୀ, ଏପରି ପ୍ରିୟ ଓ ଗୁଣବାନ ପୁରୁଷଙ୍କୁ କାହିଁକି ଅବହେଳା କରୁଛ?
ଯଥା ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶେ ଯଥା କୃଷ୍ଣେ ଚ ରାଧିକା
ଯେପରି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶଙ୍କ ସହ, ଯେପରି ରାଧିକା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ,
ଯଥା ଧରା ଵରାହେ ଚ ଯଥା ମେନା ହିମାଲଯେ
ଯେପରି ଧରା ବରାହଙ୍କ ସହ, ଯେପରି ମେନା ହିମାଲୟଙ୍କ ସହ,
ରୋହିଣୀ ଚ ଯଥା ଚନ୍ଦ୍ରେ ଯଥା କାମେ ରତିଃ ସତୀ
ଯେପରି ରୋହିଣୀ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ, ଯେପରି ରତି କାମଙ୍କ ସହ, ହେ ସତୀ,
ଯଥାଽହଲ୍ଯା ଗୌତମେ ଚ ଦେଵହୂତିଶ୍ଚ କର୍ଦମେ 2.16.
ଯେପରି ଅହଲ୍ୟା ଗୌତମଙ୍କ ସହ, ଏବଂ ଦେବହୂତି କର୍ଦ୍ଦମଙ୍କ ସହ,
ଯଥା ଚ ଦକ୍ଷିଣା ଯଜ୍ଞେ ଯଥା ସ୍ଵାହା ହୁତାଶନେ
ଯେପରି ଦକ୍ଷିଣା ଯଜ୍ଞରେ, ଯେପରି ସ୍ୱାହା ଅଗ୍ନିରେ,
ଦେଵସେନା ଯଥା ସ୍କନ୍ଦେ ଧର୍ମେ ମୂତ୍ତିର୍ଯଥା ସତୀ
ଯେପରି ଦେବସେନା ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ସହ, ଏବଂ ମୂତ୍ତି ଧର୍ମଙ୍କ ସହ, ହେ ସତୀ,