ନାରଦସ୍ତୁ ମନୁ ପ୍ରାପ୍ଯ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିପ୍ରଦଂ ଵରମ୍ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣେ ନିଶ୍ଚଲାଂ ଭକ୍ତିଂ ପୂର୍ଵକର୍ମନିକୃନ୍ତନୀମ୍
ନାରଦ, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା ମନ୍ତ୍ର ପାଇ, ପୂର୍ବ କର୍ମକୁ କାଟିଦେଇଥିବା ଅଚଳ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭକ୍ତି ଲାଭ କଲେ ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମାଯାମଯୀଂ ଭାର୍ଯାଂ ଭାରତଂ ତପସେ ଯଯୌ । କୃତମାଲାନଦୀତୀରେ ଦଦର୍ଶ ଶଂକରଂ ପରମ୍
ମାୟାମୟୀ ଭାର୍ୟାକୁ ଛାଡ଼ି, ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଭାରତ ଭୂମିକୁ ଗଲେ । କୃତମାଳା ନଦୀ କୂଳରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ସହସା ମୂର୍ଧ୍ନା ପ୍ରଣନାମ ଶିଵଂ ମୁନିଃ । ତମୁଵାଚ ଜଗନ୍ନାଥୋ ଭକ୍ତଂ ଚ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ
ସେ ଦେଖି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଶିଵଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ । ଜଗନ୍ନାଥ, ଭକ୍ତବତ୍ସଳ, ତାଙ୍କ ଭକ୍ତଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ ।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ ଅହୋ ନାରଦ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ଵାଂ ପ୍ରସନ୍ନୋଽହଂ ସ୍ଵତେଜସା । ଭକ୍ତାନାଂ ଦର୍ଶନଂ ଯତ୍ର ସୁଦିନଂ ତଚ୍ଛରୀରିଣାମ୍
ମହାଦେବ କହିଲେ — ନାରଦ, ତୁମକୁ ଦେଖି ମୁଁ ନିଜ ତେଜରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି । ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମିଳେ, ଶରୀରୀମାନେ ପାଇଁ ସେ ଦିନ ଶୁଭ ଦିନ ।
ଅଯଂ ହି ପରମୋ ଲାଭୋ ଦେହିନାଂ ବକ୍ତସଂଗମଃ । ସ ସ୍ନାତଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ଯୋ ଦଦର୍ଶ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵାମ୍
ଏହି ମାନବ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଲାଭ ହେଉଛି ଭକ୍ତଙ୍କ ସାଙ୍ଗତ୍ୟ। ଯିଏ ଏକ ଭାଇଷ୍ଣବଙ୍କୁ ଦେଖିଛି, ସେ ମାନେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ପରି।
ଅପି ପ୍ରାପ୍ତୋ ମହାମନ୍ତ୍ରଃ ସର୍ଵତନ୍ତ୍ରସୁଦୁର୍ଲଭଃ । ମଯା ଦତ୍ତୋ ଗଣେଶାଯ ସ୍କନ୍ଦାଯ ସ୍ଵାତ୍ମଜାଯ ଚ
ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ମହାମନ୍ତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ସେହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ମୁଁ ଗଣେଶ, ସ୍କନ୍ଦ ଓ ମୋର ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଇଛି।
ମହ୍ଯଂ ଦତ୍ତଶ୍ଚ କୃଷ୍ଣେନ ଗୋଲୋକେ ରାସମଣ୍ଡଲେ । ବ୍ରହ୍ମଣେ ଚାପି ଧର୍ମାଯ ଧର୍ମୋ ନାରାଯଣାଯ ଚ
ମୋତେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର କୃଷ୍ଣ ଗୋଲୋକର ରାସମଣ୍ଡଳରେ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା, ଧର୍ମ ଓ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମା ସନତ୍କୁମାରାଯ ତୁମ୍ଯଂ ଦତ୍ତଶ୍ଚ ତେନ ଵୈ । ମନ୍ତ୍ରଗ୍ରହଣମାତ୍ରେଣ ଜନୋ ନାରାଯଣୋ ଭଵେତ୍
ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସନତ୍କୁମାରଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ଏହିପରି ଏହା ପ୍ରଚାରିତ ହେଲା। କେବଳ ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କଲେ ମାନେ ନାରାୟଣ ହୋଇଯାଏ।
ଵିଚାରଣଂ ଚ ନାସ୍ତ୍ଯତ୍ର କାଲାକାଲଂ ଶୁଭାଶୁଭମ୍ । ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଜପେନୈଵ ପୁରଶ୍ଚରଣମସ୍ଯ ଚ
ଏଠାରେ କେଉଁସି ସମୟ, ଶୁଭ ଅଶୁଭ ବିଚାର ନାହିଁ। ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଜପ କଲେ ଏହାର ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରିୟା ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଧ୍ଯାନଂ ଚ ସାମଵେଦୋକ୍ତଂ ତେନ ଧ୍ଯାଯେଚ୍ଚ ଵୈଷ୍ଣଵଃ । ଧ୍ଯାନଂ ଚ ପାପଦହନଂ କର୍ମମୂଲନିକୃନ୍ତନମ୍
ସାମବେଦରେ ଯେଉଁ ଧ୍ୟାନ କଥା ଅଛି, ଭାଇଷ୍ଣବମାନେ ସେହିପରି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଧ୍ୟାନ ପାପକୁ ଦହିଦେଉଛି ଓ କର୍ମର ମୂଳକୁ କଟିଦେଉଛି।
କୃଷ୍ଣଂ ନଵଘନଶ୍ଯାମଂ କିଶୋରଂ ପୀତଵାସସମ୍ । ଶତକୋଟୀନ୍ଦୁସୌନ୍ଦର୍ଯଂ ଦଧାନମତୁଲଂ ପରମ୍
କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନବମେଘ ଭଳି ଶ୍ୟାମ, ଯୁବକ, ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଶତକୋଟି ଚନ୍ଦ୍ରରୁ ଅଧିକ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଥିବା, ଅପୂର୍ବ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରୂପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଭୂଷିତଂ ଭୂଷଣୌଘୈସ୍ତୈରମୂଲ୍ଯରତ୍ନନିର୍ମିତୈଃ । ଚନ୍ଦନୋକ୍ଷିତସର୍ଵାଙ୍ଗଂ କୌସ୍ତୁଭେନ ଵିରାଜିତମ୍
ଅମୂଲ୍ୟ ମଣିରେ ତିଆରି ଅନେକ ଗହନାରେ ଶୋଭିତ, ସମଗ୍ର ଦେହ ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିବା, କଉସ୍ତୁଭ ମଣିରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ।
ମଯୂରପିଚ୍ଛଚୂଡଂ ଚ ମାଲତୀମାଲ୍ଯମଣ୍ଡିତମ୍ । ଈଷଦ୍ଧାସ୍ଯପ୍ରସନ୍ନାସ୍ଯଂ ନିତ୍ଯୋପାସ୍ଯଂ ଶିଵାଦିଭିଃ
ମୟୂରପିଛ ମୁଣ୍ଡରେ ରହିଛି, ମାଲତୀ ଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ମୃଦୁ ହାସ୍ୟ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ମୁହଁ, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁଠି ସଦା ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଧ୍ଯାନାସାଧ୍ଯଂ ଦୁରାରାଧ୍ଯଂ ନିର୍ଗୁଣଂ ପ୍ରକୃତେଃ ପରମ୍ । ସର୍ଵେଷାଂ ପରମାତ୍ମାନଂ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହଵିଗ୍ରହମ୍
ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଲାଭ୍ୟ, ଦୁର୍ଲଭ, ଗୁଣରୁ ତୁଳନାତୀତ, ପ୍ରକୃତିରୁ ପାରେ, ସମସ୍ତଙ୍କର ପରମାତ୍ମା, ଭକ୍ତଙ୍କୁ କୃପାର ମୂର୍ତ୍ତି।
ଵେଦାନିର୍ଵଚନୀଯଂ ତ ଵରଂ ସର୍ଵେଶ୍ଵରଂ ଭଜେ । ଧ୍ଯାନେନାନେନ ତଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଭଗଵନ୍ତଂ ସନାତନମ୍
ଯେଉଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବେଦ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରେନାହିଁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାୟକ, ସେହି ସନାତନ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଏହି ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପୂଜା କରେ।
ଭଜ ତଂ ପରମାନନ୍ଦଂ ସତ୍ଯଂ ନିତ୍ଯଂ ପରାତ୍ପରମ୍ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵପଦଂ ଶଂଭୂର୍ଜଗାମ୍ ପରମେଶ୍ଵରଃ
ସେହି ପରମାନନ୍ଦ, ସତ୍ୟ, ନିତ୍ୟ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଭଜ। ଏପରି କହି, ଶିବ ନିଜ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ, ସେହି ପରମେଶ୍ୱର।
ତଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଜଗନ୍ନାଥଂ ନାରଦସ୍ତପସେ ଯଯୌ । ନାରଦଃ ଶ୍ରୀହରିଂ ସ୍ମୃତ୍ଵା ଯୋଗାତ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା କଲେଵରମ୍ ନିଲୀନଃ ପାଦପଦ୍ମେ ଚ ପାଦ (ପଦ୍ମା) ପଦ୍ମାର୍ଚିତେ ହରେଃ
ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ନାରଦ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ। ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ନାରଦ ଯୋଗଦ୍ୱାରା ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ହରିଙ୍କ ପଦପଦ୍ମରେ ଲୀନ ହେଲେ, ଯାହାକୁ ପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରାଯାଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ନାରଦଵିଵାହାଦିପ୍ରକରଣଂ ନାମ ତ୍ରିଂଶଦଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ, ନାରଦଙ୍କ କଥା ଓ ନାରଦଙ୍କ ବିବାହ ଆଦି ବିଷୟର ତିରିଶିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଧୈ କତ୍ରିଂଶଦଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ଶୌନକ ଉଵାଚ ଅତ୍ଯପୂର୍ଵମୁପାଖ୍ଯାନଂ ଶ୍ରୁତଂ ପରମମାଦ୍ଭୁତମ୍ । ସୁଗୋପ୍ଯଂ ଚ ସୁଗୋପ୍ଯଂ ରମ୍ଯଂ ରମ୍ଯଂ ନଵଂ ନଵମ୍
ଏଉଁ ଏକଶେ ଏକତିରିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ। ଶୌନକ କହିଲେ: ଏଉଁ ଅପୂର୍ବ, ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ, ଗୁପ୍ତ ଓ ମଧୁର କଥା ଆମେ ଶୁଣିଲୁ, ଯାହା ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ନୂତନ ଲାଗେ।
କିମନିର୍ଵଚନୀଯଂ ଚ କମନୀଯଂ ମନୋହରମ୍ । ସୁଦୁର୍ଲଭା କଥା ପ୍ରୋକ୍ତା ପୁରାଣେଷୁ ପୁରାତନୀ
ଏହି କଥା ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ, ଆକର୍ଷକ ଓ ମନମୋହନା। ପୁରାଣଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଗଳ୍ପ କଥା ହୋଇଛି।
ଏଵଂଭୂତଂ ଚ ସୁଦିନଂ କଦାଽସ୍ମାକଂ ଫଵିଷ୍ଯତି । ତଜ୍ଜନ୍ମ ସଫଲଂ ଧନ୍ଯଂ ଯତ୍ର ଵୈଷ୍ଣଵସଂଗମଃ
ଏପରି ଶୁଭ ଦିନ କେବେ ଆମ ଜୀବନରେ ଆସିବ? ଯେଉଁଠି ଭାଇଷ୍ଣବ ସାଙ୍ଗତ୍ୟ ମିଳେ, ସେଉଁଠି ଜନ୍ମ ସଫଳ ଓ ଧନ୍ୟ।
ଗର୍ଭଵାସୋଚ୍ଛେଦନଂ ଚ କର୍ମମୂଲନିକୃନ୍ତନମ୍ । ହରିଦାସ୍ଯପ୍ରଦଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ଭକ୍ତାନାଂ ଭକ୍ତିଵର୍ଧନମ୍
ଏହା ଗର୍ଭବାସର ବନ୍ଧନ କାଟିଦେଉଛି, କର୍ମର ମୂଳ ଛେଦ କରେ, ହରିଙ୍କ ସେବା ଦେଇଥାଏ, ପବିତ୍ର ଓ ଭକ୍ତଙ୍କ ଭକ୍ତି ବଢ଼ାଏ।
ଅସାଧୁସଙ୍ଗଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିପାପୋନ୍ମୂଲନକାରଣମ୍ । ଗଣେଶଜନ୍ମୋପଖ୍ଯାନଂ ପୁରାଣେଷୁ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସଙ୍ଗ, ଖରାପ ବୁଦ୍ଧି ଓ ପାପକୁ ମୂଳସହିତ ନଷ୍ଟ କରିବାର କାରଣ ଯେଉଁଠି, ଗଣେଶଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା ପୁରାଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ।
ତୁଲସୀରାଧିକାଖ୍ଯାନଂ କିମପୂର୍ଵ ଶ୍ରୁତଂ ପରମ୍ । ଅନ୍ଯଦ୍ଯଦ୍ଯଦ୍ଗୋପନୀଯଂ ଵ୍ଯକ୍ତମଵ୍ଯକ୍ତମୀପ୍ସିତମ୍
ତୁଳସୀ ଓ ରାଧାଙ୍କ କଥା—ଏଠାରେ କଣ ନୂତନ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କିଛି ଶୁଣିଲୁ ? ଯେଉଁଠି ଯାହା ଲୁଚାଇ ରଖିବାକୁ ଥିବ, ପ୍ରକଟ କିମ୍ବା ଅପ୍ରକଟ, ଯାହା ଆମେ ଚାହୁଁ ।
ସର୍ଵଂ ଶ୍ରୁତଂ ମହାଭାଗ ପରିବୂର୍ଣଂ ମନୋହରମ୍ । ଅଧୁନା ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଵହ୍ନେରୁତ୍ପତ୍ତିମୀପ୍ସିତାମ୍ ସ୍ଵର୍ଣସ୍ଯ ଚ ମହାଭାଗ ତନ୍ମେ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି
ମୁଁ ସବୁ କଥା ଶୁଣିଛି, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆନନ୍ଦମୟ । ଏବେ ମୁଁ ଆଗ୍ନି ଓ ସୁନାର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି, ଦୟାକରି ମୋତେ ଏହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।
ସୂତ ଉଵାଚ ସାମଗ୍ରୀକରଣଂ ସୃଷ୍ଟେର୍ଜଲମେଵ ହୁତାଶନଃ । ତଥୈଵ ପ୍ରକୃତିର୍ନିତ୍ଯା ମହାନେଵ ତଥୈଵ ଚ
ସୂତ କହିଲେ: ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଉପାଦାନ ଏକଠା ହେବା—ପାଣି ହେଉଛି ଅଗ୍ନିର ଇଂଧନ । ଏହିପରି ପ୍ରକୃତି ସଦା ଅବିନାଶୀ, ଏବଂ ମହାତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ।
ଯଥା ଦିଶୋ ମହାକାଶୋ ଯଯୈଵ ସୃଷ୍ଟିଗୋଲକମ୍ । ପ୍ରକୃତେର୍ମହତଶ୍ଚ ସ୍ଯାଦ୍ଯ ଥାଽହଂକାର ଏଵ ଚ
ଯେପରି ଦିଗ ଓ ବିଶାଳ ଆକାଶ, ସୃଷ୍ଟିର ଗୋଲକ ପ୍ରକୃତି ଓ ମହାତ୍ତ୍ୱରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେପରି ଅହଂକାରରୁ ମଧ୍ୟ ।
ଯଥୈଵ ଶବ୍ଦସ୍ତନ୍ମାତ୍ରଂ ତଥୈଵ ଚ ହୁତାଶନଃ । ତଥାଽପି ତତ୍ସମୁତ୍ପତ୍ତିଂ କଥଯାମି ନିଶାମଯ
ଯେପରି ଶବ୍ଦ ତନ୍ମାତ୍ର, ସେପରି ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ । ତଥାପି ତାହାର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ମୁଁ କହିବି, ଆଗ୍ରହରେ ଶୁଣ ।
ଏକଦା ସୃଷ୍ଟିକାଲେ ଚ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ତମହେଶ୍ଵରାଃ । ଶ୍ଵେତଦ୍ଵୀପଂ ଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଜଗତ୍ପତିମ୍
ଏକଥର ସୃଷ୍ଟି ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଅନନ୍ତ ଓ ମହେଶ୍ୱର—ସମସ୍ତେ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପକୁ ଗଲେ, ବିଶ୍ୱପତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ।
ପରସ୍ପରଂ ଚ ସଂଭାଷାଂ କୃତ୍ଵା ସିଂହାସନେଷୁ ଚ । ଊଚୁଃ ସର୍ଵେ ସଭାମଧ୍ଯେ ସୁରମ୍ଯେ ପୁରତୋ ଵିଭୋଃ
ସେମାନେ ପରସ୍ପରେ କଥା ହେବା ପରେ, ସିଂହାସନରେ ବସି, ସମସ୍ତେ ସଭା ମଧ୍ୟରେ, ସେ ଶୁଭ୍ର ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କଥା ହେଲେ ।