ଭୂମିଂ ଚ ସର୍ଵସସ୍ଯାଢ୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଦଦାତି ଯଃ
ଯେ କେହି ସମସ୍ତ ଫସଲରେ ଭରିଥିବା ଭୂମି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ,
ଗ୍ରାମଂ ଭୂମିଂ ଚ ଧାନ୍ଯଂ ଚ ଯୋ ଦଦାତ୍ଯାଦଦାତି ଯଃ
ଯେ କେହି ଗ୍ରାମ, ଭୂମି କିମ୍ବା ଧାନ୍ୟ ଦେଇଥାଏ କିମ୍ବା ନେଇଥାଏ,
ଭୂମିଦାନଂ ଚ ତତ୍କାଲେ ଯଃ ସାଧୁଶ୍ଚାନୁମୋଦତେ
ଏବଂ ଯେ କେହି ସେ ସମୟରେ ଭୂମି ଦାନକୁ ସମ୍ମତି ଦେଇଥାଏ,
ସ୍ଵଦତ୍ତାଂ ପରଦତ୍ତାଂ ଵା ବ୍ରହ୍ମଵୃତ୍ତିଂ ହରେତ୍ତୁ ଯଃ
ଯେ କେହି ନିଜର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟର ଦିଆଯାଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଜୀବିକା ନେଇଯାଏ,
ତତ୍ପୁତ୍ରପୌତ୍ରପ୍ରଭୃତିର୍ଭୂମିହୀନଃ ଶ୍ରିଯା ହତଃ
ଯେଉଁଠାରେ ପୁଅ, ପଉତି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମିଶି ଜମି ହରାଇଦିଅନ୍ତି, ସେଠାରେ ସମୃଦ୍ଧି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଗଵାଂ ମାର୍ଗଂ ଵିନିଷ୍କୃଷ୍ଯ ଯଶ୍ଚ ସସ୍ଯଂ ଦଦାତି ସଃ 2.9.
ଯେଉଁଠି ଗାଈଁ ଚାଲିବା ରାସ୍ତାକୁ ବନ୍ଦ କରି, ସେଠାରେ ଫସଲ ଲଗାଏ—
ଗୋଷ୍ଠଂ ତଡାଗଂ ନିଷ୍କୃଷ୍ଯ ମାର୍ଗଂ ସସ୍ଯଂ ଦଦାତି ଯଃ
ଯେଉଁଠି ଗୋଉଠା କିମ୍ବା ପୋଖରୀକୁ ହଟାଇ, ରାସ୍ତା କିମ୍ବା ଫସଲ ଦିଅନ୍ତି—
ନ ପଞ୍ଚପିଣ୍ଡମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ସ୍ନାତି କୂପେ ପରସ୍ଯ ଯଃ
ଯେଉଁଠି କେହି ପଞ୍ଚପିଣ୍ଡ ଦେଇନଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟର କୂଆରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି—
କାମୀ ଭୂମୌ ଚ ରହସି ବୀଜତ୍ଯାଗଂ କରୋତି ଯଃ
ଯେଉଁଠି ଆସକ୍ତିବଶତଃ ଲୁଚି ଭୂମିରେ ବୀଜ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି—
ଅମ୍ବୁଵୀଚ୍ଯମ୍ବୁଖନନଂ ଯଃ କରୋତି ଚ ମାନଵଃ
ଯେଉଁ ମଣିଷ ପାଣିରେ ତରଙ୍ଗ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ପାଣି ପାଇଁ ଖୋଦନ କରନ୍ତି—
ପରକୀଯେ ଲୁପ୍ତକୂପେ କୂପଂ ମୂଢଃ କରୋତି ଯଃ
ଯେଉଁ ମୂର୍ଖ ଅନ୍ୟର ପୁରୁଣା କୂଆରେ ନୂଆ କୂଆ ଖୋଦନ୍ତି—
ପରକୀଯତଡାଗେ ଚ ପଙ୍କମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଚୋତ୍ସୃଜେତ୍
ଯେଉଁଠି କେହି ଅନ୍ୟର ପୋଖରୀରୁ କାଦୁଅଁ ଉଠାଇ ବାହାରେ ଫେଲନ୍ତି—
ପିଣ୍ଡଂ ପିତ୍ରେ ଭୂତିଭର୍ତ୍ତୁର୍ନ ପ୍ରଦାଯ ଚ ମାନଵଃ
ଯେଉଁ ମଣିଷ ନିଜ ବାପା କିମ୍ବା ପିତୃରକ୍ଷକଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡ ଦେଇନାହାନ୍ତି—
ଭୂମୌ ଦୀପଂ ଯୋଽର୍ପଯତି ସୋଽନ୍ଧଃ ସପ୍ତସୁ ଜନ୍ମସୁ
ଯେଉଁଠି କେହି ଭୂମିରେ ଦୀପ ରଖନ୍ତି, ସେ ସାତଟି ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।
ମୁକ୍ତାମାଣିକ୍ଯହୀରଂ ଚ ସୁଵର୍ଣଂ ଚ ମଣିଂ ତଥା 2.9.
ମୁକ୍ତା, ମାଣିକ, ହୀରା, ସୁନା ଓ ମଣି—
ଶିଵଲିଙ୍ଗଂ ଶିଲାମର୍ଚ୍ଯାଂ ଯଶ୍ଚାର୍ପଯତି ଭୂତଲେ
ଯେଉଁଠି କେହି ଶିବଲିଙ୍ଗ କିମ୍ବା ପୂଜିତ ପାଥର ଭୂମିରେ ରଖନ୍ତି—
ସୂକ୍ତଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ଶିଲାତୋଯଂ ପୁଷ୍ପଂ ଚ ତୁଲସୀଦଲମ୍
ସୂକ୍ତ, ମନ୍ତ୍ର, ପାଥରର ପାଣି, ଫୁଲ କିମ୍ବା ତୁଳସୀ ପତ୍ର—
ଜପମାଲାଂ ପୁଷ୍ପମାଲାଂ କର୍ପୂରଂ ରୋଚନାଂ ତଥା
ଜପମାଳା, ଫୁଲମାଳା, କର୍ପୁର ଓ ହଳଦି ରଙ୍ଗ—
ମୁନେ ଚନ୍ଦନକାଷ୍ଠଂ ଚ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଂ କୁଶମୂଲକମ୍
ମୁନି, ଚନ୍ଦନ କାଠ, ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ବା କୁଶ ମୂଳ—
ପୁସ୍ତକଂ ଯଜ୍ଞସୂତ୍ରଂ ଚ ଭୂମୌ ସଂସ୍ଥାପଯେତ୍ତୁ ଯଃ
ଯେଉଁଠି କେହି ପୁସ୍ତକ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞସୂତ୍ର ଭୂମିରେ ରଖନ୍ତି—
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାସମଂ ପାପମିହ ଵୈ ଲଭତେ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏହିପରି କାମ କଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ସମାନ ପାପ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଲାଗେ।
ଯଜ୍ଞଂ କୃତ୍ଵା ତୁ ଯୋ ଭୂମିଂ କ୍ଷୀରେଣ ନହି ସିଞ୍ଚତି
ଯେଉଁଠି କେହି ଯଜ୍ଞ କରି ଭୂମିକୁ ଦୁଧରେ ଛିଁଟନ୍ତି ନାହିଁ—
ଭୂକମ୍ପେ ଗ୍ରହଣେ ଯୋ ହି କରୋତି ଖନନଂ ଭୁଵଃ
ଭୂକମ୍ପ କିମ୍ବା ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଯେ କେହି ମାଟି ଖୋଦେଇ କରେ—
ହରେରୂରୌ ଚ ଯା ଜାତା ସା ଚୋର୍ଵୀ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତା 2.9.
ହରିଙ୍କ ଉରୁ ଠାରୁ ଯାହା ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା, ସେହିଁକୁ ଉର୍ବୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଇଜ୍ଯା ଚ ଯାଗଭରଣାତ୍କ୍ଷୋଣୀ କ୍ଷୀଣା ଲଯେ ଚ ଯା
ଯଜ୍ଞ ଓ ବଳିଦାନ ଦ୍ୱାରା ଯାହା କ୍ଷୟ ପାଏ, ଏବଂ ସଂହାର ସମୟରେ ଯାହା ଲୟ ହୁଏ—
କାଶ୍ଯପୀ କଶ୍ଯପସ୍ଯେଯମଚଲା ସ୍ଥିତିରୂପତଃ
ଏହି ଅଚଳା ନିଶ୍ଚଳତାର ରୂପରେ କଶ୍ୟପଙ୍କ କନ୍ୟା।
ପୃଥ୍ଵୀ ପୃଧୁକକନ୍ଯାତ୍ଵାଦ୍ଵିସ୍ତୃତତ୍ଵାନ୍ମହୀ ମୁନେ
ପୃଥୁଙ୍କ କନ୍ୟା ହେବାରୁ ତାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀ ବୋଲାଯାଏ, ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ହେବାରୁ ମହୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ମୁନି।
ନାରଦ ଉଵାଚ ଗଙ୍ଗୋପାଖ୍ଯାନମଧୁନା ଵଦ ଵେଦଵିଦାଂ ଵର
ନାରଦ କହିଲେ: ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବେ ଆପଣ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ କଥା କହନ୍ତୁ।
ଭାରତଂ ଭାରତୀଶା ପାଦାଜଗାମ ସୁରେଶ୍ଵରୀ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବୀ ଗଙ୍ଗା, ଭାରତୀଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରୁ ଭାରତ ଭୂମିକୁ ଆସିଲେ।
କଥଂ କୁତ୍ର ଯୁଗେ କେନ ପ୍ରାର୍ଥିତା ପ୍ରେରିତା ପୁରା
କେଉଁଠି, କେଉଁ ଯୁଗରେ, କିଏ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ ଓ ପଠାଇଲେ—