ସଂକଲ୍ପତୋ ଯଃ ଶୃଣୋତି ଭକ୍ତ୍ଯା ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ଦକ୍ଷିଣାମ୍ । ଯଦ୍ବାଲ୍ଯେ ଯଚ୍ଚକୌମାରେ ଵାର୍ଧକେ ଯଚ୍ଚ ଯୌଵନେ
—ଯିଏ ନିଶ୍ଚୟ ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣେ, ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇଥାଏ, ବାଳ୍ୟ, କୌମାର୍ଯ୍ୟ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା କିମ୍ବା ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଯେଉଁଠି ହେଉନାହିଁ—
କୋଟିଜନ୍ମାର୍ଜିତାତ୍ପାପାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ରତ୍ନନିର୍ମାଣଯାନେନ ଧୃତ୍ଵା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣରୂପକମ୍
—କୋଟି ଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ତିଆରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଧରି ଶୁଣିଲେ।
ନିତ୍ଯଂ ଗତ୍ଵା ଚ ଗୋଲୋକଂ କୃଷ୍ଣଦାସ୍ଯଂ ଲଭେଦ୍ଭୂଵମ୍ । ଅସଂଖ୍ଯବ୍ରହ୍ମଣାଂ ପାତେ ନ ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ପାତନମ୍
ଯେଉଁଠି ନିତ୍ୟ ଗୋଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚି, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ସେବା ଲାଭ କରେ, ସେ ଅସଂଖ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ବିନାଶ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ କେବେ ମଧ୍ୟ ପତିତ ହୁଏନାହିଁ।
ସମୀପେ ପାର୍ଷଦୋ ଭୂତ୍ଵା ସେଵାଂ ଚ କୁରୁତେ ଚିରମ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ବ୍ରହ୍ମଖଣ୍ଡଂ ଚ ସୁସ୍ନାତଃ ସଂଯତଃ ଶୁଚିଃ
ସେ ନିକଟରେ ଥିବା ପାର୍ଷଦ ହୋଇ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେବା କରେ; ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମଖଣ୍ଡ ଶୁଣିଛି, ସେ ସ୍ନାନ କରି, ନିୟମିତ ଓ ପବିତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥାଏ।
ପାଯସଂ ପିଷ୍ଟକଂ ଚୈଵ ଫଲଂ ତାମ୍ବୂଲମେଵ ଚ । ଭୋଜଯିତ୍ଵା ଵାଚକଂ ଚ ତସ୍ମୈ ଦଦ୍ଯାତ୍ସୁଵର୍ଣକମ୍
ପାୟସ, ପିଠା, ଫଳ ଓ ତାମ୍ବୁଳ ଦେଇ, ଶ୍ରୋତାକୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଓ ସେଠାରେ ସୁନା ଦେବା ଉଚିତ।
ଚନ୍ଦନଂ ଶୁକ୍ଲମାଲ୍ଯଂ ଚ ସୂକ୍ଷ୍ମଵସ୍ତ୍ରଂ ମନୋହରମ୍ । ନିଵେଦ୍ଯ ଵାସୁଦେଵଂ ଚ ଵାଚକାଯ ପ୍ରଦୀଯତେ
ଚନ୍ଦନ, ଧଳା ମାଳା, ସୁକ୍ଷ୍ମ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ବସ୍ତ୍ର—ଏହାମାନେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରି, ପରେ ଶ୍ରୋତାକୁ ଦିଆଯାଏ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ପ୍ରକୃତେଃ ଖଣ୍ଡଂ ସୁଶ୍ରାଵ୍ଯଂ ଚ ସୁଧୋପମମ୍ । ଭୋଜଯିତ୍ଵା ଚ ଦଧ୍ଯନ୍ନଂ ତସ୍ମୈ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ
ପ୍ରକୃତିଖଣ୍ଡ ଯେଉଁଠି ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ଅମୃତ ସମାନ ଶୁଣିଛି, ଶ୍ରୋତାକୁ ଦହିଭାତ ଭୋଜନ କରାଇ ଏବଂ ଉପହାର ଦେବା ଉଚିତ।
ସଵତ୍ସାଂ ସୁରଭିଂ ରମ୍ଯାଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵୈ ଭକ୍ତିପୂର୍ଵକମ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗଣପତେଃ ଖଣ୍ଡଂ ଵିଘ୍ନନାଶାଯ ସଂଯତଃ
ଭକ୍ତିଭାବରେ ବଛା ସହିତ ରମ୍ୟ ସୁରଭି ଗାଈ ଦେବା ଉଚିତ; ଗଣେଶଖଣ୍ଡ ଶୁଣି ନିୟମିତ ଓ ଅନୁଶାସିତ ହୋଇ, ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ।
ସ୍ଵର୍ଣଯଜ୍ଞୋପଵୀତଂ ଚ ଶ୍ଵେତାଶ୍ଵଚ୍ଛତ୍ରମାଲ୍ଯକମ୍ । ପ୍ରଦୀଯତେ ଵାଯକାଯ ସ୍ଵସ୍ତିକଂ ତିଲଲଡ୍ଡୁକମ୍
ସୁନାର ଜଜ୍ଞୋପବୀତ, ଧଳା ଘୋଡ଼ା, ଛତା ଓ ମାଳା—ଏହାମାନେ ଶ୍ରୋତାକୁ ଦିଆଯାଏ, ସହିତ ସ୍ୱାସ୍ତିକ ଓ ତିଳର ଲଡୁ ମଧ୍ୟ।
ପରିପକ୍ଵଫଲାନ୍ଯେଵ କାଲଦେଶୋଦ୍ଭଵାନି ଚ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖଣ୍ଡଂ ଚ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭକ୍ତଶ୍ଚ ଭକ୍ତିତଃ
ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ପକ୍କା ଫଳ—ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମଖଣ୍ଡ ଶୁଣି, ଭକ୍ତ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଏହି ଉପହାର ଦେଇଥାଏ।
ଵାଚକାଯ ପ୍ରଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ପରଂ ରତ୍ନାଙ୍ଗୁଲୀଯକମ୍ । ସୂକ୍ଷ୍ମଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ମାଲ୍ଯଂ ଚ ସ୍ଵର୍ଣକୁଣ୍ଡଲମୁତ୍ତମମ୍
ଶ୍ରୋତାକୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନର ଅଙ୍ଗୁଠି, ସୁକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା ଓ ଉତ୍ତମ ସୁନାର କଣ ଦେବା ଉଚିତ।
ମାଲ୍ଯଂ ଚ ଵରଦୋଲାଂ ଚ ସୁପକ୍ଵଂ କ୍ଷୀରମେଵ ଚ । ସର୍ଵସ୍ଵଂ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ସ୍ତଵନଂ କୁରୁତେ ଧ୍ରୁଵମ୍
ମାଳା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଝୁଲା, ଭଲ ରାନ୍ଧା କ୍ଷୀର—ସେ ସମସ୍ତ ଧନ ଦକ୍ଷିଣା ଭାବେ ଦେଇ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ।
ଶତକଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ଭୋଜଯେତ୍ପରମାଦରାତ୍ । ବ୍ରହ୍ମଣଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଶାସ୍ତ୍ରନିଷ୍ଣାତଂ ପଣ୍ଡିତଂ ଵରମ୍
ଶତ ଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ସମ୍ମାନରେ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ; ବିଶେଷ କରି ଯିଏ ବୈଷ୍ଣବ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଓ ଜ୍ଞାନୀ।
କୁରୁତେ ଵାଚକଂ ଶୁଦ୍ଧମନ୍ଯଥା ନିଷ୍ଫଲଂ ଭଵେତ୍ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଵିମୁଖାଦ୍ଦୁଷ୍ଟାନ୍ନୋପଦିଷ୍ଟାଚ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାତ୍
ଶୁଦ୍ଧ ଶ୍ରୋତାକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ; ନାହିଁଲେ କୌଣସି ଫଳ ମିଳେନାହିଁ—ବିଶେଷ କରି ଯଦି କୃଷ୍ଣବିରୋଧୀ କିମ୍ବା ଅଶୁଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱାରା ଉପଦେଶ ମିଳେ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଭକ୍ତିଯୁକ୍ତଂ ଚ ପୁରାଣଂ ଯଃ ଶୃଣୋତି ଚ । ଭକ୍ତିଂ ପୁଣ୍ଯଂ ନ ଲଭତେ ହନ୍ତି ପୁଣ୍ଯଂ ପୁରାକୃତମ୍
ଯିଏ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଭକ୍ତି ସହିତ ପୁରାଣ ଶୁଣେନି, ସେ ଭକ୍ତି କିମ୍ବା ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେନାହିଁ; ପୂର୍ବରୁ ଅର୍ଜିତ ପୁଣ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରେ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଭକ୍ତିଯୁକ୍ତାଚ୍ଚ ପୁରାଣଂ ଯଃ ଶୃଣୋତି ଚ । ଭକ୍ତିଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଚ ଲଭତେ ଯାତ୍ଯନ୍ତେ ଶ୍ରୋହରେଃ ପଦମ୍
କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଭକ୍ତି ସହିତ ପୁରାଣ ଶୁଣେ, ସେ ଭକ୍ତି ଓ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ, ଏବଂ ଶେଷରେ ହରିଙ୍କ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ସର୍ଵ ଯଚ୍ଛ୍ରୁ ତଂ ଗୁରୁଵକ୍ତ୍ରତଃ । ବିଦାଯଂ ଦେହି ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଯାମି ନାରାଯଣାଶ୍ରମମ୍
ଗୁରୁଙ୍କ ମୁଖରୁ ଯାହା ଶୁଣିଛ, ସେ ସମସ୍ତ କଥା ତୋତେ କହିଦେଲି; ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବେ ମୋତେ ବିଦାୟ ଦିଅ, ମୁଁ ନାରାୟଣ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଉଛି।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିପ୍ରସମୂହଂ ଚ ନମସ୍କର୍ତୁଂ ସମାଗତଃ । କଥିତଂ ବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତଂ ଭଵତାମାଜ୍ଞଯା ପରମ୍
ଯେତେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆସିଛନ୍ତି ନମସ୍କାର କରିବାକୁ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ତୁମର ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ କଥା କହିଲି।
ନମୋଽସ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଶ୍ଚ କୃଷ୍ଣାଯ ପରମାତ୍ମନେ । ଶିଵାଯ ବ୍ରହ୍ମଣେ ନିତ୍ଯଂ ଗଣେଶାଯ ନମୋ ନମଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ପରମାତ୍ମା, ଶିବ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।
କାଯେନ ମନସା ଵାଚା ପରଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦିଵାନିଶମ୍ । ଭଜ ସତ୍ଯଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ରାଧେଶଂ ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ପରମ୍
ଦେହ, ମନ ଓ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା, ଦିନ ରାତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ସହିତ, ସତ୍ୟ ପରମ ବ୍ରହ୍ମା, ରାଧାଙ୍କ ନାଥ, ତିନି ଗୁଣ ଉପରେ ଥିବାଙ୍କୁ ଉପାସନା କର।
ନମୋ ଦେଵ୍ଯୈ ସରସ୍ଵତ୍ଯୈ ପୁରାଣଗୁରଵେ ନମଃ । ସର୍ଵଵିଘ୍ନଵିନାଶିନ୍ଯୈ ଦୁର୍ଗାଦେଵ୍ଯୈ ନମୋ ନମଃ
ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀଙ୍କୁ, ପୁରାତନ ଗୁରୁ ଭାବେ, ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନକୁ ଦୂର କରୁଥିବା ଦୁର୍ଗା ଦେବୀଙ୍କୁ ମୁଁ ପୁନିପୁନି ନମନ କରେ।
ଯୁଷ୍ମାକଂ ପାଦଦ୍ମାନି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁଣ୍ଯାନି ଶୌନକ । ଅଦ୍ଯ ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମଂ ଯାମି ଯତ୍ର ଦେଵୋ ଗଣେଶ୍ଵରଃ
ହେ ଶୌନକ, ଆପଣଙ୍କର ପବିତ୍ର ପଦପଦ୍ମ ଦେଖି, ଆଜି ମୁଁ ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମକୁ ଯାଉଛି, ସେଠି ଦେବତା ଗଣେଶ୍ୱର ବସିଛନ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତେ ମହାପୁରାଣେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖଣ୍ଡ ଉତ୍ତରାର୍ଧେ ନାରଦନାରଯଣସଂଵାଦେ ସୂତଶୌନକସଂଵାଦେ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଦଶଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ମହାପୁରାଣରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମଖଣ୍ଡର ଉତ୍ତରାର୍ଧରେ, ନାରଦ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ସମ୍ବାଦ ଓ ସୂତ ଓ ଶୌନକଙ୍କ ସମ୍ବାଦରେ, ଏହା ହେଉଛି ଏକ ଶତ ତିରିଶି ତିନିତମ ଅଧ୍ୟାୟ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ଅଧୁନା ପ୍ରକୃତୀନାଂ ଚ ଵ୍ଯାସଂ ଵର୍ଣଯ ଭୋ ପ୍ରଭୋ
ନାରଦ କହିଲେ: ଏବେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ପ୍ରକୃତିମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ମୋତେ କହନ୍ତୁ।
କସ୍ଯାଃ ପୂଜା କୃତା କେନ କଥଂ ମର୍ତ୍ଯେ ପ୍ରକା ଶିତା
କିଏ କାହାର ପୂଜା କଲେ, କେଉଁଠି କିପରି ଏହା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା?
କଵଚଂ ସ୍ତୋତ୍ରକଂ ଧ୍ଯାନଂ ପ୍ରଭାଵଂ ଚରିତଂ ଶୁଭମ୍
ସେମାନଙ୍କର କବଚ, ସ୍ତୋତ୍ର, ଧ୍ୟାନ, ଶକ୍ତି ଓ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ—
ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ସାଵିତ୍ରୀ ଵୈ ସୃଷ୍ଟିଵିଧୌ ପ୍ରକୃତିଃ ପଞ୍ଚଧା ସ୍ମୃତା
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ପ୍ରକୃତି ଭାବେ ମନେ କରାଯାଏ।
ଆସୀତ୍ପୂଜ୍ଯା ପ୍ରସିଦ୍ଧା ଚ ପ୍ରଭାଵଃ ପରମାଦ୍ଭୁତଃ
ସେ ପୂଜିତ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଥିଲା।
ପ୍ରକୃତ୍ଯଂଶାଃ କଲା ଯାଶ୍ଚ ତାସାଂ ଚ ଚରିତଂ ଶୁଭମ୍
ପ୍ରକୃତିଙ୍କ ଅଂଶ ଓ କଳାଗୁଡ଼ିକ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ—
ଵାଣୀ ଵସୁନ୍ଧରା ଗଙ୍ଗା ଷଷ୍ଠୀ ମଙ୍ଗଲଚ ଣ୍ଡିକା
ବାଣୀ, ବସୁଧାରା, ଗଙ୍ଗା, ଷଷ୍ଠୀ ଓ ମଙ୍ଗଳଚଣ୍ଡିକା—