ନଵୀନନୀରଦଶ୍ଯାମଂ ସୁନ୍ଦରଂ ଚ ଚତୁର୍ଭୁଜମ୍
ନବ ପରି ମେଘର ଶ୍ୟାମ ରଙ୍ଗରେ, ଅତି ସୁନ୍ଦର ଚାରିଟି ହାତ ଥିବା ତାଙ୍କୁ
ଚନ୍ଦନୋକ୍ଷିତସର୍ଵାଂଗଂ ଭୂଷିତଂ ପୀତଵାସସା
ସମସ୍ତ ଶରୀର ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ଥିଲେ, ପୀତବର୍ଣ୍ଣ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି ଭଲଭାବରେ ଭୁଷିତ ହେଇଥିଲେ
ଵିଦ୍ଯାଧରୀନୃତ୍ଯଗୀତଂ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତଂ ସସ୍ମିତଂ ମୁଦା
ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତ କରୁଥିବାକୁ ସମ୍ମିତ ହସରେ ଆନନ୍ଦରେ ଶୁଣୁଥିଲେ
ତଂ ନନାମ ମହାଦେଵୋ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚ ନନାମ ସଃ
ତାଙ୍କୁ ମହାଦେବ ନମସ୍କାର କଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର କଲେ
କଶ୍ଯପଶ୍ଚ ମହାଭକ୍ତ୍ଯା ତୁଷ୍ଟାଵ ଚ ନନାମ ଚ
କଶ୍ୟପ ମହାଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଏବଂ ନମସ୍କାର କଲେ
ସୁଖାସନେ ସୁଖାସୀନଂ ଵିଶ୍ରାନ୍ତଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରମ୍
ସୁଖଦାୟକ ଆସନରେ ସୁଖରେ ବସିଥିବା, ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ
ଅକ୍ରୋଧଂ ସତ୍ତ୍ଵସଂସର୍ଗାତ୍ପ୍ରସନ୍ନଂ ସସ୍ମିତଂ ମୁଦା 2.13.
କ୍ରୋଧ ନଥିଲା, ସତ୍ତ୍ୱର ପ୍ରଭାବରେ ଶାନ୍ତ, ସମ୍ମିତ ହସ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ
ତମୁଵାଚ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ପ୍ରସନ୍ନଂ ସୁରସଂସଦି
ଶାନ୍ତ ହୃଦୟରେ, ଦେବମାନେ ଯୋଗୁ ଖୁସି ଥିବା ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ଲୌକିକଂ ଵୈଦିକଂ ଚୈଵ ତ୍ଵାଂ ପୃଚ୍ଛାମି ତଥା ଽପି ଶମ୍
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ଲୋକ ଓ ବେଦ ଦୁଇଟି ବିଷୟରେ ତୁମକୁ ପଚାରିବି, ଏବଂ ଶାନ୍ତି ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ
ତପସାଂ ଫଲଦାତାରଂ ଦାତାରଂ ସର୍ଵସମ୍ପଦାମ୍
ତୁମେ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଦେବାରି, ସମସ୍ତ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦେବାରି
ଜ୍ଞାନାଧିଦେଵେ ସର୍ଵଜ୍ଞେ ଜ୍ଞାନଂ ପୃଚ୍ଛାମି କିଂ ଵୃଥା
ତୁମେ ଜ୍ଞାନର ଦେବତା, ସବୁ କିଛି ଜାଣିଛ, ତେଣୁ ଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ପଚାରିବା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ କାହିଁକି?
ତ୍ଵାମେଵ ଵାଗ୍ଧନଂ ପ୍ରଶ୍ନମଲଂ ସ୍ଵାଶ୍ରଯମାଗମେ
ତୁମେ ନିଜେ ବାକ୍ ଓ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ସ, ଶାସ୍ତ୍ରର ଆଧାର
ଶ୍ରୀମହାଦେଵ ଉଵାଚ ସୂର୍ଯ୍ଯଃ ଶଶାପ ଇତି ମେ ହେତୁରାଗମକୋପଯୋଃ
ଶ୍ରୀମହାଦେବ କହିଲେ: ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶାପିତ ହେଇଥିଲେ — ଏହି ହେଉଛି ଶାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧର କାରଣ
ପୁତ୍ରଵାତ୍ସଲ୍ଯଶୋକେନ ସୂର୍ଯ୍ଯଂ ହନ୍ତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତଃ
ପୁଅ ପ୍ରତି ମମତା ଓ ଶୋକରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ
ତ୍ଵାଂ ଯେ ଶରଣମାପନ୍ନା ଧ୍ଯାନେନ ଵଚସାଽପି ଵା
ଯେମାନେ ତୁମକୁ ଧ୍ୟାନ କିମ୍ବା କଥା ଦ୍ୱାରା ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି
ସାକ୍ଷାଦ୍ଯେ ଶରଣାପନ୍ନାସ୍ତତ୍ଫଲଂ କିଂ ଵଦାମି ଭୋଃ
ଯେମାନେ ସିଧାସଳଖ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି — ସେମାନଙ୍କ ଫଳ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଆଉ କଣ ଆବଶ୍ୟକ?
କିଂ ମେ ଭକ୍ତସ୍ଯ ଭଵିତା ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ଜଗତ୍ପ୍ରଭୋ 2.13.
ମୋର ଭକ୍ତଙ୍କର କଣ ହେବ? ଏହି କଥା ମୋତେ କହ, ଜଗତ୍ପ୍ରଭୁ
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ଵୈକୁଣ୍ଠେ ଘଟିକାର୍ଦ୍ଧେନ ଶୀଘ୍ରଂ ଯାହି ନୃପାଲଯମ୍
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ଅର୍ଧ ଘଟିକା ମଧ୍ୟରେ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ବୈକୁଣ୍ଠରୁ ରାଜ୍ୟରେ ଯାଅ
ଵୃଷଧ୍ଵଜୋ ମୃତଃ କାଲାଦ୍ଦୁର୍ନିଵାର୍ଯ୍ଯାତ୍ସୁଦାରୁଣାତ୍
ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର କାଳର ପ୍ରଭାବରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ।
ତତ୍ପୁତ୍ରୌ ଚ ମହାଭାଗୌ ଧର୍ମଧ୍ଵଜକୁଶଧ୍ଵଜୌ
ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ, ଧର୍ମଧ୍ୱଜ ଓ କୁଶଧ୍ୱଜ, ଦୁଇଁଜଣେ ଅତି ମହାନ୍ ଏବଂ ଉଜ୍ୱଳ ଥିଲେ ।
ରାଜ୍ଯଭ୍ରଷ୍ଟୌ ଶ୍ରିଯା ଭ୍ରଷ୍ଟୌ କମଲାତାପସାଵୁଭୌ
ସେମାନେ ଦୁଇଁଜଣେ ରାଜ୍ୟ ଓ ଧନ ହରାଇ, ପଦ୍ମରେ ଲଗି ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେଲେ ।
ସମ୍ପଦ୍ଯୁକ୍ତୌ ତଦା ତୌ ଚ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠୌ ଭଵିଷ୍ଯତଃ
ସେ ସମୟରେ ସେମାନେ ଦୁଇଁଜଣେ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ହେବେ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ସଲକ୍ଷ୍ମୀକଃ ସଭାତୋଽଭ୍ଯନ୍ତରଂ ଗତଃ
ଏପରି କହି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ସେ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ।
ଶିଵଶ୍ଚ ତପସେ ଶୀଘ୍ରଂ ପରିପୂର୍ଣତମୋ ଯଯୌ
ଶିବ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକାଗ୍ରତାରେ ଚାଲିଗଲେ ।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ଵରମିଷ୍ଟଂ ଚ ସଂପ୍ରାପତୁରଭୀପ୍ସିତମ୍
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଲେ ।
ମହାଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଵରେଣୈଵ ତୌ ପୃଧ୍ଵୀଶୌ ବଭୂଵତୁଃ
ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ସେମାନେ ଦୁଇଁଜଣେ ଭୂମିର ଶାସକ ହେଲେ ।
କୁଶଧ୍ଵଜସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ଚ ଦେଵୀ ମାଲାଵତୀ ସତୀ
କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କର ଜନା ମାଳାବତୀ, ଶୁଭ ଓ ଦେବୀ ଥିଲେ ।
ସା ଚ ଭୂତଲସମ୍ବନ୍ଧାଜ୍ଜ୍ଞାନଯୁକ୍ତା ବଭୂଵ ହ ।। କୃତ୍ଵା ଵେଦଧ୍ଵନିଂ ସ୍ପଷ୍ଟମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ସୂତିକାଗୃହେ
ସେ ଭୂମି ସହ ଜଡିତ ଥିବାରୁ ଜ୍ଞାନରେ ନିପୁଣ ହେଲେ; ଭଲଭାବେ ବେଦର ଧ୍ୱନି କରି, ସୁତିକା ଘରରୁ ଉଠିଲେ ।
ଵେଦଧ୍ଵନିଂ ସା ଚକାର ଜାତମାତ୍ରେଣ କନ୍ଯକା
ଏହି କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ସମୟରେ ବେଦର ଧ୍ୱନି କରିଥିଲେ ।
ଜାତମାତ୍ରେଣ ସୁସ୍ନାତା ଜଗାମ ତପସେ ଵନମ୍
ଜନ୍ମ ପରେ ସଫା ଭାବେ ସ୍ନାନ କରି, ସେ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ ।