ପରକୀଯେ ଲୁପ୍ତକୂପେ କୂପଂ ମୂଢଃ କରୋତି ଯଃ
ଯେଉଁ ମୂର୍ଖ ଅନ୍ୟର ପୁରୁଣା କୂଆରେ ନୂଆ କୂଆ ଖୋଦନ୍ତି—
ପରକୀଯତଡାଗେ ଚ ପଙ୍କମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଚୋତ୍ସୃଜେତ୍
ଯେଉଁଠି କେହି ଅନ୍ୟର ପୋଖରୀରୁ କାଦୁଅଁ ଉଠାଇ ବାହାରେ ଫେଲନ୍ତି—
ପିଣ୍ଡଂ ପିତ୍ରେ ଭୂତିଭର୍ତ୍ତୁର୍ନ ପ୍ରଦାଯ ଚ ମାନଵଃ
ଯେଉଁ ମଣିଷ ନିଜ ବାପା କିମ୍ବା ପିତୃରକ୍ଷକଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡ ଦେଇନାହାନ୍ତି—
ଭୂମୌ ଦୀପଂ ଯୋଽର୍ପଯତି ସୋଽନ୍ଧଃ ସପ୍ତସୁ ଜନ୍ମସୁ
ଯେଉଁଠି କେହି ଭୂମିରେ ଦୀପ ରଖନ୍ତି, ସେ ସାତଟି ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।
ମୁକ୍ତାମାଣିକ୍ଯହୀରଂ ଚ ସୁଵର୍ଣଂ ଚ ମଣିଂ ତଥା 2.9.
ମୁକ୍ତା, ମାଣିକ, ହୀରା, ସୁନା ଓ ମଣି—
ଶିଵଲିଙ୍ଗଂ ଶିଲାମର୍ଚ୍ଯାଂ ଯଶ୍ଚାର୍ପଯତି ଭୂତଲେ
ଯେଉଁଠି କେହି ଶିବଲିଙ୍ଗ କିମ୍ବା ପୂଜିତ ପାଥର ଭୂମିରେ ରଖନ୍ତି—
ସୂକ୍ତଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ଶିଲାତୋଯଂ ପୁଷ୍ପଂ ଚ ତୁଲସୀଦଲମ୍
ସୂକ୍ତ, ମନ୍ତ୍ର, ପାଥରର ପାଣି, ଫୁଲ କିମ୍ବା ତୁଳସୀ ପତ୍ର—
ଜପମାଲାଂ ପୁଷ୍ପମାଲାଂ କର୍ପୂରଂ ରୋଚନାଂ ତଥା
ଜପମାଳା, ଫୁଲମାଳା, କର୍ପୁର ଓ ହଳଦି ରଙ୍ଗ—
ମୁନେ ଚନ୍ଦନକାଷ୍ଠଂ ଚ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଂ କୁଶମୂଲକମ୍
ମୁନି, ଚନ୍ଦନ କାଠ, ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ବା କୁଶ ମୂଳ—
ପୁସ୍ତକଂ ଯଜ୍ଞସୂତ୍ରଂ ଚ ଭୂମୌ ସଂସ୍ଥାପଯେତ୍ତୁ ଯଃ
ଯେଉଁଠି କେହି ପୁସ୍ତକ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞସୂତ୍ର ଭୂମିରେ ରଖନ୍ତି—
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାସମଂ ପାପମିହ ଵୈ ଲଭତେ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏହିପରି କାମ କଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ସମାନ ପାପ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଲାଗେ।
ଯଜ୍ଞଂ କୃତ୍ଵା ତୁ ଯୋ ଭୂମିଂ କ୍ଷୀରେଣ ନହି ସିଞ୍ଚତି
ଯେଉଁଠି କେହି ଯଜ୍ଞ କରି ଭୂମିକୁ ଦୁଧରେ ଛିଁଟନ୍ତି ନାହିଁ—
ଭୂକମ୍ପେ ଗ୍ରହଣେ ଯୋ ହି କରୋତି ଖନନଂ ଭୁଵଃ
ଭୂକମ୍ପ କିମ୍ବା ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଯେ କେହି ମାଟି ଖୋଦେଇ କରେ—
ହରେରୂରୌ ଚ ଯା ଜାତା ସା ଚୋର୍ଵୀ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତା 2.9.
ହରିଙ୍କ ଉରୁ ଠାରୁ ଯାହା ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା, ସେହିଁକୁ ଉର୍ବୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଇଜ୍ଯା ଚ ଯାଗଭରଣାତ୍କ୍ଷୋଣୀ କ୍ଷୀଣା ଲଯେ ଚ ଯା
ଯଜ୍ଞ ଓ ବଳିଦାନ ଦ୍ୱାରା ଯାହା କ୍ଷୟ ପାଏ, ଏବଂ ସଂହାର ସମୟରେ ଯାହା ଲୟ ହୁଏ—
କାଶ୍ଯପୀ କଶ୍ଯପସ୍ଯେଯମଚଲା ସ୍ଥିତିରୂପତଃ
ଏହି ଅଚଳା ନିଶ୍ଚଳତାର ରୂପରେ କଶ୍ୟପଙ୍କ କନ୍ୟା।
ପୃଥ୍ଵୀ ପୃଧୁକକନ୍ଯାତ୍ଵାଦ୍ଵିସ୍ତୃତତ୍ଵାନ୍ମହୀ ମୁନେ
ପୃଥୁଙ୍କ କନ୍ୟା ହେବାରୁ ତାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀ ବୋଲାଯାଏ, ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ହେବାରୁ ମହୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ମୁନି।
ନାରଦ ଉଵାଚ ଗଙ୍ଗୋପାଖ୍ଯାନମଧୁନା ଵଦ ଵେଦଵିଦାଂ ଵର
ନାରଦ କହିଲେ: ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବେ ଆପଣ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ କଥା କହନ୍ତୁ।
ଭାରତଂ ଭାରତୀଶା ପାଦାଜଗାମ ସୁରେଶ୍ଵରୀ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବୀ ଗଙ୍ଗା, ଭାରତୀଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରୁ ଭାରତ ଭୂମିକୁ ଆସିଲେ।
କଥଂ କୁତ୍ର ଯୁଗେ କେନ ପ୍ରାର୍ଥିତା ପ୍ରେରିତା ପୁରା
କେଉଁଠି, କେଉଁ ଯୁଗରେ, କିଏ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ ଓ ପଠାଇଲେ—
ରାଜରାଜେଶ୍ଵରଃ ଶ୍ରୀମନ୍ସଗରଃ ସୃର୍ଯ୍ଯଵଂଶଜଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ଶ୍ରୀମାନ୍ ସଗର, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାମୀ, ଥିଲେ।
ସତ୍ଯସ୍ଵରୂପଃ ସତ୍ଯେଷ୍ଟଃ ସତ୍ଯଵାକ୍ସତ୍ଯଭାଵନଃ
ସେ ତଥ୍ୟର ମୂର୍ତ୍ତି, ସତ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସତ୍ୟ କଥା କହୁଥିବା ଓ ସତ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ଥିଲେ।
ଏକକନ୍ଯଶ୍ଚୈକପୁତ୍ରୋ ବଭୂଵ ସୁମନୋହରଃ
ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଝିଅ ଓ ଗୋଟିଏ ପୁଅ ଥିଲେ, ଯିଏ ବହୁତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲେ।
ଅନ୍ଯା ଚାରାଧଯାମାସ ଶଙ୍କରଂ ପୁତ୍ରକାମୁକୀ
ଅନ୍ୟ ଝିଅ ପୁଅ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଗତେ ଶତାବ୍ଦେ ପୂର୍ଣେ ଚ ମାଂସପିଣ୍ଡଂ ସୁଷାଵ ସା
ଶତ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ସେ ଏକ ମାଂସପିଣ୍ଡ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଶମ୍ଭୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଣରୂପେଣ ତତ୍ସମୀପଂ ଜଗାମ ହ
ଶମ୍ଭୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
ସର୍ଵେ ବଭୂଵୁଃ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ମହାବଲପରାକ୍ରମା 2.10.
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପୁଅ ହେଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କର ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପ ଥିଲା।
କପିଲର୍ଷେଃ କୋପଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ବଭୂଵୁର୍ଭସ୍ମସାଚ୍ଚ ତେ
କପିଳ ଋଷିଙ୍କ କ୍ରୋଧିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେମାନେ ଭସ୍ମରେ ପରିଣତ ହେଲେ।
ତପଶ୍ଚକାରାସମଂଜୋ ଗଙ୍ଗାନଯନକାରଣାତ୍
ଅସମଞ୍ଜ ଗଙ୍ଗାକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଦିଲୀପସ୍ତସ୍ଯ ତନଯୋ ଗଙ୍ଗାନଯନକାରଣାତ
ତାଙ୍କର ପୁଅ ଦିଲୀପ ମଧ୍ୟ ଗଙ୍ଗାକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କଲେ।