ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ମହାସାଧ୍ଵୀ ନିପତ୍ଯ ଚରଣେ ହରେଃ
ଏଭଳି କହି ମହାସାଧ୍ବୀ ହରିଙ୍କର ପାଦରେ ପଡିଗଲେ।
ତସ୍ଯାଶ୍ଚ କରୁଣାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କରୁଣାମଯସାଗରଃ
ତାଙ୍କର କରୁଣା ଦେଖି କରୁଣାର ସାଗର ଅନୁଭୂତି ହେଲେ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ତ୍ଵଦର୍ଥେ ଶଙ୍ଖଚୂଡଶ୍ଚ ଚକାର ସୁଚିରଂ ତପଃ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ତୁମ ପାଇଁ ଶଂଖଚୂଡ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
କୃତ୍ଵା ତ୍ଵାଂ କାମିନୀଂ କାମୀ ଵିଜହାର ଚ ତତ୍ଫଲାତ୍ 2.21.
ତାହାର ଫଳରେ, ସେ ତୁମକୁ ଅଧିକ ଆଗ୍ରହୀ ନାରୀ ଭାବରେ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ।
ଇଦଂ ଶରୀରଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଚ ଦିଵ୍ଯଂ ଦେହଂ ଵିଧାଯ ଚ
ଏହି ଶରୀରକୁ ଛାଡି ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ଇଯଂ ତନୁର୍ନଦୀରୂପା ଗଣ୍ଡକୀତି ଚ ଵିଶ୍ରୁତା
ତୁମର ଏହି ଶରୀର ନଦୀ ଭାବେ ପରିଣତ ହୋଇ, ଗଣ୍ଡକୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
ତଵ କେଶସମୂହାଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଯଵୃକ୍ଷା ଭଵନ୍ତ୍ଵିତି
ତୁମର କେଶର ଗୁଛା ପୁଣ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ହେଉ।
ତ୍ରିଲୋକେଷୁ ଚ ପୁଷ୍ପାଣାଂ ପତ୍ରାଣାଂ ଦେଵପୂଜନେ
ତିନି ଲୋକରେ, ଦେବପୂଜା ପାଇଁ ଫୁଲ ଓ ପତ୍ର ଭାବରେ,
ସ୍ଵର୍ଗେ ମର୍ତ୍ଯେ ଚ ପାତାଲେ ଵୈକୁଣ୍ଠେ ମମ ସନ୍ନିଧୌ
ସ୍ୱର୍ଗ, ମୃତ୍ୟୁଲୋକ, ପାତାଳ ଓ ବୈକୁଣ୍ଠରେ, ମୋର ସାମ୍ନାରେ,
ଗୋଲୋକେ ଵିରଜାତୀରେ ରାସେ ଵୃନ୍ଦାଵନେ ଭୁଵି
ଗୋଲୋକରେ, ବିରଜା ନଦୀର କୂଳରେ, ରାସ ମହୋତ୍ସବରେ, ଭୂମିରେ ବୃନ୍ଦାବନରେ,
ମାଧଵୀକେତକୀକୁନ୍ଦମଲ୍ଲିକାମାଲତୀଵନେ
ମାଧବୀ, କେତକୀ, କୁନ୍ଦ, ମଲ୍ଲିକା, ମାଲତୀ ଫୁଲର ଜଙ୍ଗଲରେ,
ତୁଲସୀତରୁମୂଲେ ଚ ପୁଣ୍ଯଦେଶେ ସୁପୁଣ୍ଯଦେ
ତୁଳସୀ ଗଛର ମୂଳରେ, ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ଅତିପୁଣ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ,
ତତ୍ରୈଵ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ସମଧିଷ୍ଠାନମେଵ ଚ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ନିବାସ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅଛି ।
ସ ସ୍ନାତଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ସର୍ଵଯଜ୍ଞେଷୁ ଦୀକ୍ଷିତଃ 2.21.
ସେ ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିଛି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଦିକ୍ଷିତ ହୋଇଛି ବୋଲି ଗଣାଯିବ ।
ସୁଧାଘଟସହସ୍ରେଣ ସା ତୁଷ୍ଟିର୍ନ ଭଵେଦ୍ଧରେଃ
ହଜାର ଘଡ଼ି ଅମୃତ ଦେଇ ମଧ୍ୟ, ଏପରି ସନ୍ତୋଷ ହରିଙ୍କୁ ମିଳେନାହିଁ ।
ଗଵାମଯୁତଦାନେନ ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ନରଃ
ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ଦଶ ହଜାର ଗାଁ ଦାନ କରି ଯେଉଁ ଫଳ ପାଏ—
ତୁଲସୀପତ୍ରତୋଯଂ ଚ ମୃତ୍ଯୁକାଲେ ଚ ଯୋ ଲଭେତ୍
ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଯଦି କେହି ତୁଳସୀ ପତ୍ର ସହିତ ପାଣି ପାଏ—
ନିତ୍ଯଂ ଯସ୍ତୁଲସୀ ତୋଯଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ଯୋ ନରଃ
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ ଭକ୍ତି ସହିତ ତୁଳସୀ ପାଣି ଗ୍ରହଣ କରେ—
ନିତ୍ଯଂ ଯସ୍ତୁଲସୀଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ପୂଜଯେନ୍ମାଂ ଚ ମାନଵଃ
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ ତୁଳସୀ ଦେଇ ମୋତେ ପୂଜା କରେ—
ତୁଲସୀଂ ସ୍ଵକରେ ଧୃତ୍ଵା ଦେହେ ଧୃତ୍ଵା ଚ ମାନଵଃ
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ହାତରେ ତୁଳସୀ ଧରେ କିମ୍ବା ଦେହରେ ରଖେ—
ତୁଲସୀକାଷ୍ଠନିର୍ମାଣମାଲାଂ ଗୃହ୍ଣାତି ଯୋ ନରଃ
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ତୁଳସୀ କାଠର ମାଳା ଗ୍ରହଣ କରେ—
ତୁଲସୀଂ ସ୍ଵକରେ ଧୃତ୍ଵା ସ୍ଵୀକାରଂ ଯୋ ନ ରକ୍ଷତି
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ହାତରେ ତୁଳସୀ ଧରି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହାର ମୂଲ୍ୟ ରଖେନାହିଁ—
କରୋତି ମିଥ୍ଯାଶପଥଂ ତୁଲସ୍ଯା ଯୋ ହି ମାନଵଃ
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ତୁଳସୀ ଉପରେ ମିଥ୍ୟା ଶପଥ କରେ—
ତୁଲସୀତୋଯକଣିକାଂ ମୃତ୍ଯୁକାଲେ ଚ ଯୋ ଲଭେତ୍ 2.21.
ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ତୁଳସୀ ପାଣିର ଏକ ଫୋଟା ପାଏ—
ପୂର୍ଣିମାଯାମମାଯାଂ ଚ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ରଵିସଂକ୍ରମେ
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଅମାବାସ୍ୟା, ଦ୍ୱାଦଶୀ କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଶି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ—
ଆଶୌଚେଽଶୁଚିକାଲେ ଵା ରାତ୍ରିଵାସାନ୍ଵିତେ ନରାଃ
ଅଶୁଚି, ଅପବିତ୍ର ସମୟରେ କିମ୍ବା ରାତି ରହିବା ସମୟରେ—
ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ତୁଲସୀପତ୍ରଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ପର୍ଯୁଷିତଂ ସତି
ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତିନି ରାତି ରଖିଲେ—
ଭୂଗତଂ ତୋଯପତିତଂ ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ଵିଷ୍ଣଵେ ସତି
ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲା କିମ୍ବା ପାଣିରେ ପଡ଼ିଗଲା, ଯେଉଁ ଦାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ—
ଵୃକ୍ଷାଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେଵୀ ଯା ଗୋଲୋକେ ଚ ନିରାମଯେ ।। କୃଷ୍ଣେନ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ରହସି ନିତ୍ଯଂ କ୍ରୀଡାଂ କରିଷ୍ଯତି
ଯେଉଁ ଦେବୀ ଗଛରେ ବସିଛନ୍ତି, ଗୋଲୋକରେ ନିର୍ମଳ ଅଛନ୍ତି, ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ସଦା କ୍ରୀଡା କରିବେ ।
ନଦ୍ଯଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀ ଯା ଭାରତେ ଚ ସୁପୁଣ୍ଯଦା
ଯେଉଁ ଦେବୀ ନଦୀରେ ବସିଛନ୍ତି, ଭାରତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି—