ଏକମନ୍ଵନ୍ତରଂ ଚୈଵ ପୁଷ୍କରେ ଚ ତପସ୍ଵିନୀ
ଏକ ମନ୍ବନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପୁଷ୍କରରେ ସେ ତପସ୍ୟା କଲେ ।
ତଥାଽପି ପୁଷ୍ଟା ନ କୃଶା ନଵଯୌଵନସଂଯୁତା
ତଥାପି ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଯୁବତୀ ରୂପରେ ରହିଲେ, କ୍ଷୀଣ ହେଲେ ନାହିଁ ।
ଜନ୍ମାନ୍ତରେ ତେ ଭର୍ତ୍ତା ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି ହରିଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ତାଙ୍କର ପତି ସ୍ୱୟଂ ହରି ହେବେ ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ସା ରୁଷ୍ଟା ଚକାର ଚ ପୁନସ୍ତପଃ 2.14.
ଏହି କଥା ଶୁଣି ସେ କ୍ରୋଧିତ ହେଇ ପୁନି ତପସ୍ୟା କଲେ ।
ତତ୍ରୈଵଂ ସୁଚିରଂ ତପ୍ତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ସମୁଵାସ ସା
ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତପସ୍ୟା କରି, ବିଶ୍ୱରେ ବାସ କଲେ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସାଽତିଥିଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ପାଦ୍ଯଂ ତସ୍ମୈ ଦଦୌ କିଲ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅତିଥି ସମ୍ମାନରେ ସେ ପାଦ ଧୋଇବା ପାଇଁ ଜଳ ଦେଲେ ।
ତଚ୍ଚ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସ ପାପିଷ୍ଠଶ୍ଚାଵାତ୍ସୀତ୍ତତ୍ସମୀପତଃ
ସେ ପାପୀ ଜଣେ ତାହା ଖାଇ ସେଠାରେ ନିକଟରେ ରହିଲେ।
ତାଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵରାରୋହାଂ ପୀନୋନ୍ନତପଯୋଧରାମ୍
ଏବଂ ସେ ଉତ୍ତମାଙ୍ଗିନୀ, ଭରିପୁରା ଓ ଉଚ୍ଚ ଅଂକ ଥିବା ମହିଳାକୁ ଦେଖିଲେ।
ମୂର୍ଚ୍ଛାମଵାପ କୃପଣଃ କାମବାଣପ୍ରପୀଡିତଃ
କାମର ବାଣରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେ ଦୁଃଖୀ ଜଣେ ଅଚେତନ ହେଲେ।
ସା ସତୀ କୋପଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ଚ ସ୍ତମ୍ଭିତଂ ତଂ ଚକାର ହ
ସେ ସତୀ ରୋଷଭରା ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାକୁ ଅସ୍ଥିର କରିଦେଲେ।
ତୁଷ୍ଟାଵ ମନସା ଦେଵୀଂ ପଦ୍ମାଂଶାଂ ପଦ୍ମଲୋଚନାମ୍
ସେ ମନରେ ପଦ୍ମା ଦେବୀ, ପଦ୍ମନୟନୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଶଶାପ ଚ ମଦର୍ଥେ ତ୍ଵଂ ଵିନଶ୍ଯସି ସବାନ୍ଧଵଃ
ଏବଂ ସେ ଶାପ ଦେଲେ, 'ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ ତୁମ ବାନ୍ଧବମାନେ ସହିତ ନଶ୍ଟ ହେବ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସା ଚ ଯୋଗେନ ଦେହତ୍ଯାଗଂ ଚକାର ହ
ଏପରି କହି, ସେ ଯୋଗବଳରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ।
ଅହୋ କିମଦ୍ଭୁତଂ ଦୃଷ୍ଟଂ କିଂ କୃତଂ ଵା ମଯାଽଧୁନା ।। 2.14.
'ହା! କଣ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖିଲି, ଏବେ କଣ କରିଦେଲି?'
ସା ଚ କାଲାନ୍ତରେ ସାଧ୍ଵୀ ବଭୂଵ ଜନକାତ୍ମଜା
ସମୟ କ୍ରମେ ସେ ସତୀ ଜଣକଙ୍କର କନ୍ୟା ହେଲେ।
ମହାତପସ୍ଵିନୀ ସା ଚ ତପସା ପୂର୍ଵଜନ୍ମନଃ
ସେ ମହାତପସ୍ୱିନୀ, ପୂର୍ବଜନ୍ମର ତପସ୍ୟାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।
ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ତପସାଽଽରାଧ୍ଯ ସ୍ଵାମିନଂ ଚ ଜଗତ୍ପତିମ୍
ତପସ୍ୟା କରି, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ପୂଜି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ଜାତିସ୍ମରା ସ୍ମ ସ୍ମରତି ତପସଶ୍ଚ କ୍ରମଂ ପୁରା
ସେ ଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କରି, ପୂର୍ବରୁ କରିଥିବା ତପସ୍ୟାର କ୍ରମ ମନେ ପକାନ୍ତି।
ନାନାପ୍ରକାରଵିଭଵଂ ଚକାର ସୁଚିରଂ ସତୀ
ସେ ସତୀ ବହୁ ପ୍ରକାର ତପସ୍ୟା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି କଲେ।
ଗୁଣିନଂ ରସିକଂ ଶାନ୍ତଂ କାନ୍ତଵେଷମନୁତ୍ତମମ୍
ସେ ଗୁଣବାନ, ରସିକ, ଶାନ୍ତ ଓ ଅତି ରୂପବାନ୍ ଥିଲେ।
ପିତୁର୍ଵଚଃପାଲନାର୍ଥଂ ସତ୍ଯସନ୍ଧୋ ରଘୂତ୍ତମଃ
ପିତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ପାଳନ ପାଇଁ, ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏହି ନରେନ୍ଦ୍ର ସତ୍ୟବାନ୍ ଥିଲେ।
ତସ୍ଥୌ ସମୁଦ୍ରନିକଟେ ସୀତଯା ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ଚ
ସେ ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ରହିଲେ।
ତଂ ରାମଂ ଦୁଃଖିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ଚ ଦୁଃଖୀ ବଭୂଵ ହ
ରାମଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ ଦେଖି, ସେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ଵହ୍ନିରୁଵାଚ ସୀତାହରଣକାଲୋଽଯଂ ତଵୈଵ ସମୁପସ୍ଥିତଃ ।। 2.14.
ଅଗ୍ନି କହିଲେ: 'ସୀତା ଅପହରଣର ସମୟ ଏବେ ତୁମ ପାଇଁ ଆସିଛି।'
ଦୈଵଂ ଚ ଦୁର୍ନିଵାର୍ଯ୍ଯଂ ଵୈ ନ ଚ ଦୈଵାତ୍ପରଂ ବଲମ୍
ଭାଗ୍ୟକୁ ରୋକିବା ବହୁତ କଷ୍ଟ, ଭାଗ୍ୟଠାରୁ ଉପରେ କେହି ଶକ୍ତି ନାହିଁ ।
ଦାସ୍ଯାମି ସୀତାଂ ତୁଭ୍ଯଂ ଚ ପରୀକ୍ଷାସମଯେ ପୁନଃ
ପରୀକ୍ଷା ସମୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁଣି ସୀତାକୁ ଦେଇବି ।
ରାମସ୍ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନ ପ୍ରକାଶ୍ଯ ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍
ସେ କଥା ଶୁଣି ରାମ ଏହା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ ନାହିଁ ।
ଵହ୍ନିର୍ଯୋଗେନ ସୀତାଵନ୍ମାଯାସୀତାଂ ଚକାର ହ
ଅଗ୍ନିର ଶକ୍ତିରେ ସୀତାକୁ ମାୟାସୀତା କରାଯାଇଥିଲା ।
ସୀତାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ସ ଯଯୌ ଗୋପ୍ଯଂ ଵକ୍ତୁଂ ନିଷେଧ୍ଯ ଚ
ସୀତାକୁ ନେଇ ସେ ଚାଲିଗଲା, ତାଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହିବାକୁ ବାନ୍ଧିଲା ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ରାମୋ ଦଦର୍ଶ କନକଂ ମୃଗମ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ରାମ ଏକ ସୁବৰ্ণ ମୃଗକୁ ଦେଖିଲେ ।