ଜ୍ଞାନାଧିଦେଵେ ସର୍ଵଜ୍ଞେ ଜ୍ଞାନଂ ପୃଚ୍ଛାମି କିଂ ଵୃଥା
ତୁମେ ଜ୍ଞାନର ଦେବତା, ସବୁ କିଛି ଜାଣିଛ, ତେଣୁ ଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ପଚାରିବା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ କାହିଁକି?
ତ୍ଵାମେଵ ଵାଗ୍ଧନଂ ପ୍ରଶ୍ନମଲଂ ସ୍ଵାଶ୍ରଯମାଗମେ
ତୁମେ ନିଜେ ବାକ୍ ଓ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ସ, ଶାସ୍ତ୍ରର ଆଧାର
ଶ୍ରୀମହାଦେଵ ଉଵାଚ ସୂର୍ଯ୍ଯଃ ଶଶାପ ଇତି ମେ ହେତୁରାଗମକୋପଯୋଃ
ଶ୍ରୀମହାଦେବ କହିଲେ: ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶାପିତ ହେଇଥିଲେ — ଏହି ହେଉଛି ଶାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧର କାରଣ
ପୁତ୍ରଵାତ୍ସଲ୍ଯଶୋକେନ ସୂର୍ଯ୍ଯଂ ହନ୍ତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତଃ
ପୁଅ ପ୍ରତି ମମତା ଓ ଶୋକରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ
ତ୍ଵାଂ ଯେ ଶରଣମାପନ୍ନା ଧ୍ଯାନେନ ଵଚସାଽପି ଵା
ଯେମାନେ ତୁମକୁ ଧ୍ୟାନ କିମ୍ବା କଥା ଦ୍ୱାରା ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି
ସାକ୍ଷାଦ୍ଯେ ଶରଣାପନ୍ନାସ୍ତତ୍ଫଲଂ କିଂ ଵଦାମି ଭୋଃ
ଯେମାନେ ସିଧାସଳଖ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି — ସେମାନଙ୍କ ଫଳ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଆଉ କଣ ଆବଶ୍ୟକ?
କିଂ ମେ ଭକ୍ତସ୍ଯ ଭଵିତା ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ଜଗତ୍ପ୍ରଭୋ 2.13.
ମୋର ଭକ୍ତଙ୍କର କଣ ହେବ? ଏହି କଥା ମୋତେ କହ, ଜଗତ୍ପ୍ରଭୁ
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ଵୈକୁଣ୍ଠେ ଘଟିକାର୍ଦ୍ଧେନ ଶୀଘ୍ରଂ ଯାହି ନୃପାଲଯମ୍
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ଅର୍ଧ ଘଟିକା ମଧ୍ୟରେ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ବୈକୁଣ୍ଠରୁ ରାଜ୍ୟରେ ଯାଅ
ଵୃଷଧ୍ଵଜୋ ମୃତଃ କାଲାଦ୍ଦୁର୍ନିଵାର୍ଯ୍ଯାତ୍ସୁଦାରୁଣାତ୍
ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର କାଳର ପ୍ରଭାବରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ।
ତତ୍ପୁତ୍ରୌ ଚ ମହାଭାଗୌ ଧର୍ମଧ୍ଵଜକୁଶଧ୍ଵଜୌ
ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ, ଧର୍ମଧ୍ୱଜ ଓ କୁଶଧ୍ୱଜ, ଦୁଇଁଜଣେ ଅତି ମହାନ୍ ଏବଂ ଉଜ୍ୱଳ ଥିଲେ ।
ରାଜ୍ଯଭ୍ରଷ୍ଟୌ ଶ୍ରିଯା ଭ୍ରଷ୍ଟୌ କମଲାତାପସାଵୁଭୌ
ସେମାନେ ଦୁଇଁଜଣେ ରାଜ୍ୟ ଓ ଧନ ହରାଇ, ପଦ୍ମରେ ଲଗି ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେଲେ ।
ସମ୍ପଦ୍ଯୁକ୍ତୌ ତଦା ତୌ ଚ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠୌ ଭଵିଷ୍ଯତଃ
ସେ ସମୟରେ ସେମାନେ ଦୁଇଁଜଣେ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ହେବେ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ସଲକ୍ଷ୍ମୀକଃ ସଭାତୋଽଭ୍ଯନ୍ତରଂ ଗତଃ
ଏପରି କହି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ସେ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ।
ଶିଵଶ୍ଚ ତପସେ ଶୀଘ୍ରଂ ପରିପୂର୍ଣତମୋ ଯଯୌ
ଶିବ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକାଗ୍ରତାରେ ଚାଲିଗଲେ ।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ଵରମିଷ୍ଟଂ ଚ ସଂପ୍ରାପତୁରଭୀପ୍ସିତମ୍
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଲେ ।
ମହାଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଵରେଣୈଵ ତୌ ପୃଧ୍ଵୀଶୌ ବଭୂଵତୁଃ
ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ସେମାନେ ଦୁଇଁଜଣେ ଭୂମିର ଶାସକ ହେଲେ ।
କୁଶଧ୍ଵଜସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ଚ ଦେଵୀ ମାଲାଵତୀ ସତୀ
କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କର ଜନା ମାଳାବତୀ, ଶୁଭ ଓ ଦେବୀ ଥିଲେ ।
ସା ଚ ଭୂତଲସମ୍ବନ୍ଧାଜ୍ଜ୍ଞାନଯୁକ୍ତା ବଭୂଵ ହ ।। କୃତ୍ଵା ଵେଦଧ୍ଵନିଂ ସ୍ପଷ୍ଟମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ସୂତିକାଗୃହେ
ସେ ଭୂମି ସହ ଜଡିତ ଥିବାରୁ ଜ୍ଞାନରେ ନିପୁଣ ହେଲେ; ଭଲଭାବେ ବେଦର ଧ୍ୱନି କରି, ସୁତିକା ଘରରୁ ଉଠିଲେ ।
ଵେଦଧ୍ଵନିଂ ସା ଚକାର ଜାତମାତ୍ରେଣ କନ୍ଯକା
ଏହି କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ସମୟରେ ବେଦର ଧ୍ୱନି କରିଥିଲେ ।
ଜାତମାତ୍ରେଣ ସୁସ୍ନାତା ଜଗାମ ତପସେ ଵନମ୍
ଜନ୍ମ ପରେ ସଫା ଭାବେ ସ୍ନାନ କରି, ସେ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ ।
ଏକମନ୍ଵନ୍ତରଂ ଚୈଵ ପୁଷ୍କରେ ଚ ତପସ୍ଵିନୀ
ଏକ ମନ୍ବନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପୁଷ୍କରରେ ସେ ତପସ୍ୟା କଲେ ।
ତଥାଽପି ପୁଷ୍ଟା ନ କୃଶା ନଵଯୌଵନସଂଯୁତା
ତଥାପି ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଯୁବତୀ ରୂପରେ ରହିଲେ, କ୍ଷୀଣ ହେଲେ ନାହିଁ ।
ଜନ୍ମାନ୍ତରେ ତେ ଭର୍ତ୍ତା ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି ହରିଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ତାଙ୍କର ପତି ସ୍ୱୟଂ ହରି ହେବେ ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ସା ରୁଷ୍ଟା ଚକାର ଚ ପୁନସ୍ତପଃ 2.14.
ଏହି କଥା ଶୁଣି ସେ କ୍ରୋଧିତ ହେଇ ପୁନି ତପସ୍ୟା କଲେ ।
ତତ୍ରୈଵଂ ସୁଚିରଂ ତପ୍ତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ସମୁଵାସ ସା
ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତପସ୍ୟା କରି, ବିଶ୍ୱରେ ବାସ କଲେ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସାଽତିଥିଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ପାଦ୍ଯଂ ତସ୍ମୈ ଦଦୌ କିଲ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅତିଥି ସମ୍ମାନରେ ସେ ପାଦ ଧୋଇବା ପାଇଁ ଜଳ ଦେଲେ ।
ତଚ୍ଚ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସ ପାପିଷ୍ଠଶ୍ଚାଵାତ୍ସୀତ୍ତତ୍ସମୀପତଃ
ସେ ପାପୀ ଜଣେ ତାହା ଖାଇ ସେଠାରେ ନିକଟରେ ରହିଲେ।
ତାଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵରାରୋହାଂ ପୀନୋନ୍ନତପଯୋଧରାମ୍
ଏବଂ ସେ ଉତ୍ତମାଙ୍ଗିନୀ, ଭରିପୁରା ଓ ଉଚ୍ଚ ଅଂକ ଥିବା ମହିଳାକୁ ଦେଖିଲେ।
ମୂର୍ଚ୍ଛାମଵାପ କୃପଣଃ କାମବାଣପ୍ରପୀଡିତଃ
କାମର ବାଣରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେ ଦୁଃଖୀ ଜଣେ ଅଚେତନ ହେଲେ।
ସା ସତୀ କୋପଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ଚ ସ୍ତମ୍ଭିତଂ ତଂ ଚକାର ହ
ସେ ସତୀ ରୋଷଭରା ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାକୁ ଅସ୍ଥିର କରିଦେଲେ।