ପ୍ରତିଵିଶ୍ଵେଷୁ ଵସୁଧା ଶୈଲକାନନସଂଯୁତା
ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଶ୍ୱରେ ପୃଥିବୀ ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ସହିତ ଅଛି।
ହିମାଦ୍ରିମେରୁସଂଯୁକ୍ତା ଗ୍ରହଚନ୍ଦ୍ରାର୍କସଂଯୁତା
ଏହି ପୃଥିବୀ ହିମାଳୟ ଓ ମେରୁ ପାହାଡ଼, ଗ୍ରହ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଅଛି।
ପୁଣ୍ଯତୀର୍ଥସମାଯୁକ୍ତା ପୁଣ୍ଯଭାରତସଂଯୁତା
ଏହା ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଭାରତ ଦେଶ ସହିତ ଅଛି।
ପାତାଲାଃ ସପ୍ତ ତଦଧସ୍ତଦୂର୍ଧ୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକଃ
ଏହାର ତଳେ ସାତଟି ପାତାଳ ଅଛି, ଏବଂ ସେଗୁଡିକର ଉପରେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ଅଛି।
ଏଵଂ ସର୍ଵାଣି ଵିଶ୍ଵାନି ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ନିର୍ମିତାନି ଵୈ 2.8.
ଏଭଳି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱଗୁଡ଼ିକ ପୃଥିବୀରେ ନିର୍ମିତ।
ନଶ୍ଵରାଣି ଚ ଵିଶ୍ଵାନି କୃତ୍ରିମାକୃତ୍ରିମାଣି ଚ
ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଅସ୍ଥାୟୀ, କୃତ୍ରିମ ଓ ସ୍ୱାଭାବିକ ଦୁଇଁ ପ୍ରକାର।
ମହାଵିରାଡାଦିସୃଷ୍ଟୌ ସୃଷ୍ଟଃ କୃଷ୍ଣେନ ଚାତ୍ମନା
ମହାବିରାଟ ଆଦି ସୃଷ୍ଟିରେ ସମସ୍ତ କ୍ରିଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
କ୍ଷିତ୍ଯଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀ ସା ଵାରାହେ ପୂଜିତା ସୁରୈଃ
ପୃଥିବୀର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀକୁ ଦେବଗଣ ବାରାହୀ ରୂପରେ ପୂଜିଥିଲେ।
ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵରାହରୂପସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ସା ଶ୍ରୁତିସମ୍ମତା
ଏହି ଦେବୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବାରାହ ରୂପର ପତ୍ନୀ ଭାବେ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ସ୍ୱୀକୃତ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ଵରାହେଣ ଚ ଵାରାହୀ ସର୍ଵୈଃ ସର୍ଵାଶ୍ରଯା ସତୀ
ନାରଦ କହିଲେ: ବାରାହ ଦ୍ୱାରା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଭାରାହୀ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ତସ୍ଯାଃ ପୂଜାଵିଧାନଂ ଚାପ୍ଯଧଶ୍ଚୋଦ୍ଧରଣକ୍ରମମ୍
ତାଙ୍କର ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ ଓ ତଳୁଠାରୁ ଉଠାଇବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିବରଣ ଅଛି।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଉଦ୍ଦଧାର ମହୀଂ ହତ୍ଵା ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷଂ ରସାତଲାତ୍
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷକୁ ହତ୍ୟା କରି, ସେ ମହୀକୁ ରସାତଳରୁ ଉଠାଇଲେ।
ଜଲେ ତାଂ ସ୍ଥାପଯାମାସ ପଦ୍ମପତ୍ରଂ ଯଥାଽର୍ଣଵେ
ସେ ମହୀକୁ ଜଳରେ ରଖିଲେ, ଯେପରି ମନ୍ଦାର ପତ୍ର ସାଗରରେ ରହେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଦଧି ଦେଵୀଂ ଚ ସକାମାଂ କାମୁକୋ ହରିଃ
ସେଠାରେ ଦେବୀକୁ ଦେଖି, ଆକାଂକ୍ଷାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
କୃତ୍ଵା ରତିକରୀଂ ଶଯ୍ଯାଂ ମୂର୍ତ୍ତିଂ ଚ ସୁମନୋହରାମ୍ 2.8.
ସେ ଆନନ୍ଦ ଦେବା ପାଇଁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଶୟ୍ୟା ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ରୂପ ତିଆରି କଲେ।
ସୁଖସମ୍ଭୋଗସଂସ୍ପର୍ଶାନ୍ମୂର୍ଚ୍ଛାଂ ସମ୍ପ୍ରାପ ସୁନ୍ଦରୀ
ସୁଖ ଏବଂ ସମ୍ପର୍କର ସ୍ପର୍ଶରୁ ସୁନ୍ଦରୀ ଅଚେତନ ହେଇଗଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତଦଂଗସଂଶ୍ଲେଷାଦ୍ ବୁବୁଧେ ନ ଦିଵାନିଶମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେହର ଆଲିଙ୍ଗନରୁ ସେ ଦିନ ଓ ରାତିର ଅନ୍ତର ଜାଣିଲେ ନାହିଁ।
ଦଧାର ପୂର୍ଵରୂପଂ ହି ଵାରାହଂ ଚୈଵ ଲୀଲଯା
ସେ ନିଜ ଚେଷ୍ଟାରେ ପୂର୍ବ ରୂପ ଓ ବାରାହ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ଧୂପୈର୍ଦୀପୈଶ୍ଚ ନୈଵଦ୍ଯୈଃ ସିନ୍ଦୂରୈରନୁଲେପନଃ
ଧୂପ, ଦୀପ, ଭୋଜ୍ୟ ନାଇବେଦ୍ୟ, ଏବଂ ସିନ୍ଦୂର ଲଗାଇ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ମହାଵରାହ ଉଵାଚ ମୁନିଭିର୍ମନୁଭିର୍ଦେଵୈଃ ସିଦ୍ଧୈର୍ଵା ମାନଵାଦିଭିଃ
ମହାବରାହ କହିଲେ — ଋଷି, ମନୁ, ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ମାନବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ।
ଜଲୋଚ୍ଛ୍ଵାସାଜ୍ଜଲତ୍ଯାଗଗୃହାରମ୍ଭପ୍ରଵେଶନେ
ଜଳ ଉଠିବାବେଳେ, ଜଳ ଦେବା, ଘର ତିଆରି ଆରମ୍ଭ କରିବା ଓ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ।
ତଵ ପୂଜାଂ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ସଂଭ୍ରମେଣ ସୁରାଦଯଃ
ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ଗଭୀର ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ପୂଜା କରିବେ।
ଵସୁଧୋଵାଚ ଲୀଲାମାତ୍ରେଣ ଭଗଵନ୍ଵିଶ୍ଵଂ ଚ ସଚରାଚରମ୍
ବସୁଧା କହିଲେ — ଭଗବନ୍, ତୁମର ଲୀଳା ମାତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଚଳ ଏବଂ ଅଚଳ, ବିଦ୍ୟମାନ।
ଯଜ୍ଞସୂତ୍ରଂ ଚ ପୁଷ୍ପଂ ଚ ପୁସ୍ତକଂ ତୁଲସୀଦଲମ୍ 2.8.
ଯଜ୍ଞ ସୂତ୍ର, ଫୁଲ, ପୁସ୍ତକ ଏବଂ ତୁଳସୀ ପତ୍ର।
ଗୋରୋଚନାଂ ଚନ୍ଦନଂ ଚ ଶାଲଗ୍ରାମଜଲଂ ତଥା
ଗୋରୋଚନା, ଚନ୍ଦନ ଏବଂ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାର ଜଳ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ଯାସ୍ଯନ୍ତି ତେ କାଲସୂତ୍ରଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷଶତଂ ତ୍ଵଯି
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ — ତୁମ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ଏକ ଶତବର୍ଷ କାଳ ସୂତ୍ର ଭଳି ଯାଇଯିବ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ଵିରରାମ ଚ ନାରଦ
ଏଭଳି କହି ଭଗବାନ ନିରବ ହେଲେ, ନାରଦ।
ପୂଜାଂ ଚକ୍ରୁଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଶ୍ଚ ତେ ସର୍ଵେ ଚାଜ୍ଞଯା ହରେଃ
ହରିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପୃଥିବୀର ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ଦଦ୍ଯୁର୍ମୂଲେନ ମନ୍ତ୍ରେଣ ନୈଵେଦ୍ଯାଦିକମେଵ ଚ
ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନାଇବେଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନ ଦେଇଥିଲେ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ଗୂଢଂ ସର୍ଵପୁରାଣେଷୁ ଶ୍ରୋତୁଂ କୌତୂହଲଂ ମମ
ନାରଦ କହିଲେ — ସମସ୍ତ ପୁରାଣରେ ଏହା ଗୁପ୍ତ, ମୁଁ ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ।