ପିତୁର୍ଵଚଃପାଲନାର୍ଥଂ ସତ୍ଯସନ୍ଧୋ ରଘୂତ୍ତମଃ
ପିତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ପାଳନ ପାଇଁ, ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏହି ନରେନ୍ଦ୍ର ସତ୍ୟବାନ୍ ଥିଲେ।
ତସ୍ଥୌ ସମୁଦ୍ରନିକଟେ ସୀତଯା ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ଚ
ସେ ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ରହିଲେ।
ତଂ ରାମଂ ଦୁଃଖିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ଚ ଦୁଃଖୀ ବଭୂଵ ହ
ରାମଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ ଦେଖି, ସେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ଵହ୍ନିରୁଵାଚ ସୀତାହରଣକାଲୋଽଯଂ ତଵୈଵ ସମୁପସ୍ଥିତଃ ।। 2.14.
ଅଗ୍ନି କହିଲେ: 'ସୀତା ଅପହରଣର ସମୟ ଏବେ ତୁମ ପାଇଁ ଆସିଛି।'
ଦୈଵଂ ଚ ଦୁର୍ନିଵାର୍ଯ୍ଯଂ ଵୈ ନ ଚ ଦୈଵାତ୍ପରଂ ବଲମ୍
ଭାଗ୍ୟକୁ ରୋକିବା ବହୁତ କଷ୍ଟ, ଭାଗ୍ୟଠାରୁ ଉପରେ କେହି ଶକ୍ତି ନାହିଁ ।
ଦାସ୍ଯାମି ସୀତାଂ ତୁଭ୍ଯଂ ଚ ପରୀକ୍ଷାସମଯେ ପୁନଃ
ପରୀକ୍ଷା ସମୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁଣି ସୀତାକୁ ଦେଇବି ।
ରାମସ୍ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନ ପ୍ରକାଶ୍ଯ ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍
ସେ କଥା ଶୁଣି ରାମ ଏହା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ ନାହିଁ ।
ଵହ୍ନିର୍ଯୋଗେନ ସୀତାଵନ୍ମାଯାସୀତାଂ ଚକାର ହ
ଅଗ୍ନିର ଶକ୍ତିରେ ସୀତାକୁ ମାୟାସୀତା କରାଯାଇଥିଲା ।
ସୀତାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ସ ଯଯୌ ଗୋପ୍ଯଂ ଵକ୍ତୁଂ ନିଷେଧ୍ଯ ଚ
ସୀତାକୁ ନେଇ ସେ ଚାଲିଗଲା, ତାଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହିବାକୁ ବାନ୍ଧିଲା ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ରାମୋ ଦଦର୍ଶ କନକଂ ମୃଗମ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ରାମ ଏକ ସୁବৰ্ণ ମୃଗକୁ ଦେଖିଲେ ।
ସଂନ୍ଯସ୍ଯ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ରାମୋ ଜାନକ୍ଯା ରକ୍ଷଣେ ଵନେ
ଜାନକୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ରଖି ରାମ ଚାଲିଗଲେ ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣେତି ଚ ଶବ୍ଦଂ ଵୈ କୃତ୍ଵା ମାଯାମୃଗସ୍ତଦା
ସେ ମାୟା ମୃଗ 'ଲକ୍ଷ୍ମଣ' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲା ।
ଵୈକୁଣ୍ଠସ୍ଯ ମହାଦ୍ଵାରଂ କିଙ୍କରୋ ଦ୍ଵାରପାଲଯୋଃ 2.14.
ବୈକୁଣ୍ଠର ବଡ଼ ଦ୍ୱାରରେ ଦ୍ୱାରପାଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦାସ ଥିଲା ।
ଶାପେନ ସନକାଦୀନାଂ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ରାକ୍ଷସୀଂ ତନୁମ୍
ସନକ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଶାପରେ ସେ ରାକ୍ଷସୀ ଦେହ ପାଇଲା ।
ଅଥ ଶବ୍ଦଂ ଚ ସା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମଣେତି ଚ ଵିକ୍ଲଵମ୍
ତାପରେ ସେ 'ଲକ୍ଷ୍ମଣ' ବୋଲି ବିପଦର ଚିତ୍କାର ଶୁଣିଲା ।
ଗତେ ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣେ ରାମଂ ରାଵଣୋ ଦୁର୍ନିଵାରଣଃ
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଚାଲିଗଲାପରେ ରାବଣ, ଯାହାକୁ ରୋକିବା ଅସମ୍ଭବ, ରାମଙ୍କୁ ନିକଟ ଆସିଲା ।
ଵିଷସାଦ ଚ ରାମଶ୍ଚ ଵନେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍
ବନରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି ରାମ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ।
ମୂର୍ଚ୍ଛାଂ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ସୁଚିରଂ ଵିଲଲାପ ଭୃଶଂ ପୁନଃ
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ଅଚେତନ ହୋଇ ରାମ ଭୟଙ୍କର ଶୋକ କଲେ ।
କାଲେ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ତଦ୍ଵାର୍ତାଂ ଗୃଧଦ୍ଵାରା ନଦୀତଟେ
ସମୟ ଅନୁସାରେ ନଦୀତୀରର ଗୃଧ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ସମ୍ବାଦ ପାଇଲେ ।
ଲଙ୍କାଂ ଗତ୍ଵା ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠଶ୍ଚାଵଧୀତ୍ସାଯକେନ ଚ
ଲଙ୍କାକୁ ଯାଇ, ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ଏକ ତୀରରେ ମାରିଦେଲେ ।
ତାଂ ଚ ଵହ୍ନିପରୀକ୍ଷାଂ ଵ କାରଯାମାସ ସତ୍ଵରମ୍
ସେ ଶୀଘ୍ର ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା କରାଇଲେ ।
ଛାଯା ଚୋଵାଚ ଵହ୍ନିଂ ଚ ରାମଂ ଚ ଵିନଯାନ୍ଵିତା
ଛାୟା ନମ୍ରତା ସହିତ ଅଗ୍ନି ଓ ରାମଙ୍କୁ କଥା କହିଲା ।
ଵହ୍ନିରୁଵାଚ କୃତ୍ଵା ତପସ୍ଯାଂ ତତ୍ରୈଵ ସ୍ଵର୍ଗଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଭଵିଷ୍ଯସି ।। 2.14.
ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ଏଠାରେ ତପସ୍ୟା କରିଲେ, ତୁମେ ସ୍ଵର୍ଗର ଧନ-ସମ୍ପଦ ପାଇବେ।
ସା ଚ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରତେପେ ପୁଷ୍କରେ ତପଃ
ସେ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପୁଷ୍କରରେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ସା ଚ କାଲେନ ତପସା ଯଜ୍ଞକୁଣ୍ଡସମୁଦ୍ଭଵା
ସମୟ ଗତିରେ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସେ ଯଜ୍ଞ କୁଣ୍ଡରୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ।
କୃତେ ଯୁଗେ ଵେଦଵତୀ କୁଶଧ୍ଵଜସୁତା ଶୁଭା
କୃତ ଯୁଗରେ, ସେ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କର ଶୁଭା କନ୍ୟା ବେଦାବତୀ ଥିଲେ।
ତଚ୍ଛାଯା ଦ୍ରୌପଦୀ ଦେଵୀ ଦ୍ଵାପରେ ଦ୍ରୁପଦାତ୍ମଜା
ତାଙ୍କର ଛାୟା ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କର କନ୍ୟା ଦ୍ରୌପଦୀ ଦେବୀ ହେଲେ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ଇତି ଵୈ ଚିତ୍ତସନ୍ଦେହଂ ଦୂରୀକୁରୁ ମହାପ୍ରଭୋ
ନାରଦ କହିଲେ: ଏହିପରି, ମହାପ୍ରଭୁ, ତୁମର ମନର ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କର।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ରୂପଯୌଵନସମ୍ପନ୍ନା ଛାଯା ସା ବହୁଵିହ୍ଵଲା
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ସେ ଛାୟା ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, ଅନେକ ଦୁଃଖରେ ଭରିଥିଲେ।
ରାମାଗ୍ନ୍ଯୋରାଜ୍ଞଯା ତପ୍ତ୍ଵା ଯଯାଚେ ଶଙ୍କରଂ ଵରମ୍
ରାମ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ, ସେ ତପସ୍ୟା କରି ଶଙ୍କରଙ୍କଠାରୁ ଏକ ଭିକ୍ଷା ଚାହିଲେ।