ସର୍ଵେ ଦେଵାଶ୍ଚ ମନଵୋ ନୃପା ଵା ମାନଵାଦଯଃ 2.4.
ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମନୁ, ରାଜା ଓ ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିଥିଲେ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ପୂଜୋପଯୁକ୍ତଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ପୁଷ୍ପଂ ଵା ଚନ୍ଦନାଦିକମ୍
ନାରଦ କହିଲେ: ପୂଜାରେ ବ୍ୟବହୃତ ନୈବେଦ୍ୟ, ଫୁଲ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ,
ଵଦ ଵେଦଵିଦାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରୋତୁଂ କୌତୂହଲଂ ମମ
ବେଦ ଜଣା ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋତେ କହ, ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ।
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଜଗନ୍ମାତୁଃ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଃ ପୂଜାଵିଧିସମନ୍ଵିତାମ୍
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ଜଗତ ମାତା ସରସ୍ବତୀଙ୍କ ପୂଜା ବିଧି,
ମାଘସ୍ଯ ଶୁକ୍ଲପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ଵିଦ୍ଯାରମ୍ଭଦିନେଽପି ଚ
ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀ ଦିନରେ କିମ୍ବା ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ ଦିନରେ,
ସ୍ନାତ୍ଵା ନିତ୍ଯକ୍ରିଯାଂ କୃତ୍ଵା ଘଟଂ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଭକ୍ତିତଃ
ସ୍ନାନ କରି ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଭକ୍ତିରେ ଏକ ଘଟ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଗଣେଶଂ ଚ ଦିନେଶଂ ଚ ଵହ୍ନିଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଶିଵଂ ଶିଵାମ୍
ଗଣେଶ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ଦେବୀ ଶିବାଙ୍କୁ
ଧ୍ଯାନେନ ଵକ୍ଷ୍ଯମାଣେନ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ବାହ୍ଯଘଟେ ବୁଧଃ
ଯେପରି ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ କହାଯିବ, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବାହ୍ୟ ଘଟରେ ସେମାନେ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା।
ପୂଜୋପଯୁକ୍ତଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଯଦ୍ଯଦ୍ଵେଦେ ନିରୂପିତମ୍
ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଓ ପୂଜା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଦାନ ବେଦରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି,
ନଵନୀତଂ ଦଧି କ୍ଷୀରଂ ଲାଜାଂଶ୍ଚ ତିଲଲଡ୍ଡୁକାନ୍
ନୂତନ ମାଖନ, ଦହି, ଦୁଧ, ଲାଜା, ତିଳ ଦିଆ ଲଡ୍ଡୁ,
ସ୍ଵସ୍ତିକଂ ଶର୍କରାଂ ଶୁକ୍ଲଧାନ୍ଯସ୍ଯାକ୍ଷତମକ୍ଷତମ୍ 2.4.
ସ୍ୱସ୍ତିକ, ଚିନି, ଶୁଭ୍ର ଧାନ୍ୟର ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ,
ଘୃତସୈନ୍ଧଵସଂସ୍କାରୈର୍ହଵିଷ୍ଯୈର୍ଵ୍ଯଞ୍ଜନୈସ୍ତଥା
ଘିଅ, ଲୁଣ ଦିଆ ହବିଷ୍ୟ, ବିଭିନ୍ନ ପକା ଖାଦ୍ୟ,
ପିଷ୍ଟକଂ ସ୍ଵସ୍ତିକସ୍ଯାପି ପକ୍ଵରମ୍ଭାଫଲସ୍ଯ ଚ
ପିଠା, ସ୍ୱସ୍ତିକ, ଏବଂ ପକ୍କ ଆମ୍ବ ଫଳ,
ନାରିକେଲଂ ତଦୁଦକଂ କେଶରଂ ମୂଲମାର୍ଦ୍ରକମ୍ କାଲଦେଶୋଦ୍ଭଵଂ ପକ୍ଵଫଲଂ ଶୁକ୍ଲଂ ସୁସଂସ୍କୃତମ୍
ନାରିକେଳ, ତାହାର ପାଣି, କେଶର, ଆଦା ମୂଳ, ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ପକ୍କ ଫଳ, ଶୁଭ୍ର ଓ ସୁସଂସ୍କୃତ,
ସୁଗନ୍ଧି ଶୁକ୍ଲପୁଷ୍ପଂ ଚ ଗନ୍ଧାଢ୍ଯଂ ଶୁକ୍ଲଚନ୍ଦନମ୍ ମାଲ୍ଯଂ ଚ ଶୁକ୍ଲପୁଷ୍ପାଣାଂ ମୁକ୍ତାହୀରାଦିଭୂଷଣମ୍
ସୁଗନ୍ଧିତ ଶୁଭ୍ର ଫୁଲ, ଗନ୍ଧରେ ଭରିତ ଶୁଭ୍ର ଚନ୍ଦନ, ଶୁଭ୍ର ଫୁଲର ମାଳା, ମୁକ୍ତା ଓ ମଣିର ଭୂଷଣ,
ଯଦ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ଚ ଶ୍ରୁତୌ ଧ୍ଯାନଂ ପ୍ରଶସ୍ତଂ ଶ୍ରୁତିସୁନ୍ଦରମ୍
ଯେଉଁ କିଛି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଏ କିମ୍ବା ଶୁଣାଯାଏ, ବେଦରେ ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ସୁନ୍ଦର ଧ୍ୟାନ,
ସରସ୍ଵତୀଂ ଶୁକ୍ଲଵର୍ଣାଂ ସସ୍ମିତାଂ ସୁମନୋହରାମ୍
ଶୁଭ୍ର ରଙ୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ହସୁଥିବା, ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ସରସ୍ୱତୀ,
ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକାଧାନାଂ ସସ୍ମିତାଂ ସୁମନୋହରାମ୍
ଅଗ୍ନିଶୁଦ୍ଧ ଉତ୍ତରୀୟ ପିନ୍ଧିଥିବା, ହସୁଥିବା, ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ,
ସୁପୂଜିତାଂ ସୁରଗଣୈର୍ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵାଦିଭିଃ
ଦେବଗଣ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରନ୍ତି,
ଏଵଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଚ ମୂଲେନ ସର୍ଵଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ଏଭଳି ମୂଳ ଧ୍ୟାନ କରି, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସମସ୍ତ ଦାନ କରେ,
ଯେଷାଂ ସ୍ଯାଦିଷ୍ଟଦେଵୀଯଂ ତେଷାଂ ନିତ୍ଯଂ ଶୁଭଂ ମୁନେ 2.4.
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଇଷ୍ଟଦେବୀ ଏହି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା ଶୁଭ ରହେ, ମୁନି,
ସର୍ଵୋପଯୁକ୍ତମୂଲଂ ଚ ଵୈଦିକାଷ୍ଟାକ୍ଷରଃ ପରଃ ସରସ୍ଵତୀ ଚତୁର୍ଥ୍ଯନ୍ତୋ ଵହ୍ନିଜାଯାନ୍ତ ଏଵ ଚ
ସମସ୍ତ ଦାନର ମୂଳ ହେଉଛି ବେଦର ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର, ଚତୁର୍ଥୀ ବିଭକ୍ତିରେ ସରସ୍ୱତୀ ଓ ଅଗ୍ନିଜାୟା ସମାପ୍ତ,
ଶ୍ରୀଂ ହ୍ରୀଂ ସରସ୍ଵତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା
ଶ୍ରୀଁ ହ୍ରୀଁ ସରସ୍ୱତ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା
ପୁରା ନାରାଯଣଶ୍ଚେମଂ ଵାଲ୍ମୀକାଯ କୃପାନିଧିଃ
ପୂର୍ବେ ନାରାୟଣ, କୃପାର ସମୁଦ୍ର, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଭାଲ୍ମୀକିଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ,
ଭୃଗୁର୍ଦଦୌ ଚ ଶୁକ୍ରାଯ ପୁଷ୍କରେ ସୂର୍ଯ୍ଯପର୍ଵଣି
ଭୃଗୁ, ପୁଷ୍କରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପର୍ବ ସମୟରେ ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ,
ଭୃଗଵେ ଚ ଦଦୌ ତୁଷ୍ଟୋ ବ୍ରହ୍ମା ବଦରିକାଶ୍ରମେ ଵିଭାଣ୍ଡକୋ ଦଦୌ ମେରାଵୃଷ୍ଯଶୃଙ୍ଗାଯ ଧୀମତେ
ବ୍ରହ୍ମା, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ବଦରିକା ଆଶ୍ରମରେ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ; ବିଭାଣ୍ଡକ ମେରୁ ପର୍ବତରେ ଧୀର ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ
ଶିଵଃ କଣାଦମୁନଯେ ଗୌତମାଯ ଦଦୌ ମୁନେ
ଶିବ ମୁନି କଣାଦକୁ ଏବଂ ଗୌତମକୁ ଦେଲେ, ମୁନି।
ଶେଷଃ ପାଣିନଯେ ଚୈଵ ଭରଦ୍ଵାଜାଯ ଧୀମତେ
ଶେଷ ପାଣିନି ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଭରଦ୍ୱାଜକୁ ଦେଲେ।
ଚତୁର୍ଲକ୍ଷଜପେନୈଵ ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧିର୍ଭଵେନ୍ନୃଣାମ୍
ଚାରି ଲକ୍ଷ ଥର ପଠିଲେ, ମନ୍ତ୍ରର ସିଦ୍ଧି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ହୁଏ।
କଵଚଂ ଶୃଣୁ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ଵିଧିନା ପୁରା
ବ୍ରାହ୍ମଣମଣ୍ଡଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବିଧି ଦେଇଥିବା କବଚ ଶୁଣ।