ସର୍ଵେଷାମାଦିଭୂତର୍ସ୍ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଃ ସର୍ଵେଶ୍ଵରସ୍ତଥା । ସର୍ଵପାତା ଚ ସଂହର୍ତା ସୃଷ୍ଟିରୂପ ନo
ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଦି ଉତ୍ସ, ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ତୁମେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରେ ତୁମେ ନାୟକ; ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଧାର, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ଓ ସୃଷ୍ଟିର ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ତୁମେ।
ତ୍ଵତ୍ପାଦପଦ୍ମରଜସା ଧନ୍ଯା ପୂତା ଵସୁଂଧରା । ଶୂନ୍ଯରୂପା ତ୍ଵଯି ଗତେ ହେ ନାଥ ପରମଂ ପଦମ୍
ତୁମର ପଦପଦ୍ମର ଧୂଳିରେ ଏଇ ପୃଥିବୀ ଧନ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି; ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଯେବେ ଚାଲିଯାଅ, ସେତେବେଳେ ସେ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଏ, ପରମ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ଯତ୍ପଞ୍ଚଵିଂଶତ୍ଯଧିକଂ ଵର୍ଷାଣାଂ ଶତକଂ ଗତମ୍ । ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵେମାଂ ସ୍ଵପଦଂ ଯାସି ରୁଦତୀଂ ଵିରହାତୁରାମ୍
ପ୍ରଶ୍ତୁତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠିରେ ଏକଶେ ପଞ୍ଚବିଶ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ଏକଶେ ପଚିଶ ବର୍ଷ କଟିଗଲା; ଏବେ ଏହି ସଂସାରକୁ ଛାଡ଼ି, ତୁମେ ନିଜ ଧାମକୁ ଯାଉଛ, ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ବିରହର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ କାନ୍ଦୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ରଖି।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ ବ୍ରହ୍ମଣା ପ୍ରାର୍ଥିତସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ସମାଗତ୍ଯ ଵସୁଂଧରାମ୍ । ଭୂଭାରହରଣଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଯାସି ସ୍ଵପଦଂ ଵିଭୋ
ମହାଦେବ କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଅନୁରୋଧରେ ତୁମେ ପୃଥିବୀକୁ ଆସିଲ, ତାଙ୍କର ଭାର ହରିଲ, ଏବେ ତୁମେ ନିଜ ଧାମକୁ ଫେରୁଛ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ପୃଥିଵୀ ଧନ୍ଯା ସଦ୍ଯଃ ପୂତା ପଦାଙ୍କିତା । ଵଯଂ ଚ ମୁନଯୋ ଧନ୍ଯାଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପଦାମ୍ବୁଜମ୍
ତିନି ଲୋକରେ ପୃଥିବୀ ଧନ୍ୟ, ତୁମ ପଦଚିହ୍ନରେ ସେ ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି; ଆମେ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଧନ୍ୟ, କାରଣ ଆମେ ତୁମର ପଦପଦ୍ମକୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖିପାରିଛୁ।
ଧ୍ଯାନାସାଧ୍ଯୋ ଦୁରାରାଧ୍ଯୋ ମୁନୀନାମୂର୍ଧ୍ଵରେତସାମ୍ । ଅସ୍ମାକମପି ଯଶ୍ଚେଶଃ ସୋଽଧୁନା ଚାକ୍ଷୁଷୋ ଭୁଵି
ଯିଏ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ଲାଭ୍ୟ, ଯିଏକି ତପସ୍ବୀ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ, ସେଇ ପ୍ରଭୁ ଏବେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ପୃଥିବୀରେ ଦେଖୁଛୁ।
ଵାସୁଃ ସର୍ଵନିଵାସଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵନି ଯସ୍ଯ ଲୋମସୁ । ଦେଵସ୍ତସ୍ଯ ମହାଵିଷ୍ଣୁର୍ଵାସୁଦେଵୋ ମହୀତଲେ
ଯାହାଙ୍କର ଶରୀରର ରୋମକୁପରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ବସିଛି, ସେଇ ସମସ୍ତଙ୍କର ନିବାସ, ସେଇ ଦେବତା, ମହାବିଷ୍ଣୁ, ବାସୁଦେବ ପୃଥିବୀରେ ବିରାଜିତ।
ସୁଚିରଂ ତପସା ଲବ୍ଧଂ ସିଦ୍ଧେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍ । ଯତ୍ପାଦପଦ୍ମମତୁଲଂ ଚାକ୍ଷୁଷଂ ସର୍ଵଜୀଵିନାମ୍
ଯେଉଁ ଅତୁଳନୀୟ ପଦପଦ୍ମ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା ପରେ ମିଳେ, ଯାହା ସିଦ୍ଧମନ୍ଦଳୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ସେଇ ପଦପଦ୍ମ ଏବେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦୃଶ୍ୟ ହେଉଛି।
ଅନନ୍ତ ଉଵାଚ ତ୍ଵମନନ୍ତୋ ହି ଭଗଵନ୍ନାହମେଵ କଲାଂଶକଃ । ଵିଶ୍ଵୈକସ୍ଥେ କ୍ଷୁଦ୍ରକୂର୍ମେ ମଶକୋଽହଂ ଗଜେ ଯଥା
ଅନନ୍ତ କହିଲେ: ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ସତ୍ୟରେ ଅନନ୍ତ, ମୁଁ ନୁହେଁ; ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରଭାବର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ମାତ୍ର। ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ମୁଁ ଏକ ଗଜର ଶରୀରରେ ଛୋଟ ପୋକା ପରି।
ଅସଂଖ୍ଯଶେଷାଃ କୂର୍ମାଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଵିଷଣୁଶିଵାତ୍ମକାଃ । ଅସଂଖ୍ଯାନି ଚ ଵିଶ୍ଵାନି ତେଷାମୀଶଃ ସ୍ଵଯଂ ଭଵାନ୍
ଅସଂଖ୍ୟ କୂର୍ମ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି; ଅସଂଖ୍ୟ ବିଶ୍ୱ ଅଛି, ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରେ ଆପଣେ ଏକମାତ୍ର ନାଥ।
ଅସ୍ମାକମୀଦୃଶଂ ନାଥ ସୁଦିନଂ କ୍ଵ ଭଵିଷ୍ଯତି । ସ୍ଵପ୍ନାଦୃଷ୍ଟଶ୍ଚଯଶ୍ଚେଶଃ ସ ଦୃଷ୍ଟଃ ସର୍ଵଜୀଵିନାମ୍
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମ ପାଇଁ ଏପରି ଶୁଭ ଦିନ କେବେ ଆସିବ? ଯେଉଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଆମେ କେବଳ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖୁଥିଲୁ, ସେଇ ପ୍ରଭୁକୁ ଏବେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିପାରିଛନ୍ତି।
ନାଥ ପ୍ରଯାସି ଗୋଲୋକଂ ପୂତାଂ କୃତ୍ଵା ଵସୁଂଧରାମ୍ । ତାମନାଥାଂ ରୁଦନ୍ତୀଂ ଚ ନିମଗ୍ନାଂ ଶୋକସାଗରେ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଗୋଲୋକକୁ ଯାଉଛ, ପୃଥିବୀକୁ ପବିତ୍ର କରି; ତାକୁ ନାଥହୀନ, କାନ୍ଦୁଥିବା ଓ ଶୋକସାଗରରେ ଡୁବିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଛାଡ଼ି ଯାଉଛ।
ଦେଵା ଊଚୁଃ ଵେଦାଃସ୍ତୋତୁଂ ନ ଶକ୍ତା ଯଂ ବ୍ରହ୍ମେଶାନାଦଯସ୍ତଥା । ତମେଵ ସ୍ତଵନଂ କିଂ ଵା ଵଯଂ କୁର୍ମୋ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: ବେଦ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା, ଈଶ୍ୱର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଆମେ କଣ ସ୍ତୁତି କରିପାରିବୁ? ଆମେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଦେଵାସ୍ତେ ପ୍ରଯଯୁର୍ଦ୍ଵାରକାଂ ପୁରୀମ୍ । ତତ୍ରସ୍ଥଂ ଭଗଵନ୍ତଂ ଚ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଶୀଘ୍ରଂ ମୁଦାଽନ୍ଵିତାଃ
ଏପରି କହି, ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରକା ପୁରୀକୁ ଯାଇଲେ; ସେଠାରେ ବିରାଜିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଖୁସି ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଯାଇଥିଲେ।
ଅଥ ତେଷାଂ ଚ ଗୋପାଲା ଯଯୁର୍ଗୋଲୋକମୁତ୍ତମମ୍ । ପୃଥିଵୀ କମ୍ପିତା ଭୀତା ଚଲନ୍ତଃ ସପ୍ତସାଗରାଃ
ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋପମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗୋଲୋକକୁ ଯାଇଲେ; ପୃଥିବୀ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହେଲା, ସାତ ସାଗର ଚଳିତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ହତଶ୍ରିଯଂ ଦ୍ଵାରକାଂ ଚ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଚ ବ୍ରହ୍ମଶାପତଃ । ମୂର୍ତିଂ କଦମ୍ବମୂଲସ୍ଥାଂ ଵିଵେଶ ରାଧିକେଶ୍ଵରଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପରେ ଶ୍ରୀହୀନ ହୋଇଥିବା ଦ୍ୱାରକାକୁ ଛାଡ଼ି, ରାଧିକେଶ୍ୱର କଦମ୍ବ ଗଛ ତଳେ ନିଜ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତେ ସର୍ଵେ ଚୈରକାଯୁଦ୍ଧେ ନିପେତୁର୍ଯାଦଵାସ୍ତଥା । ଚିତାମାରୁହ୍ଯ ଦେଵ୍ଯଶ୍ଚ ପ୍ରଯଯୁଃ ସ୍ଵାମିଭିଃ ସହ
ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନେ ଭାଇଭାଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ଦେବୀମାନେ ଚିତାରେ ଚଢ଼ି, ନିଜ ନାଥମାନେ ସହିତ ଚଲିଗଲେ।
ଅର୍ଜୁନଃ ସ୍ଵପୁରଂ ଗତ୍ଵା ସମୁଵାଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍ । ସ ରାଜା ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସାର୍ଧଂ ଯଯୌ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଚ ଭାର୍ଯଯା
ଅର୍ଜୁନ ନିଜ ସହରକୁ ଫେରି, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ; ତାପରେ ରାଜା ଭାଇମାନେ ଓ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କଦମ୍ବମୂଲସ୍ଥଂ ତିଷ୍ଠନ୍ତଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ । ଦେଵା ବ୍ରହ୍ମାଦଯସ୍ତେ ଚ ପ୍ରଣେମୁର୍ଭକ୍ତିପୂର୍ଵକମ୍
କଦମ୍ବ ଗଛ ତଳେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭକ୍ତିଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ।
ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ପରମାତ୍ମାନଂ ଦେଵଂ ନାରାଯଣଂ ପ୍ରଭୁମ୍ । ଶ୍ଯାମଂ କିଶୋରଵଯସଂ ଭୂଷିତଂ ରତ୍ନଭୂଷଣୈଃ
ସେମାନେ ପରମାତ୍ମା, ଦେବ ନାରାୟଣଙ୍କୁ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ଯୁବକ ଆକୃତି, ରତ୍ନ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକାଧାନଂ ଶୋଭିତଂ ଵନମାଲଯା । ଅତୀଵ ସୁନ୍ଦରଂ ଶାନ୍ତଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଂ ମନୋହରମ୍
ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ବନମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର, ଶାନ୍ତ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ମନକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା।
ଵ୍ଯାଧାସ୍ତ୍ରସଂଯୁତଂ ପାଦପଦ୍ମଂ ପଦ୍ମାଦିଵନ୍ଦିତମ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମାଦିଦେଵାଂସ୍ତାନଭଯଂ ସସ୍ମିତଂ ଦଦୌ
ବ୍ୟାଧର ଭୟରେ କମ୍ପିତ ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୂଜା କରୁଥିଲେ; ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ହସି ଭୟମୁକ୍ତି ଦେଲେ।
ପୃଥିଵୀଂ ତାଂ ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ରୁଦତୀଂ ପ୍ରେମଵିହ୍ଵଲାମ୍ । ଵ୍ଯାଧଂ ପ୍ରସ୍ଥାପଯାମାସ ପରଂ ସ୍ଵପଦମୁତ୍ତମମ୍
ପ୍ରେମରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ କାନ୍ଦୁଥିବା ପୃଥିବୀକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ ଏବଂ ବ୍ୟାଧକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦିବ୍ୟ ଲୋକକୁ ପଠାଇଲେ।
ବଲସ୍ଯ ତେଜଃ ଶେଷେ ଚ ଵିଵେଶ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍ । ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ ଚ କାମେ ଵୈ ଵାଽନିରୁଦ୍ଧସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣି
ବଳରାମଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ତେଜ ଶେଷ ନାଗଙ୍କୁ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଶକ୍ତି କାମଦେବଙ୍କୁ, ଏବଂ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କ ଶକ୍ତି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।
ଅଯୋନିସଂଭଵା ଦେଵୀ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚ ରୁକ୍ମିଣୀ । ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ପ୍ରଯଯୌ ସାକ୍ଷାତ୍ସ୍ଵଶରୀରେଣ ନାରଦ
ଅଜନ୍ମା ଦେବୀ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ରୁକ୍ମିଣୀ, ହେ ନାରଦ, ସ୍ୱ ଶରୀରରେ ସିଧାସଳଖ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଗଲେ।
ସତ୍ଯଭାମା ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଚ ଵିଵେଶ କମଲାଲଯା । ସ୍ଵଯଂ ଜାମ୍ବଵତୀ ଦେଵୀ ପାର୍ଵତ୍ଯାଂ ଵିଶ୍ଵମାତରି
ସତ୍ୟଭାମା ପୃଥିବୀରେ, ଅର୍ଥାତ୍ କମଳାଳୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଜାମ୍ବବତୀ ଦେବୀ ସ୍ୱୟଂ ବିଶ୍ୱମାତା ପାର୍ବତୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଯା ଯା ଦେଵ୍ଯଶ୍ଚ ଯାସାଂ ଚାପ୍ଯଂଶରୁପାଶ୍ଚ ଭୂତଲେ । ତସ୍ଯାଂ ତସ୍ଯାଂ ପ୍ରଵିଵିଶୁସ୍ତା ଏଵ ଚ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ଯେଉଁଯେଉଁ ଦେବୀ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଅଂଶ ଭୂମିରେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ରୂପରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସାମ୍ବସ୍ଯ ତେଜଃ ସ୍କନ୍ଦେ ଚ ଵିଵେଶ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍ । କଶ୍ଯପେ ଵସୁଦେଵଶ୍ଚାପ୍ଯଦିଵ୍ଯାଂ ଦେଵକୀ ତଥା
ସାମ୍ବଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ତେଜ ସ୍କନ୍ଦରେ ପ୍ରବେଶ କଲା; ବସୁଦେବ କଶ୍ୟପରେ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଦେବକୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ରୁକ୍ମିଣୀମନ୍ଦିରଂ ତ୍ଯକତ୍ଵା ସମସ୍ତାଂ ଦ୍ଵାରକାଂ ପୁରୀମ୍ । ସ ଜଗ୍ରାହ ସମୁଦ୍ରଶ୍ଚ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲଵଦନେକ୍ଷଣଃ
ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଓ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାରକା ପୁରୀକୁ ଛାଡି, ସମୁଦ୍ର ହସୁଥିବା ମୁହଁ ଓ ଅନେକ ଚକ୍ଷୁ ସହିତ ତାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଲପଣୋଦଃ ସମାଗତ୍ଯ ତୁଷ୍ଟାଵ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ । ରୁରୋଦ ତଦ୍ଵିଯୋଗେନ ସାଶ୍ରୁନେତ୍ରଶ୍ଚ ଵିହ୍ଵଲଃ
ସମୁଦ୍ର ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ବିୟୋଗର ଦୁଃଖରେ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁ ଓ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ କାନ୍ଦିଲେ।