ନମୋ ଦେଵ୍ଯୈ ସରସ୍ଵତ୍ଯୈ ପୁରାଣଗୁରଵେ ନମଃ । ସର୍ଵଵିଘ୍ନଵିନାଶିନ୍ଯୈ ଦୁର୍ଗାଦେଵ୍ଯୈ ନମୋ ନମଃ
ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀଙ୍କୁ, ପୁରାତନ ଗୁରୁ ଭାବେ, ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନକୁ ଦୂର କରୁଥିବା ଦୁର୍ଗା ଦେବୀଙ୍କୁ ମୁଁ ପୁନିପୁନି ନମନ କରେ।
ଯୁଷ୍ମାକଂ ପାଦଦ୍ମାନି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁଣ୍ଯାନି ଶୌନକ । ଅଦ୍ଯ ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମଂ ଯାମି ଯତ୍ର ଦେଵୋ ଗଣେଶ୍ଵରଃ
ହେ ଶୌନକ, ଆପଣଙ୍କର ପବିତ୍ର ପଦପଦ୍ମ ଦେଖି, ଆଜି ମୁଁ ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମକୁ ଯାଉଛି, ସେଠି ଦେବତା ଗଣେଶ୍ୱର ବସିଛନ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତେ ମହାପୁରାଣେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖଣ୍ଡ ଉତ୍ତରାର୍ଧେ ନାରଦନାରଯଣସଂଵାଦେ ସୂତଶୌନକସଂଵାଦେ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଦଶଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ମହାପୁରାଣରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମଖଣ୍ଡର ଉତ୍ତରାର୍ଧରେ, ନାରଦ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ସମ୍ବାଦ ଓ ସୂତ ଓ ଶୌନକଙ୍କ ସମ୍ବାଦରେ, ଏହା ହେଉଛି ଏକ ଶତ ତିରିଶି ତିନିତମ ଅଧ୍ୟାୟ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ଅଧୁନା ପ୍ରକୃତୀନାଂ ଚ ଵ୍ଯାସଂ ଵର୍ଣଯ ଭୋ ପ୍ରଭୋ
ନାରଦ କହିଲେ: ଏବେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ପ୍ରକୃତିମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ମୋତେ କହନ୍ତୁ।
କସ୍ଯାଃ ପୂଜା କୃତା କେନ କଥଂ ମର୍ତ୍ଯେ ପ୍ରକା ଶିତା
କିଏ କାହାର ପୂଜା କଲେ, କେଉଁଠି କିପରି ଏହା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା?
କଵଚଂ ସ୍ତୋତ୍ରକଂ ଧ୍ଯାନଂ ପ୍ରଭାଵଂ ଚରିତଂ ଶୁଭମ୍
ସେମାନଙ୍କର କବଚ, ସ୍ତୋତ୍ର, ଧ୍ୟାନ, ଶକ୍ତି ଓ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ—
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ସାଵିତ୍ରୀ ଵୈ ସୃଷ୍ଟିଵିଧୌ ପ୍ରକୃତିଃ ପଞ୍ଚଧା ସ୍ମୃତା
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ପ୍ରକୃତି ଭାବେ ମନେ କରାଯାଏ।
ଆସୀତ୍ପୂଜ୍ଯା ପ୍ରସିଦ୍ଧା ଚ ପ୍ରଭାଵଃ ପରମାଦ୍ଭୁତଃ
ସେ ପୂଜିତ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଥିଲା।
ପ୍ରକୃତ୍ଯଂଶାଃ କଲା ଯାଶ୍ଚ ତାସାଂ ଚ ଚରିତଂ ଶୁଭମ୍
ପ୍ରକୃତିଙ୍କ ଅଂଶ ଓ କଳାଗୁଡ଼ିକ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ—
ଵାଣୀ ଵସୁନ୍ଧରା ଗଙ୍ଗା ଷଷ୍ଠୀ ମଙ୍ଗଲଚ ଣ୍ଡିକା
ବାଣୀ, ବସୁଧାରା, ଗଙ୍ଗା, ଷଷ୍ଠୀ ଓ ମଙ୍ଗଳଚଣ୍ଡିକା—
ତେଜସା ମତ୍ସମାସ୍ତାଶ୍ଚ ରୂପେଣ ଚ ଗୁଣେନ ଚ
ସେମାନେ ଶକ୍ତି, ରୂପ ଓ ଗୁଣରେ ମୋତେ ସମାନ।
ସଂକ୍ଷେପମାସାଂ ଚରିତଂ ପୁଣ୍ଯଦଂ ଅତିସୁନ୍ଦରମ୍
ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଲେ, ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଓ ବହୁତ ସୁନ୍ଦର।
ଦୁର୍ଗାଯାଶ୍ଚୈଵ ରାଧାଯା ଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ଚରିତଂ ମହତ୍ 2.4.
ଦୁର୍ଗା ଓ ରାଧାଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ ଓ ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ—
ଆଦୌ ସରସ୍ଵତୀପୂଜା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣେନ ଵିନିର୍ମିତା
ଆରମ୍ଭରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ପୂଜା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।
ଆଵିର୍ଭୂତା ଯଦା ଦେଵୀ ଵକ୍ତ୍ରତଃ କୃଷ୍ଣଯୋଷିତଃ
ଯେତେବେଳେ ଦେବୀ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କର ମୁଖରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ—
ସ ଚ ଵିଜ୍ଞାଯ ତଦ୍ଭାଵଂ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ସର୍ଵମାତରମ୍
ସେ ସବୁକିଛି ଜାଣୁଥିବା, ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପକୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ମାଆ ଭାବେ ଚିହ୍ନିଲେ—
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ଯୁଵାନଂ ସୁନ୍ଦରଂ ସର୍ଵଗୁଣଯୁକ୍ତଂ ଚ ମତ୍ସମମ୍
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଯୁବତୀ, ସୁନ୍ଦର, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଏବଂ ମୋ ପରି ସମାନ—
କାମଦଂ କାମିନୀନାଂ ଚ ତାସାଂ ତଂ କାମପୂରକମ୍
ସେ, ଜନନୀମାନଙ୍କ ଆଶା ପୂରଣ କରୁଥିବା, ସେମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
କାନ୍ତେ କାନ୍ତଂ ଚ ମାଂ କୃତ୍ଵା ଯଦି ସ୍ଥାତୁମିହେଚ୍ଛସି
ପ୍ରିୟେ, ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ତୁମର ପ୍ରିୟଜନ କରି ଏଠାରେ ରହିବାକୁ ଚାହୁଁଛ,
ଯୋ ଯସ୍ମାଦ୍ବଲଵାନ୍ଵାଽପି ତତୋଽନ୍ଯଂ ରକ୍ଷିତୁଂ କ୍ଷମଃ
ଯିଏ ଅନ୍ୟଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେ ଅନ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରେ।
ସର୍ଵେଶସ୍ସର୍ଵଶାସ୍ତାଽହଂ ରାଧାଂ ରାଧିତୁମକ୍ଷମଃ
ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କର ନାଥ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ତଥାପି ମୁଁ ରାଧାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିପାରୁନି।
ପ୍ରାଣାଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀ ସା ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତୁଂ ଚ କଃ କ୍ଷମଃ
ସେ ଜୀବନର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ; ଜୀବନକୁ କିଏ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବ?
ତ୍ଵଂ ଭଦ୍ରେ ଗଚ୍ଛ ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ତଵ ଭଦ୍ରଂ ଭଵିଷ୍ଯତି 2.4.
ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଯାଅ; ତୁମର ଭଲ ହେବ।
ଵିଵର୍ଜିତା ଲୋଭମୋହକାମକୋପେନ ହିଂସଯା
ଲୋଭ, ମୋହ, କାମ, କ୍ରୋଧ ଓ ହିଂସାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ,
ତଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଭଵ ପ୍ରୀତ୍ଯା ସୁଖଂ କାଲଂ ପ୍ରଯାସ୍ଯତି
ସେଠାରେ ସେଙ୍ଗଠି ଭଲପାଇବା ସହିତ ରୁହ; ତୁମର ସମୟ ସୁଖରେ କଟିବ।
ପ୍ରତିଵିଶ୍ଵେଷୁ ତେ ପୂଜାଂ ମହତୀଂ ତେ ମୁଦାଽନ୍ଵିତାଃ
ସମସ୍ତ ଲୋକରେ, ତୁମର ପୂଜା ଅନେକ ଆନନ୍ଦରେ କରାଯିବ।
ମାନଵା ମନଵୋ ଦେଵା ମୁନୀନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚ ମୁମୁକ୍ଷଵଃ
ମଣିଷ, ମନୁମାନେ, ଦେବତାମାନେ, ମହାମୁନିମାନେ ଓ ମୋକ୍ଷ ଚାହୁଁଥିବାମାନେ
ମଦ୍ଵରେଣ କରିଷ୍ଯନ୍ତି କଲ୍ପେ କଲ୍ପେ ଯଥାଵିଧି
ମୋର ଆଶୀର୍ବାଦରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ପୂଜା କରିବେ।
କାଣ୍ଵଶାଖୋକ୍ତଵିଧିନା ଧ୍ଯାନେନ ସ୍ତଵନେନ ଚ
କାଣ୍ବ ଶାଖାର କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଧ୍ୟାନ ଓ ସ୍ତୁତି ସହିତ,
କୃତ୍ଵା ସୁଵର୍ଣଗୁଟିକାଂ ଗନ୍ଧଚନ୍ଦନ ଚର୍ଚ୍ଚିତାମ୍
ସୁନାର ଗୁଟିକା ତିଆରି କରି, ଗନ୍ଧ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ,