ତାସ୍ଵେକା ଚ ସତୀ ରମ୍ଯା ତପସା ଶଂକରଂ ପରମ୍ । ଆରାଧ୍ଯ ଚ ଵରଂ ଲେଭେ ଵାଞ୍ଛିତଂ ନାରଦଂ ପତିମ୍
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ସତୀ ଓ ଶୋଭାମୟୀ ନାରୀ ତପସ୍ୟା କରି ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ଓ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ନାରଦଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ପାଇଲେ।
ସା ଚ ସୃଞ୍ଜଯକନ୍ଯା ଚ ସ୍ଵର୍ଣଷ୍ଠୀଵୀସହୋଦରା । ତାଂ ଵିଵାହଂ କୁରୁଷ୍ଵେତି ଶଂକରାଜ୍ଞା କଥଂ ଵୃଥା
ସେ ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କର କନ୍ୟା ଓ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଷ୍ଠୀବୀଙ୍କର ଭଉଣୀ; ଶିବଙ୍କ ଆଦେଶ ଯେ ତାଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରିବା, ଏହା କେମିତି ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ?
ସୁନ୍ଦରୀ ସୁନ୍ଦରୀଷ୍ଵେଵଂ କୋମଲାଂ କମଲାକଲାମ୍ । ପତିଵ୍ରତାଂ ମହାଭଗାଂ ରମ୍ଯାଂ ସୁପ୍ରିଯଵାଦିନୀମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ସୁନ୍ଦରୀ, କମଳ ଦଳ ପରି କୋମଳ, ପତିପରାୟଣ, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ଆକର୍ଷକ ଓ ମଧୁର କଥା କହୁଥିବା।
କାମୁକୀଂ କମନୀଯାଂ ଚ ଶଶ୍ଵତ୍ସୁସ୍ଥିରଯୌଵନାମ୍ । ଵିଧାତ୍ରା ଲିଖିତଂ କର୍ମ ପ୍ରାକ୍ତନଂ କେନ ଵାର୍ଯତେ
ସେ ଆକାଂକ୍ଷାପୂର୍ଣ୍ଣ, ଆକର୍ଷକ ଓ ସଦା ଯୁବତୀ; ବିଧାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଲେଖାଯାଇଥିବା କର୍ମ କିଏ ରୋକିପାରିବ?
ନାଭୁକ୍ତଂ କ୍ଷୀଯତେ କର୍ମ କଲ୍ପକୋଟିଶତୈରପି । ଅଵଶ୍ଯମେଵ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ କୃତଂ ଶୁଭାଶୁଭମ୍
ଯେ କର୍ମ ଭୋଗ କରାଯାଇନାହିଁ, ସେ କର୍ମ କୋଟି କୋଟି କଳ୍ପ ଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶେଷ ହୁଏନାହିଁ; ଯାହା କରାଯାଇଛି, ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ, ନିଶ୍ଚୟ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ସୂତ ଉଵାଚ ନାରାଯଣଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହୃଦଯେନ ଵିଦୂଯତା । ପ୍ରଣମ୍ଯ ପ୍ରଯଯୌ ଶୀଘ୍ରଂ ନାରଦଃ ସୃଞ୍ଜଯାଲଯମ୍
ସୂତ କହିଲେ: ନାରାୟଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ନାରଦଙ୍କ ହୃଦୟ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲା; ସେ ପ୍ରଣାମ କରି ତୁରନ୍ତ ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଶୌନକ ଉଵାଚ ଅହୋ ସୂତ ମହାଭାଗ ଶ୍ରୁତଂ କିଂ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍ । କିମପୂର୍ଵଂ ରହସ୍ଯଂ ଚ ସରସଂ ଚ ପୁରାତନମ୍
ଶୌନକ କହିଲେ: ହେ ସୂତ, ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, କଣ ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ଶୁଣିଲୁ? କଣ ଏହି ଅପୂର୍ବ, ଗୁପ୍ତ ଓ ରସମୟ ପୁରାତନ କଥା?
ଅଧୁନା ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଵିଵାହଂ ନାରଦସ୍ଯ ଚ । ଅତୀନ୍ଦ୍ରିଯସ୍ଯ ଚ ମୁନେର୍ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରସ୍ଯ ସାଂପ୍ରତମ୍
ଏବେ ମୁଁ ନାରଦଙ୍କ ବିବାହ କଥା, ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରିୟାତୀତ ମୁନି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ବିବାହ କେମିତି ହେଲା, ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁଛି।
ସୂତ ଉଵାଚ ନାରଦୋ ମୂ(ଗୁ)ଢରୁପଶ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟାଵା ସୃଞ୍ଜଯକନ୍ଯକାମ୍ । ତପସ୍ଵିନୀଂ ମହାଭାଗାଂ ଵିଷ୍ଣୁଵ୍ରତପରାଯଣାମ୍
ସୂତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ — ନାରଦ ଗୁପ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ଝିଅକୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ଏକ ତପସ୍ୱିନୀ, ଭାଗ୍ୟବତୀ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପାସନାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ।
ଯଯୌ ବ୍ରହ୍ମସଭାଂ ରମ୍ଯାଂ ସର୍ଵଦେଵୈଃ ସମାଵୃତାମ୍ । ପ୍ରଣମ୍ଯ ପିତରଂ ଶାନ୍ତଃ ସର୍ଵଂ ତତ୍ତ୍ଵମୁଵାଚ ତମ୍
ସେ ଶୁଭ୍ର ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସଭାକୁ ଗଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଥିଲେ। ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଶାନ୍ତ ହୃଦୟରେ ସମସ୍ତ ସତ୍ୟ କଥା କହିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାର୍ତାଂ ଶୁଭାଵହାମ୍ । ତପସ୍ଵିନଂ ଚ ପୁତ୍ରଂ ଚ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଜଗତାଂ ପତିଃ
ବ୍ରହ୍ମା ଶୁଭ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ଆନନ୍ଦରେ ମୁହଁ ଖିଲିଗଲା। ତାଙ୍କ ତପସ୍ୱୀ ପୁଅଙ୍କୁ ମିଳି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ ହେବାର ଗର୍ବ ଅନୁଭବ କଲେ।
ରତ୍ନନିର୍ମାଣଯାନେନ ସାର୍ଧଂ ଦେଵୈଃ ଶୁଭେ କ୍ଷଣେ । ପୁତ୍ରଂ କୃତ୍ଵା ଚ ପୁରତୋ ଯଯୌ ସୃଞ୍ଜଯମନ୍ଦିରମ୍
ଦେବତାମାନେ ସହିତ, ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ରତ୍ନରେ ତିଆରି ଯାନରେ, ପୁଅକୁ ସାମ୍ନାରେ ବସାଇ, ସେ ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ରାଜମହଳକୁ ଗଲେ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସୃଞ୍ଜଯୋ ରାଜା ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତାମ୍ । ଗୃହୀତ୍ଵା କନ୍ଯକାଂ ରମ୍ଯାଂ ନାରଦାଯ ଦଦୌ ମୁଦା
ଏହା ଶୁଣି, ରତ୍ନ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ରାଜା ସୃଞ୍ଜୟ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ଝିଅକୁ ନେଇ, ନାରଦଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।
ସର୍ଵସ୍ଵଂ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ମଣିମୁକ୍ତାଦିକଂ ତଥା । ପୁଟାଞ୍ଜଲିଯୁତୋ ଭୂତ୍ଵା ପରିହାରେ ଚକାର ସଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଧନ-ଦୌଲତ, ମଣି, ମୁକ୍ତା ଓ ଅନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ଜିନିଷ ଦାନ କରି, ହାତ ଜୋଡି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବିଦାୟ ଦେଲେ।
କନ୍ଯାଂ ସମର୍ପ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ରାଜା ଚ ଯୋଗିନାଂ ଵରଃ । ରୁରୋଦ ଭୃଶମୁଚ୍ଚୈଶ୍ଚ ଵତ୍ସେ ଵତ୍ସ ଇତୀରିତମ୍
ଝିଅକୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରି, ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ—'ବଟେ, ବଟେ!' ବୋଲି।
କ୍ଵ ଯାସି ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମଦ୍ଗେହଂ ଶୂନ୍ଯଂ କ ମଲଲୋଚନେ । ଅହଂ ଯାମି ଵନଂ ଘୋରଂ ତ୍ଵାଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଜୀଵିତୋ ମୃତଃ
'ହେ କମଳନୟନେ, ତୁମେ ମୋ ଘର ଛାଡି କେଉଁଠିଯାଉଛ? ମୁଁ ଏବେ ଭୟଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବି; ତୁମକୁ ଛାଡି ମୋ ଜୀବନ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ହେଲା।'
ପ୍ରଣମ୍ଯ ପିତରଂ କନ୍ଯା ରୁଦନ୍ତଂ ମାତରଂ ତଥା । ରୁଦତୀଂ ତାଂ ରୁଦନ୍ତୀ ସାଽପ୍ଯାରୁରୋହ ରଥଂ ଵିଧେଃ
ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, କାନ୍ଦୁଥିବା ମାଆଁକୁ ଦେଖି, ସେ ଝିଅ ମଧ୍ୟ କାନ୍ଦିଲେ, ଏବଂ ବିଧାତାଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ଗୃହୀତ୍ଵା ଚ ସଭାର୍ଯଂ ଚ ପୁତ୍ରଂ ଧାତା ମୁଦାଽନ୍ଵିତଃ । ପ୍ରଯଯୌ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଚ ଦେଵନ୍ଦ୍ରୈର୍ମୁନିଭିଃ ସହ
ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା, ପୁଅ ଓ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସହ ନେଇ, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଗଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ବୋଜଯାମାସ ସାଙ୍ଗେ ମଙ୍ଗଲକର୍ମଣି । ଦେଵାନପି ଚ ସିଦ୍ଧାଂଶ୍ଚ ଵାଦଯାମାସ ଦୁଂଦୁଭିମ୍
ସେ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ସହ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ, ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମାନେକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଡ଼ମ୍ବ ମାଡ଼ିଲେ।
ନାରଦସ୍ତୁ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ବାଧିତଃ ପୂର୍ଵକର୍ମଣା । ଯସ୍ଯ ଯତ୍ପ୍ରାକ୍ତନଂ ଵିପ୍ର ଦୁର୍ଲଙ୍ଧ୍ଯ କେନ ଵାର୍ଯତେ
କିନ୍ତୁ ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ ପୂର୍ବଜନ୍ମର କର୍ମରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପୂର୍ବ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାଗ୍ୟ କେଉଁଠି ରୋକିପାରିବ?
ସୁରମ୍ଯେ ପୁଷ୍ପତଲ୍ପେ ଚ ସୁଗନ୍ଧିଚନ୍ଦନାର୍ଚିତେ । ସ ରେମେ ରାମଯା ସାର୍ଧ ବୁବୁଧେ ନ ଦିଵାନିଶମ୍
ସୁନ୍ଦର ପୁଷ୍ପଶଯ୍ୟାରେ, ସୁଗନ୍ଧ ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିବା, ସେ ରାମାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହିଲେ, ଦିନ ରାତି ଭେଦ ଅନୁଭବ କଲେ ନାହିଁ।
ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ଵିଵାହଂ ଚ ଵିରତୋ ମୁନିସତ୍ତମଃ । ଉଵାସ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେଷୁ ଵଟମୂଲେ ମନୋହରେ
ଏଭଳି ବିବାହ କରି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ ସଂସାର ରୁ ବିରକ୍ତ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକର ମନୋହର ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ବାସ କଲେ।
ତତ୍ରାଽଽଜଗାମ ନଗ୍ନଶ୍ଚ ପ୍ରଜ୍ଵଲନ୍ବ୍ରହ୍ମତେଜସା । ସନତ୍କୁମାରୋ ଭଗଵାନ୍ସାକ୍ଷାଚ୍ଚ ବାଲକୋ ଯଥା
ସେଠାରେ ଏକଦିନ, ନଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ, ଦୀପ୍ତିମାନ ବ୍ରହ୍ମତେଜ ନେଇ, ସନତ୍କୁମାର ନାମକ ଭଗବାନ୍, ଏକ ଶିଶୁ ପରି ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ସୃଷ୍ଟେଃ ପୂର୍ଵଶ୍ଚ ଵଯସା ଯଥୈଵ ପଞ୍ଚହାଯନଃ । ଅଯୂଡୋଽନୁପନୀତଶ୍ଚ ଵେଦସଂଧ୍ଯାଵିହୀନକଃ
ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭରୁ ବଡ଼, କିନ୍ତୁ ଦେଖିବାକୁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ଶିଶୁ, ବିବାହ ହୋଇନାହିଁ, ଉପନୟନ ହୋଇନାହିଁ, ବେଦ ସନ୍ଧ୍ୟା କରନ୍ତି ନାହିଁ।
କୃଷ୍ଣେତି ମନ୍ତ୍ରଂ ଜପତି ଯସ୍ଯ ନାରାଯଣୋ ଗୁରୁଃ । ଅନନ୍ତକାଲକଲ୍ପଂ ଚ ଭ୍ରାତୃଭିଶ୍ଚ ତ୍ରିଭିଃ ସହ
ସେ 'କୃଷ୍ଣ' ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ଗୁରୁ ନାରାୟଣ। ଅନେକ ଯୁଗ ଧରି, ତିନି ଭାଇମାନେ ସହିତ ଏହି ଉପାସନା କରନ୍ତି।
ଵୈଷ୍ଣଵାନାମଗ୍ରଣୀଶୋ ଜ୍ଞାନିନାଂ ଚ ଗୁରୋର୍ଗୁରୁଃ । ଆରାଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନାରାଦସ୍ତଂ ଭ୍ରାତରଂ ଚ ସତାଂ ଵରମ୍
ସେ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ, ଜ୍ଞାନୀମାନେଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଗୁରୁ। ସେ ନାରଦ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସଦ୍ଗୁଣୀ, ଦେଖିଲେ।
ସହସା ଶିରସା ଭୂମୌ ଦଣ୍ଡଵତ୍ପ୍ରଣନାମ ତମ୍ । ଉଵାଚ ନାରଦଂ ବାଲଃ ପ୍ରହସ୍ଯ ପରମାର୍ଥକମ୍
ସେ ଶୀଘ୍ରରେ ମାଟିରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ । ହସି ହସି, ସେ ଶିଶୁ ନାରଦଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟ କଥା କହିଲେ ।
ସନତ୍କୁମାର ଉଵାଚ ଅଯେ ଭ୍ରାତଃ କିଂ କରୋଷି କୁଶଲଂ ଯୁଵତୀପତେଃ । ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସୋର୍ଵର୍ଧତେ ପ୍ରେମ ନିତ୍ଯଂ ତନ୍ନିତ୍ଯନୂତନମ୍
ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ — ଭାଇ, କଣ କରୁଛ, ଯୁବତୀମାନଙ୍କର ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ସ୍ୱାମୀ ? ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ ସବୁବେଳେ ବଢ଼ିଯାଏ, ସେହି ପ୍ରେମ ସବୁଦିନ ନୂତନ ରହେ ।
ଅର୍ଗଲଂ ଜ୍ଞାନମାର୍ଗସ୍ଯ ଭକ୍ତିଦ୍ଵାରକପାଟକମ୍ । ମୋକ୍ଷମାର୍ଗଵ୍ଯଵହିତଂ ଚିରଂ ବନ୍ଧନକାରଣମ୍
ଏହା ଜ୍ଞାନର ପଥକୁ ଅଟକାଏ, ଭକ୍ତିର ଦ୍ୱାରକୁ ବନ୍ଦ କରେ, ମୋକ୍ଷ ପଥରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ବାନ୍ଧି ରଖେ ।
ଗର୍ଭଵାସସ୍ଯ ବୀଜଂ ଚ ପରଂ ନରକକାରଣମ୍ । ପୀଯୂଷବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଗରଲଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ପାପୀ ନରାଧମଃ
ଏହା ଗର୍ଭବାସର ମୂଳ କାରଣ ଓ ନରକକୁ ନେଇଯିବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ହେତୁ । ଦୁଷ୍ଟ ଏବଂ ନିମ୍ନତମ ଲୋକେ ଅମୃତ ବୋଲି ବିଷ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି ।