ପରଂ ନାରାଯଣଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଯସ୍ଯାଽଽସ୍ତେ ଵିଷଯେ ମନଃ । ସ ଵଞ୍ଚିତୋ ମାଯଯା ଚାମୃତଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଵିଷଂ ଭଜେତ୍
ଯେଉଁଠି ମନ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖରେ ଲାଗି ରହେ, ସେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ମାୟାରେ ମୁହଁ ଦେଇଛି, ଏବଂ ଅମୃତ ଛାଡ଼ି ବିଷକୁ ଚୟନ କରେ ।
ସର୍ଵେଷାଂ କର୍ମଭୋଗେଽସ୍ତି କର୍ମିଣାମୀଶ୍ଵରଂ ଵିନା । ଵଯଂ ଵିଧାତୁଃ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ସା ବୁଦ୍ଧିରିତି ଦେହିନାମ୍
ସମସ୍ତ କର୍ମର ଭୋଗ କେବଳ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ; ଆମେ ସମସ୍ତେ ବିଧାତାଙ୍କ ପୁଅ — ଏହି ଭାବନା ଦେହୀମାନେ ଧାରଣ କରନ୍ତି ।
ଯଦି ତେ ନାସ୍ତି ଭୋଗଶ୍ଚ କଥଂ ଗନ୍ଧର୍ଵଜନ୍ମ ଚ ।କଥଂ ଦାସୀସୁତସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ମୁକ୍ତଶ୍ଚ ଭକ୍ତସଙ୍ଗତଃ
ତୁମେ ଯଦି କୌଣସି ଭୋଗ ପାଉନାହାଁ, ତେବେ କିପରି ଗନ୍ଧର୍ବ ଜନ୍ମ ମିଳିଲା ? କିପରି ଦାସୀପୁତ୍ର ହେଲା ଏବଂ କିପରି ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ମୁକ୍ତି ମିଳିଲା ?
ନିର୍ଗଚ୍ଛ ତପସେ ଭ୍ରାତସ୍ତ୍ଯଜ ମଯାମଯୀଂ ପ୍ରିଯାମ୍ । ସୁପୁଣ୍ଯେ ଭାରତେ ଵର୍ଷେ ତପସା ଭଜ ମାଧଵମ୍
ଭାଇ, ଏବେ ତୁମେ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଯାଅ; ମାୟାରେ ଗଢ଼ା ପ୍ରିୟାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ । ସୁପୁଣ୍ୟ ଭାରତ ଭୂମିରେ ତପସ୍ୟା କରି ମାଧବଙ୍କୁ ଭଜନ କର ।
ସ୍ଥିତେ ନାରାଯଣେ ସ୍ଵେଶେ ପରେ ସ୍ଵପଦଦାତରି । ଵିଷଯୀ ଵିଷଯାନ୍ଧଶ୍ଚ ଵଞ୍ଚିତୋ ମାଯଯା ଧ୍ରୁଵମ୍
ନାରାୟଣ ନିଜ ଧାମ ଦାତା ଭାବେ ଅଛନ୍ତି, ତଥାପି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖରେ ଲିନ ଲୋକେ ନିଶ୍ଚୟ ମାୟାରେ ଠକାଯାନ୍ତି ।
ଗୃହାଣ ମମ ମନ୍ତ୍ରଂ ଚ କୃଷ୍ଣ ଇତ୍ଯକ୍ଷରଦ୍ଵଯମ୍ । ସର୍ଵେଷାମେଵ ସନ୍ତ୍ରାଣାଂ ସାରାତ୍ସାରଂ ପରାତ୍ପରମ୍
ମୋର ମନ୍ତ୍ର ନିଅ — 'କୃଷ୍ଣ', ଏଇ ଦୁଇଟି ଅକ୍ଷର; ସମସ୍ତ ମୁକ୍ତିର ସାର, ସର୍ବୋଚ୍ଚରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ।
ସର୍ଵେଷୁ ଚ ପୁରାଣେଷୁ ଵେଦେଷୁ ଚ ଚତୁର୍ଷୁ ଚ । ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରୈଷୁ ତନ୍ତ୍ରୈଷୁ ନାସ୍ତ୍ଯେଵାସ୍ମାତ୍ପରୋ ମନୁଃ
ସମସ୍ତ ପୁରାଣ, ଚାରି ବେଦ, ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଓ ତନ୍ତ୍ରରେ ଏହାଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ମନ୍ତ୍ର କିଛି ନାହିଁ ।
ନାରାଯଣେନ ଦତ୍ତୋ ମେ ପୁଷ୍କରେ ସୂର୍ଯପର୍ଵଣି । ଅସଂଖ୍ଯକଲ୍ପ ଜପ୍ତ୍ଵାଽହଂ ଭ୍ରମାମି ସର୍ଵପୂଜିତଃ
ନାରାୟଣ ମୋତେ ପୁଷ୍କରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୂଜା ଦିନରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦେଇଥିଲେ । ଅସଂଖ୍ୟ କଳ୍ପ ଧରି ଏହା ଜପ କରି, ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଉଛି ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ତଂ ଦଦୌ ଦସ୍ମୈ ପରଂ ମନୁମ୍ । ଦିଵାନିଶଂ ସ ଜପତି ପୂତଯା ମଣିମାଲଯା
ଏପରି କହି, ସେଉଁଠି ସ୍ନାନ କରାଇ, ସେଠାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମନ୍ତ୍ର ଦେଲେ । ସେ ଦିନ ରାତି ପବିତ୍ର ମଣିମାଳା ପିନ୍ଧି ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ।
ତସ୍ମୈ ଶୁଭାଶିଷଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ମନ୍ତ୍ରଂ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵାଗ୍ରଣୀଃ । ଗୋଲୋକଂ ପ୍ରଯଯୌ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଭଗଵନ୍ତଂ ସନାତନମ୍
ତାଙ୍କୁ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ, ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନ ଗୋଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ, ସନାତନ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ।
ନାରଦସ୍ତୁ ମନୁ ପ୍ରାପ୍ଯ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିପ୍ରଦଂ ଵରମ୍ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣେ ନିଶ୍ଚଲାଂ ଭକ୍ତିଂ ପୂର୍ଵକର୍ମନିକୃନ୍ତନୀମ୍
ନାରଦ, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା ମନ୍ତ୍ର ପାଇ, ପୂର୍ବ କର୍ମକୁ କାଟିଦେଇଥିବା ଅଚଳ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭକ୍ତି ଲାଭ କଲେ ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମାଯାମଯୀଂ ଭାର୍ଯାଂ ଭାରତଂ ତପସେ ଯଯୌ । କୃତମାଲାନଦୀତୀରେ ଦଦର୍ଶ ଶଂକରଂ ପରମ୍
ମାୟାମୟୀ ଭାର୍ୟାକୁ ଛାଡ଼ି, ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଭାରତ ଭୂମିକୁ ଗଲେ । କୃତମାଳା ନଦୀ କୂଳରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ସହସା ମୂର୍ଧ୍ନା ପ୍ରଣନାମ ଶିଵଂ ମୁନିଃ । ତମୁଵାଚ ଜଗନ୍ନାଥୋ ଭକ୍ତଂ ଚ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ
ସେ ଦେଖି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଶିଵଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ । ଜଗନ୍ନାଥ, ଭକ୍ତବତ୍ସଳ, ତାଙ୍କ ଭକ୍ତଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ ।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ ଅହୋ ନାରଦ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ଵାଂ ପ୍ରସନ୍ନୋଽହଂ ସ୍ଵତେଜସା । ଭକ୍ତାନାଂ ଦର୍ଶନଂ ଯତ୍ର ସୁଦିନଂ ତଚ୍ଛରୀରିଣାମ୍
ମହାଦେବ କହିଲେ — ନାରଦ, ତୁମକୁ ଦେଖି ମୁଁ ନିଜ ତେଜରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି । ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମିଳେ, ଶରୀରୀମାନେ ପାଇଁ ସେ ଦିନ ଶୁଭ ଦିନ ।
ଅଯଂ ହି ପରମୋ ଲାଭୋ ଦେହିନାଂ ବକ୍ତସଂଗମଃ । ସ ସ୍ନାତଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ଯୋ ଦଦର୍ଶ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵାମ୍
ଏହି ମାନବ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଲାଭ ହେଉଛି ଭକ୍ତଙ୍କ ସାଙ୍ଗତ୍ୟ। ଯିଏ ଏକ ଭାଇଷ୍ଣବଙ୍କୁ ଦେଖିଛି, ସେ ମାନେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ପରି।
ଅପି ପ୍ରାପ୍ତୋ ମହାମନ୍ତ୍ରଃ ସର୍ଵତନ୍ତ୍ରସୁଦୁର୍ଲଭଃ । ମଯା ଦତ୍ତୋ ଗଣେଶାଯ ସ୍କନ୍ଦାଯ ସ୍ଵାତ୍ମଜାଯ ଚ
ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ମହାମନ୍ତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ସେହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ମୁଁ ଗଣେଶ, ସ୍କନ୍ଦ ଓ ମୋର ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଇଛି।
ମହ୍ଯଂ ଦତ୍ତଶ୍ଚ କୃଷ୍ଣେନ ଗୋଲୋକେ ରାସମଣ୍ଡଲେ । ବ୍ରହ୍ମଣେ ଚାପି ଧର୍ମାଯ ଧର୍ମୋ ନାରାଯଣାଯ ଚ
ମୋତେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର କୃଷ୍ଣ ଗୋଲୋକର ରାସମଣ୍ଡଳରେ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା, ଧର୍ମ ଓ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମା ସନତ୍କୁମାରାଯ ତୁମ୍ଯଂ ଦତ୍ତଶ୍ଚ ତେନ ଵୈ । ମନ୍ତ୍ରଗ୍ରହଣମାତ୍ରେଣ ଜନୋ ନାରାଯଣୋ ଭଵେତ୍
ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସନତ୍କୁମାରଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ଏହିପରି ଏହା ପ୍ରଚାରିତ ହେଲା। କେବଳ ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କଲେ ମାନେ ନାରାୟଣ ହୋଇଯାଏ।
ଵିଚାରଣଂ ଚ ନାସ୍ତ୍ଯତ୍ର କାଲାକାଲଂ ଶୁଭାଶୁଭମ୍ । ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଜପେନୈଵ ପୁରଶ୍ଚରଣମସ୍ଯ ଚ
ଏଠାରେ କେଉଁସି ସମୟ, ଶୁଭ ଅଶୁଭ ବିଚାର ନାହିଁ। ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଜପ କଲେ ଏହାର ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରିୟା ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଧ୍ଯାନଂ ଚ ସାମଵେଦୋକ୍ତଂ ତେନ ଧ୍ଯାଯେଚ୍ଚ ଵୈଷ୍ଣଵଃ । ଧ୍ଯାନଂ ଚ ପାପଦହନଂ କର୍ମମୂଲନିକୃନ୍ତନମ୍
ସାମବେଦରେ ଯେଉଁ ଧ୍ୟାନ କଥା ଅଛି, ଭାଇଷ୍ଣବମାନେ ସେହିପରି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଧ୍ୟାନ ପାପକୁ ଦହିଦେଉଛି ଓ କର୍ମର ମୂଳକୁ କଟିଦେଉଛି।
କୃଷ୍ଣଂ ନଵଘନଶ୍ଯାମଂ କିଶୋରଂ ପୀତଵାସସମ୍ । ଶତକୋଟୀନ୍ଦୁସୌନ୍ଦର୍ଯଂ ଦଧାନମତୁଲଂ ପରମ୍
କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନବମେଘ ଭଳି ଶ୍ୟାମ, ଯୁବକ, ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଶତକୋଟି ଚନ୍ଦ୍ରରୁ ଅଧିକ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଥିବା, ଅପୂର୍ବ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରୂପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଭୂଷିତଂ ଭୂଷଣୌଘୈସ୍ତୈରମୂଲ୍ଯରତ୍ନନିର୍ମିତୈଃ । ଚନ୍ଦନୋକ୍ଷିତସର୍ଵାଙ୍ଗଂ କୌସ୍ତୁଭେନ ଵିରାଜିତମ୍
ଅମୂଲ୍ୟ ମଣିରେ ତିଆରି ଅନେକ ଗହନାରେ ଶୋଭିତ, ସମଗ୍ର ଦେହ ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିବା, କଉସ୍ତୁଭ ମଣିରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ।
ମଯୂରପିଚ୍ଛଚୂଡଂ ଚ ମାଲତୀମାଲ୍ଯମଣ୍ଡିତମ୍ । ଈଷଦ୍ଧାସ୍ଯପ୍ରସନ୍ନାସ୍ଯଂ ନିତ୍ଯୋପାସ୍ଯଂ ଶିଵାଦିଭିଃ
ମୟୂରପିଛ ମୁଣ୍ଡରେ ରହିଛି, ମାଲତୀ ଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ମୃଦୁ ହାସ୍ୟ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ମୁହଁ, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁଠି ସଦା ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଧ୍ଯାନାସାଧ୍ଯଂ ଦୁରାରାଧ୍ଯଂ ନିର୍ଗୁଣଂ ପ୍ରକୃତେଃ ପରମ୍ । ସର୍ଵେଷାଂ ପରମାତ୍ମାନଂ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହଵିଗ୍ରହମ୍
ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଲାଭ୍ୟ, ଦୁର୍ଲଭ, ଗୁଣରୁ ତୁଳନାତୀତ, ପ୍ରକୃତିରୁ ପାରେ, ସମସ୍ତଙ୍କର ପରମାତ୍ମା, ଭକ୍ତଙ୍କୁ କୃପାର ମୂର୍ତ୍ତି।
ଵେଦାନିର୍ଵଚନୀଯଂ ତ ଵରଂ ସର୍ଵେଶ୍ଵରଂ ଭଜେ । ଧ୍ଯାନେନାନେନ ତଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଭଗଵନ୍ତଂ ସନାତନମ୍
ଯେଉଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବେଦ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରେନାହିଁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାୟକ, ସେହି ସନାତନ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଏହି ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପୂଜା କରେ।
ଭଜ ତଂ ପରମାନନ୍ଦଂ ସତ୍ଯଂ ନିତ୍ଯଂ ପରାତ୍ପରମ୍ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵପଦଂ ଶଂଭୂର୍ଜଗାମ୍ ପରମେଶ୍ଵରଃ
ସେହି ପରମାନନ୍ଦ, ସତ୍ୟ, ନିତ୍ୟ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଭଜ। ଏପରି କହି, ଶିବ ନିଜ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ, ସେହି ପରମେଶ୍ୱର।
ତଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଜଗନ୍ନାଥଂ ନାରଦସ୍ତପସେ ଯଯୌ । ନାରଦଃ ଶ୍ରୀହରିଂ ସ୍ମୃତ୍ଵା ଯୋଗାତ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା କଲେଵରମ୍ ନିଲୀନଃ ପାଦପଦ୍ମେ ଚ ପାଦ (ପଦ୍ମା) ପଦ୍ମାର୍ଚିତେ ହରେଃ
ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ନାରଦ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ। ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ନାରଦ ଯୋଗଦ୍ୱାରା ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ହରିଙ୍କ ପଦପଦ୍ମରେ ଲୀନ ହେଲେ, ଯାହାକୁ ପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରାଯାଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ନାରଦଵିଵାହାଦିପ୍ରକରଣଂ ନାମ ତ୍ରିଂଶଦଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ, ନାରଦଙ୍କ କଥା ଓ ନାରଦଙ୍କ ବିବାହ ଆଦି ବିଷୟର ତିରିଶିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଧୈ କତ୍ରିଂଶଦଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ଶୌନକ ଉଵାଚ ଅତ୍ଯପୂର୍ଵମୁପାଖ୍ଯାନଂ ଶ୍ରୁତଂ ପରମମାଦ୍ଭୁତମ୍ । ସୁଗୋପ୍ଯଂ ଚ ସୁଗୋପ୍ଯଂ ରମ୍ଯଂ ରମ୍ଯଂ ନଵଂ ନଵମ୍
ଏଉଁ ଏକଶେ ଏକତିରିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ। ଶୌନକ କହିଲେ: ଏଉଁ ଅପୂର୍ବ, ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ, ଗୁପ୍ତ ଓ ମଧୁର କଥା ଆମେ ଶୁଣିଲୁ, ଯାହା ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ନୂତନ ଲାଗେ।
କିମନିର୍ଵଚନୀଯଂ ଚ କମନୀଯଂ ମନୋହରମ୍ । ସୁଦୁର୍ଲଭା କଥା ପ୍ରୋକ୍ତା ପୁରାଣେଷୁ ପୁରାତନୀ
ଏହି କଥା ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ, ଆକର୍ଷକ ଓ ମନମୋହନା। ପୁରାଣଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଗଳ୍ପ କଥା ହୋଇଛି।