ସୁଗୋପ୍ଯଂ ଚ ରହସ୍ଯଂ ଚ ଯତ୍ର ରମ୍ଯଂ ନଵଂ ନଵମ୍ । ହରିଭକ୍ତିପ୍ରଦଂ ଚୈଵ ଦୁର୍ଲଭଂ ହରିଦାସ୍ଯଦମ୍
ଏହି ପୁରାଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଏବଂ ରହସ୍ୟମୟ, ସଦା ଆନନ୍ଦମୟ ଏବଂ ନୂତନ; ଏହା ହରିଭକ୍ତି ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ଦୁର୍ଲଭ, ହରିଙ୍କର ଦାସ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।
ସୁଖଦଂ ବ୍ରହ୍ମଦଂ ସାରଂ ଶୋକସଂତାପନାଶନମ୍ । ସରିତାଂ ଚ ଯଥା ଗଙ୍ଗା ସଦ୍ଯୋ ମୁକ୍ତିପ୍ରଦା ଶୁଭା
ଏହା ସୁଖ ଦେଇଥାଏ, ବ୍ରହ୍ମା ଦେଇଥାଏ, ସାର ଅଟୁଟ ରହିଛି, ଶୋକ ଏବଂ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରେ; ଯେପରି ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗଙ୍ଗା ତୁରନ୍ତ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ, ସେପରି ଏହି ପୁରାଣ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।
ତିର୍ଥାତାଂ ପୁଷ୍କରଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ଯଥା କାଶୀ ପୁରୀଷୁ ଚ । ସର୍ଵେଷୁ ଭାରତଂ ଵର୍ଷଂ ସଦ୍ଯୋ ମୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ଶୁଭମ୍
ତୀର୍ଥମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପୁଷ୍କର ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର, ସହରମାନେ ମଧ୍ୟରେ କାଶୀ; ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଭାରତ ଭୂମିରେ ଏହି ପୁରାଣ ତୁରନ୍ତ ଶୁଭ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।
ଯଥା ସୁମେରୁଃ ଶୈଲେଷୁ ପାରିଜାତଂ ଚ ପୁଷ୍ପତଃ । ପତ୍ରେଷୁ ତୁଲସୀପତ୍ରଂ ଵ୍ରତେଷ୍ଵେକାଦଶୀଵ୍ରତମ୍
ପାହାଡ଼ମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସୁମେରୁ, ଫୁଲମାନେ ପାରିଜାତ, ପତ୍ରମାନେ ତୁଳସୀପତ୍ର, ଉପବାସମାନେ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଵୃକ୍ଷେଷୁ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷଶ୍ଚ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଶ୍ଚ ସୁରେଷୁ ଚ । ଜ୍ଞାନୀନ୍ଦ୍ରେଷୁ ମହାଦେଵୋ ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ରେଷୁ ଗଣେଶ୍ଵରଃ
ଗଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଦେବ ଏବଂ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଣେଶ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସିଦ୍ଧେନ୍ଦ୍ରେଷ୍ଵେଵ କପିଲଃ ସୂର୍ଯସ୍ତେଜସ୍ଵିନାଂ ଯଥା । ସନତ୍କୁମାରୋ ଭଗଵାନ୍ଵୈଷ୍ଣଵେଷୁ ଯଥାଽଗ୍ରଣୀଃ
ସିଦ୍ଧମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କପିଳ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ ସନତ୍କୁମାର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଭୂପେଷୁ ଚ ଯଥା ରାମୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଚ ଧନୁଷ୍ମତାମ୍ । ଦେଵୀଷୁ ଚ ଯଥା ଦୁର୍ଗା ମହାପୁଣ୍ଯଵତୀ ସତୀ
ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାମ ଏବଂ ଧନୁର୍ବାନ୍ଧମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦେବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ଗା ଏବଂ ଅତି ପୁଣ୍ୟବତୀ ସତୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ପ୍ରାଣାଧିକା ଯଥା ରାଧା କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ପ୍ରେଯସୀଷୁ ଚ । ଈଶ୍ଵରୀଷୁ ଯଥା ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ପଣ୍ଡିତେଷୁ ସରସ୍ଵତୀ
ପ୍ରେମିକାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଧା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ, ଦେବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏବଂ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସରସ୍ୱତୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତଥା ସର୍ଵପୁରାଣେଷୁ ବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତମେଵ ଚ । ନାତୋ ଦିଶିଷ୍ଟଂ ସୁଖଦଂ ମଧୁରଂ ଚ ସୁପୁଣ୍ଯଦମ୍
ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ପୁରାଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣ ଏକମାତ୍ର ଅତିଶୟ ମଧୁର, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଏବଂ ଶୁଭଦାୟକ।
ସଂଦେହଭଞ୍ଜନଂ ଚୈଵ ପୁରାଣଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ । ଇହ ଲୋକେ ଚ ସୁଖଦଂ ସୁପ୍ରଦଂ ସର୍ଵସଂପଦାମ୍
ଏହି ପୁରାଣ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରେ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏହି ଲୋକରେ ଏହା ସମସ୍ତ ସୁଖ ଓ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦେଇଥାଏ।
ଶୁଭଦଂ ପୁଣ୍ଯଦଂ ଚୈଵ ଵିଘ୍ନନିଘ୍ନକରଂ ପରମ୍ । ହରିଦାସ୍ଯପ୍ରଦଂ ଚୈଵ ପରଲୋକେ ପ୍ରହର୍ଷଦମ୍
ଏହି ପୁରାଣ ଶୁଭ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରେ, ହରିଙ୍କ ସେବା ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ପରଲୋକରେ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।
ଯଜ୍ଞାନାମପି ତୀର୍ଥାନାଂ ଵ୍ରତାନାଂ ତପସାଂ ତଥା । ଭୁଵଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣସ୍ଯାପି ଫଲଂ ନାସ୍ଯ ସମାନକମ୍
ଯଜ୍ଞ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା, ବ୍ରତ, ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ପୃଥିବୀ ପରିକ୍ରମା କରିଲେ ମିଳୁଥିବା ଫଳ ଏହାର ସମାନ ନୁହେଁ।
ଚତୁର୍ଣାମପି ଵେଦାନାଂ ପାଠାଦପି ଵରଂ ଫଲମ୍ । ଶ୍ରୃଣୋତୀଦଂ ପୁରାଣଂ ଚ ସଂଯତଶ୍ଚେହ ପୁତ୍ରକ
ଚାରିଟି ବେଦ ପାଠ କରିଲେ ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ମିଳେ, ତାହାଠାରୁ ଏହି ପୁରାଣ ଶୁଣିଲେ ଅଧିକ ଫଳ ମିଳେ, ହେ ପୁତ୍ର, ଯଦି ନିୟମିତ ଭାବରେ ଶୁଣିବ।
ଗୁଣଵନ୍ତଂ ଚ ଵିଦ୍ଵାଂସଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପୁତ୍ରମାଲଭେତ୍ । ଶ୍ରୃଣୋତି ଦୁର୍ଭଗା ଚେତ୍ତୁ ସୌଭାଗ୍ଯଂ ସ୍ଵାମିନୋ ଲଭେତ୍
ଗୁଣବାନ, ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ବୈଷ୍ଣବ ପୁଅ ଚାହିଁବା ଉଚିତ; ଯଦି ଅଭାଗା ମଧ୍ୟ ଏହି ପୁରାଣ ଶୁଣେ, ସେ ମାଲିକଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ପାଏ।
ମୃତଵତ୍ସା କାକଵନ୍ଧ୍ଯା ମହାଵନ୍ଧ୍ଯା ଚ ପାପିନୀ । ପୁରାଣଶ୍ରଵଣାଲ୍ଲେଭେ ପୁତ୍ରଂ ଚ ଚିରଚୀଵିନମ୍
ଯାହାର ପୁଅ ମରିଯାଇଛି, କିମ୍ବା ଅନ୍ତସ୍ତାନ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବନ୍ଧ୍ୟା କିମ୍ବା ପାପିନୀ, ସେମାନେ ଏହି ପୁରାଣ ଶୁଣିଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପୁଅ ପାଆନ୍ତି।
ଅପୁତ୍ରୋ ଲଭତେ ପୁତ୍ରମଭାର୍ଯୋ ଲଭତେ ପ୍ରିଯାମ୍ । ଅସ୍ପଷ୍ଟକୀର୍ତିଃ ସୁଯଶା ମୂର୍ଖୋ ଭଵତି ପଣ୍ଡିତଃ
ଯେଉଁଠାରେ ପୁଅ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ପୁଅ ମିଳେ; ଯେଉଁଠାରେ ବିବାହ ହୋଇନାହିଁ, ସେଠାରେ ପ୍ରିୟା ମିଳେ; ଯାହାର କୀର୍ତ୍ତି ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ସେ ଖ୍ୟାତି ପାଏ; ମୂର୍ଖ ମଧ୍ୟ ପଣ୍ଡିତ ହୁଏ।
ରୋଗାର୍ତୋ ମୁଚ୍ଯତେ ରୋଗାଦ୍ବଦ୍ଧୋ ମୁଚ୍ଯେତ ବନ୍ଧନାତ୍ । ଭଯାନ୍ମୁଚ୍ଯେତ ଭୀତସ୍ତୁ ମୁଚ୍ଯେତାପନ୍ନ ଆପଦଃ
ଯେଉଁମାନେ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ, ସେମାନେ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ବନ୍ଧନରେ ଥିବାମାନେ ବନ୍ଧନ ଛାଡ଼ନ୍ତି; ଭୟଭୀତମାନେ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବାମାନେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
ଅରଣ୍ଯେ ବ୍ରାନ୍ତରେ ଭୀତୋ ଦାଵାଗ୍ନୋ ମୁଚ୍ଯତେ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଅଘଂ କୁଷ୍ଠଂ ଚ ଦାରିଦ୍ର୍ଯଂ ରୋଗଂ ଶୋକଂ ଚ ଦାରୁଣମ୍
ଅରଣ୍ୟରେ ଭ୍ରମିତ ଏବଂ ଭୟଭୀତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦାବାନଳରୁ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ପାପ, କୁଷ୍ଠ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ରୋଗ ଓ ଭୟଙ୍କର ଶୋକ ଦୂର ହୁଏ।
ପୁଣ୍ଯଵାନ୍ଶ୍ରଵଣାଦେଵ ନୈଵ ଜାନାତ୍ଯପୁଣ୍ଯଵାନ୍ । ଶ୍ଲୋକାର୍ଧ ଶ୍ଲୋକପାଦଂ ଵା ଯଃ ଶୃଣୋତି ସୁସଂଯତଃ
ପୁଣ୍ୟବାନ ଲୋକେ ଏହି ପୁରାଣ ଶୁଣି ଲାଭ ପାଆନ୍ତି, ଅପୁଣ୍ୟବାନ ଲୋକେ ନୁହେଁ। ଯିଏ ଏକ ଶ୍ଲୋକର ଅର୍ଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣେ—
ଗୋଲକ୍ଷଦାନପୁଣ୍ଯଂ ଚ ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ଯୁତୁଃଖଡଂ ପୁରାଣଂ ଚ ଶୁଦ୍ଧକାଲେ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
—ସେ ଗୋଦାନର ପୁଣ୍ୟ ପାଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯିଏ ଶୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଏହି ପୁରାଣ ଶୁଣେ—
ସଂକଲ୍ପତୋ ଯଃ ଶୃଣୋତି ଭକ୍ତ୍ଯା ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ଦକ୍ଷିଣାମ୍ । ଯଦ୍ବାଲ୍ଯେ ଯଚ୍ଚକୌମାରେ ଵାର୍ଧକେ ଯଚ୍ଚ ଯୌଵନେ
—ଯିଏ ନିଶ୍ଚୟ ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣେ, ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇଥାଏ, ବାଳ୍ୟ, କୌମାର୍ଯ୍ୟ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା କିମ୍ବା ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଯେଉଁଠି ହେଉନାହିଁ—
କୋଟିଜନ୍ମାର୍ଜିତାତ୍ପାପାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ରତ୍ନନିର୍ମାଣଯାନେନ ଧୃତ୍ଵା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣରୂପକମ୍
—କୋଟି ଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ତିଆରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଧରି ଶୁଣିଲେ।
ନିତ୍ଯଂ ଗତ୍ଵା ଚ ଗୋଲୋକଂ କୃଷ୍ଣଦାସ୍ଯଂ ଲଭେଦ୍ଭୂଵମ୍ । ଅସଂଖ୍ଯବ୍ରହ୍ମଣାଂ ପାତେ ନ ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ପାତନମ୍
ଯେଉଁଠି ନିତ୍ୟ ଗୋଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚି, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ସେବା ଲାଭ କରେ, ସେ ଅସଂଖ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ବିନାଶ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ କେବେ ମଧ୍ୟ ପତିତ ହୁଏନାହିଁ।
ସମୀପେ ପାର୍ଷଦୋ ଭୂତ୍ଵା ସେଵାଂ ଚ କୁରୁତେ ଚିରମ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ବ୍ରହ୍ମଖଣ୍ଡଂ ଚ ସୁସ୍ନାତଃ ସଂଯତଃ ଶୁଚିଃ
ସେ ନିକଟରେ ଥିବା ପାର୍ଷଦ ହୋଇ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେବା କରେ; ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମଖଣ୍ଡ ଶୁଣିଛି, ସେ ସ୍ନାନ କରି, ନିୟମିତ ଓ ପବିତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥାଏ।
ପାଯସଂ ପିଷ୍ଟକଂ ଚୈଵ ଫଲଂ ତାମ୍ବୂଲମେଵ ଚ । ଭୋଜଯିତ୍ଵା ଵାଚକଂ ଚ ତସ୍ମୈ ଦଦ୍ଯାତ୍ସୁଵର୍ଣକମ୍
ପାୟସ, ପିଠା, ଫଳ ଓ ତାମ୍ବୁଳ ଦେଇ, ଶ୍ରୋତାକୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଓ ସେଠାରେ ସୁନା ଦେବା ଉଚିତ।
ଚନ୍ଦନଂ ଶୁକ୍ଲମାଲ୍ଯଂ ଚ ସୂକ୍ଷ୍ମଵସ୍ତ୍ରଂ ମନୋହରମ୍ । ନିଵେଦ୍ଯ ଵାସୁଦେଵଂ ଚ ଵାଚକାଯ ପ୍ରଦୀଯତେ
ଚନ୍ଦନ, ଧଳା ମାଳା, ସୁକ୍ଷ୍ମ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ବସ୍ତ୍ର—ଏହାମାନେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରି, ପରେ ଶ୍ରୋତାକୁ ଦିଆଯାଏ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ପ୍ରକୃତେଃ ଖଣ୍ଡଂ ସୁଶ୍ରାଵ୍ଯଂ ଚ ସୁଧୋପମମ୍ । ଭୋଜଯିତ୍ଵା ଚ ଦଧ୍ଯନ୍ନଂ ତସ୍ମୈ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ
ପ୍ରକୃତିଖଣ୍ଡ ଯେଉଁଠି ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ଅମୃତ ସମାନ ଶୁଣିଛି, ଶ୍ରୋତାକୁ ଦହିଭାତ ଭୋଜନ କରାଇ ଏବଂ ଉପହାର ଦେବା ଉଚିତ।
ସଵତ୍ସାଂ ସୁରଭିଂ ରମ୍ଯାଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵୈ ଭକ୍ତିପୂର୍ଵକମ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗଣପତେଃ ଖଣ୍ଡଂ ଵିଘ୍ନନାଶାଯ ସଂଯତଃ
ଭକ୍ତିଭାବରେ ବଛା ସହିତ ରମ୍ୟ ସୁରଭି ଗାଈ ଦେବା ଉଚିତ; ଗଣେଶଖଣ୍ଡ ଶୁଣି ନିୟମିତ ଓ ଅନୁଶାସିତ ହୋଇ, ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ।
ସ୍ଵର୍ଣଯଜ୍ଞୋପଵୀତଂ ଚ ଶ୍ଵେତାଶ୍ଵଚ୍ଛତ୍ରମାଲ୍ଯକମ୍ । ପ୍ରଦୀଯତେ ଵାଯକାଯ ସ୍ଵସ୍ତିକଂ ତିଲଲଡ୍ଡୁକମ୍
ସୁନାର ଜଜ୍ଞୋପବୀତ, ଧଳା ଘୋଡ଼ା, ଛତା ଓ ମାଳା—ଏହାମାନେ ଶ୍ରୋତାକୁ ଦିଆଯାଏ, ସହିତ ସ୍ୱାସ୍ତିକ ଓ ତିଳର ଲଡୁ ମଧ୍ୟ।
ପରିପକ୍ଵଫଲାନ୍ଯେଵ କାଲଦେଶୋଦ୍ଭଵାନି ଚ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖଣ୍ଡଂ ଚ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭକ୍ତଶ୍ଚ ଭକ୍ତିତଃ
ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ପକ୍କା ଫଳ—ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମଖଣ୍ଡ ଶୁଣି, ଭକ୍ତ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଏହି ଉପହାର ଦେଇଥାଏ।