ଶ୍ରୀ ଭଗଵାନୁଵାଚ ହେ ଗୋପଗଣ ହେ ବନ୍ଧୋ ସୁଖଂ ତିଷ୍ଠ ସ୍ଥିରୋ ଭଵ । ରମଣଂ ପ୍ରିଯଯା ସାର୍ଧଂ ସୁରମ୍ଯଂ ରାସମଣ୍ଡଲମ୍
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ହେ ଗୋପମାନେ, ହେ ବନ୍ଧୁମାନେ, ଆନନ୍ଦରେ ରୁହ, ଦୃଢ଼ ହୁଅ; ତୁମର ପ୍ରିୟାମାନେ ସହ ରାସମଣ୍ଡଳର ସୁନ୍ଦର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କର।
ତାଵତ୍ପ୍ରଭୃତି କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯେ ଵୃନ୍ଦାଵନେ ଵନେ । ଅଧିଷ୍ଠାନଂ ଚ ସତତଂ ଯାଵଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରଦିଵାକରୌ
ସେଇ ସମୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବେ, ତେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ବୃନ୍ଦାବନ ଉପରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ସ୍ଥାନ ସଦା ରହିବ।
ତଥା ଜଗାମ ଭାଣ୍ଡୀରଂ ଵିଧାତା ଜଗତାମପି । ସ୍ଵଯଂ ଶେଷଶ୍ଚ ଧର୍ମଶ୍ଚ ଭଵାନ୍ଯା ଚ ଭଵଃସ୍ଵଯମ୍
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ନିଜେ ଶେଷ, ଧର୍ମ ଓ ଭବାନୀଙ୍କ ଭବ ସହିତ ଭାଣ୍ଡୀରକୁ ଗଲେ।
ସୂର୍ଯଶ୍ଚାପି ମହେନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚାପି ହୁନାଶନଃ । କୁବେରୋ ଵରୁଣଶ୍ଚୈଵ ପଵନଶ୍ଚ ଯମସ୍ତଥା
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବଳଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, କୁବେର, ବରୁଣ, ପବନ ଓ ଯମ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।
ଈଶାନଶ୍ଚାପି ଦେଵାଶ୍ଚ ଵସଵୋଽଷ୍ଟୌ ତଥୈଵ ଚ । ସର୍ଵେ ଗ୍ରହାଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚ ମୁନଯୋ ମନଵସ୍ତଥା
ଈଶାନ, ଦେବମାନେ, ଅଷ୍ଟ ବସୁ, ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ, ରୁଦ୍ର, ଋଷି ଓ ମନୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।
ତ୍ଵରିତାଶ୍ଚାଽଽଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ଯତ୍ରାଽଽସ୍ତେ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ । ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦଣ୍ଡଵଦ୍ଭୂଭୌ ତମୁଵାଚ ଵିଧିଃ ସ୍ଵଯମ୍
ସମସ୍ତେ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଯେଉଁଠି ପ୍ରଭୁ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ; ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ କଥା କହିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଵାଚ ପରିବୂର୍ଣତମ୍ ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପ ନିତ୍ଯଵିଗ୍ରହ । ଜ୍ଯୋତିଃସ୍ଵରୂପ ପରମ ନମୋଽସ୍ତୁ ପ୍ରକୃତେଃ ପର
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ହେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପ, ନିତ୍ୟ ଦେହୀ, ଜ୍ୟୋତିରୂପ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ପ୍ରକୃତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
ସୁନିର୍ଲିପ୍ତ ନିରାକାର ସାକାର ଧ୍ଯାନହେତୁନା । ସ୍ଵେଚ୍ଛାମଯ ପରଂ ଧାମ ପରମାତ୍ମନ୍ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ମଳ, ନିରାକାର, କିନ୍ତୁ ଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ଆକାର ଧାରଣ କରୁଥିବା, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଚଳିଥିବା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାମ, ହେ ପରମାତ୍ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
ସର୍ଵକାର୍ଯସ୍ଵରୂପେଶ କାରଣାନାଂ ଚ କାରଣ । ବ୍ରହ୍ମେଶଶେଷଦେଵେଶ ସର୍ଵେଶ ତେ ନo
ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଅଧିପତି, କାରଣମାନଙ୍କର କାରଣ, ବ୍ରହ୍ମା, ଈଶ, ଶେଷ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ନାଥ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
ସରସ୍ଵତୀଶ ପଦ୍ମେଶ ପାର୍ଵତୀଶ ପରାତ୍ପର । ହେ ସାଵିତ୍ରୀଶ ରାଧେଶ ରାସେଶ୍ଵର ନo
ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ନାଥ, ପଦ୍ମାଙ୍କ ନାଥ, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ନାଥ, ସର୍ବୋପରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ନାଥ, ରାଧାଙ୍କ ନାଥ, ରାସ ମଣ୍ଡଳର ନାଥ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
ସର୍ଵେଷାମାଦିଭୂତର୍ସ୍ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଃ ସର୍ଵେଶ୍ଵରସ୍ତଥା । ସର୍ଵପାତା ଚ ସଂହର୍ତା ସୃଷ୍ଟିରୂପ ନo
ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଦି ଉତ୍ସ, ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ତୁମେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରେ ତୁମେ ନାୟକ; ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଧାର, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ଓ ସୃଷ୍ଟିର ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ତୁମେ।
ତ୍ଵତ୍ପାଦପଦ୍ମରଜସା ଧନ୍ଯା ପୂତା ଵସୁଂଧରା । ଶୂନ୍ଯରୂପା ତ୍ଵଯି ଗତେ ହେ ନାଥ ପରମଂ ପଦମ୍
ତୁମର ପଦପଦ୍ମର ଧୂଳିରେ ଏଇ ପୃଥିବୀ ଧନ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି; ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଯେବେ ଚାଲିଯାଅ, ସେତେବେଳେ ସେ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଏ, ପରମ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ଯତ୍ପଞ୍ଚଵିଂଶତ୍ଯଧିକଂ ଵର୍ଷାଣାଂ ଶତକଂ ଗତମ୍ । ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵେମାଂ ସ୍ଵପଦଂ ଯାସି ରୁଦତୀଂ ଵିରହାତୁରାମ୍
ପ୍ରଶ୍ତୁତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠିରେ ଏକଶେ ପଞ୍ଚବିଶ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ଏକଶେ ପଚିଶ ବର୍ଷ କଟିଗଲା; ଏବେ ଏହି ସଂସାରକୁ ଛାଡ଼ି, ତୁମେ ନିଜ ଧାମକୁ ଯାଉଛ, ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ବିରହର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ କାନ୍ଦୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ରଖି।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ ବ୍ରହ୍ମଣା ପ୍ରାର୍ଥିତସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ସମାଗତ୍ଯ ଵସୁଂଧରାମ୍ । ଭୂଭାରହରଣଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଯାସି ସ୍ଵପଦଂ ଵିଭୋ
ମହାଦେବ କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଅନୁରୋଧରେ ତୁମେ ପୃଥିବୀକୁ ଆସିଲ, ତାଙ୍କର ଭାର ହରିଲ, ଏବେ ତୁମେ ନିଜ ଧାମକୁ ଫେରୁଛ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ପୃଥିଵୀ ଧନ୍ଯା ସଦ୍ଯଃ ପୂତା ପଦାଙ୍କିତା । ଵଯଂ ଚ ମୁନଯୋ ଧନ୍ଯାଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପଦାମ୍ବୁଜମ୍
ତିନି ଲୋକରେ ପୃଥିବୀ ଧନ୍ୟ, ତୁମ ପଦଚିହ୍ନରେ ସେ ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି; ଆମେ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଧନ୍ୟ, କାରଣ ଆମେ ତୁମର ପଦପଦ୍ମକୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖିପାରିଛୁ।
ଧ୍ଯାନାସାଧ୍ଯୋ ଦୁରାରାଧ୍ଯୋ ମୁନୀନାମୂର୍ଧ୍ଵରେତସାମ୍ । ଅସ୍ମାକମପି ଯଶ୍ଚେଶଃ ସୋଽଧୁନା ଚାକ୍ଷୁଷୋ ଭୁଵି
ଯିଏ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ଲାଭ୍ୟ, ଯିଏକି ତପସ୍ବୀ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ, ସେଇ ପ୍ରଭୁ ଏବେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ପୃଥିବୀରେ ଦେଖୁଛୁ।
ଵାସୁଃ ସର୍ଵନିଵାସଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵନି ଯସ୍ଯ ଲୋମସୁ । ଦେଵସ୍ତସ୍ଯ ମହାଵିଷ୍ଣୁର୍ଵାସୁଦେଵୋ ମହୀତଲେ
ଯାହାଙ୍କର ଶରୀରର ରୋମକୁପରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ବସିଛି, ସେଇ ସମସ୍ତଙ୍କର ନିବାସ, ସେଇ ଦେବତା, ମହାବିଷ୍ଣୁ, ବାସୁଦେବ ପୃଥିବୀରେ ବିରାଜିତ।
ସୁଚିରଂ ତପସା ଲବ୍ଧଂ ସିଦ୍ଧେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍ । ଯତ୍ପାଦପଦ୍ମମତୁଲଂ ଚାକ୍ଷୁଷଂ ସର୍ଵଜୀଵିନାମ୍
ଯେଉଁ ଅତୁଳନୀୟ ପଦପଦ୍ମ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା ପରେ ମିଳେ, ଯାହା ସିଦ୍ଧମନ୍ଦଳୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ସେଇ ପଦପଦ୍ମ ଏବେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦୃଶ୍ୟ ହେଉଛି।
ଅନନ୍ତ ଉଵାଚ ତ୍ଵମନନ୍ତୋ ହି ଭଗଵନ୍ନାହମେଵ କଲାଂଶକଃ । ଵିଶ୍ଵୈକସ୍ଥେ କ୍ଷୁଦ୍ରକୂର୍ମେ ମଶକୋଽହଂ ଗଜେ ଯଥା
ଅନନ୍ତ କହିଲେ: ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ସତ୍ୟରେ ଅନନ୍ତ, ମୁଁ ନୁହେଁ; ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରଭାବର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ମାତ୍ର। ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ମୁଁ ଏକ ଗଜର ଶରୀରରେ ଛୋଟ ପୋକା ପରି।
ଅସଂଖ୍ଯଶେଷାଃ କୂର୍ମାଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଵିଷଣୁଶିଵାତ୍ମକାଃ । ଅସଂଖ୍ଯାନି ଚ ଵିଶ୍ଵାନି ତେଷାମୀଶଃ ସ୍ଵଯଂ ଭଵାନ୍
ଅସଂଖ୍ୟ କୂର୍ମ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି; ଅସଂଖ୍ୟ ବିଶ୍ୱ ଅଛି, ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରେ ଆପଣେ ଏକମାତ୍ର ନାଥ।
ଅସ୍ମାକମୀଦୃଶଂ ନାଥ ସୁଦିନଂ କ୍ଵ ଭଵିଷ୍ଯତି । ସ୍ଵପ୍ନାଦୃଷ୍ଟଶ୍ଚଯଶ୍ଚେଶଃ ସ ଦୃଷ୍ଟଃ ସର୍ଵଜୀଵିନାମ୍
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମ ପାଇଁ ଏପରି ଶୁଭ ଦିନ କେବେ ଆସିବ? ଯେଉଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଆମେ କେବଳ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖୁଥିଲୁ, ସେଇ ପ୍ରଭୁକୁ ଏବେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିପାରିଛନ୍ତି।
ନାଥ ପ୍ରଯାସି ଗୋଲୋକଂ ପୂତାଂ କୃତ୍ଵା ଵସୁଂଧରାମ୍ । ତାମନାଥାଂ ରୁଦନ୍ତୀଂ ଚ ନିମଗ୍ନାଂ ଶୋକସାଗରେ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଗୋଲୋକକୁ ଯାଉଛ, ପୃଥିବୀକୁ ପବିତ୍ର କରି; ତାକୁ ନାଥହୀନ, କାନ୍ଦୁଥିବା ଓ ଶୋକସାଗରରେ ଡୁବିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଛାଡ଼ି ଯାଉଛ।
ଦେଵା ଊଚୁଃ ଵେଦାଃସ୍ତୋତୁଂ ନ ଶକ୍ତା ଯଂ ବ୍ରହ୍ମେଶାନାଦଯସ୍ତଥା । ତମେଵ ସ୍ତଵନଂ କିଂ ଵା ଵଯଂ କୁର୍ମୋ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: ବେଦ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା, ଈଶ୍ୱର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଆମେ କଣ ସ୍ତୁତି କରିପାରିବୁ? ଆମେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଦେଵାସ୍ତେ ପ୍ରଯଯୁର୍ଦ୍ଵାରକାଂ ପୁରୀମ୍ । ତତ୍ରସ୍ଥଂ ଭଗଵନ୍ତଂ ଚ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଶୀଘ୍ରଂ ମୁଦାଽନ୍ଵିତାଃ
ଏପରି କହି, ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରକା ପୁରୀକୁ ଯାଇଲେ; ସେଠାରେ ବିରାଜିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଖୁସି ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଯାଇଥିଲେ।
ଅଥ ତେଷାଂ ଚ ଗୋପାଲା ଯଯୁର୍ଗୋଲୋକମୁତ୍ତମମ୍ । ପୃଥିଵୀ କମ୍ପିତା ଭୀତା ଚଲନ୍ତଃ ସପ୍ତସାଗରାଃ
ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋପମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗୋଲୋକକୁ ଯାଇଲେ; ପୃଥିବୀ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହେଲା, ସାତ ସାଗର ଚଳିତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ହତଶ୍ରିଯଂ ଦ୍ଵାରକାଂ ଚ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଚ ବ୍ରହ୍ମଶାପତଃ । ମୂର୍ତିଂ କଦମ୍ବମୂଲସ୍ଥାଂ ଵିଵେଶ ରାଧିକେଶ୍ଵରଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପରେ ଶ୍ରୀହୀନ ହୋଇଥିବା ଦ୍ୱାରକାକୁ ଛାଡ଼ି, ରାଧିକେଶ୍ୱର କଦମ୍ବ ଗଛ ତଳେ ନିଜ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତେ ସର୍ଵେ ଚୈରକାଯୁଦ୍ଧେ ନିପେତୁର୍ଯାଦଵାସ୍ତଥା । ଚିତାମାରୁହ୍ଯ ଦେଵ୍ଯଶ୍ଚ ପ୍ରଯଯୁଃ ସ୍ଵାମିଭିଃ ସହ
ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନେ ଭାଇଭାଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ଦେବୀମାନେ ଚିତାରେ ଚଢ଼ି, ନିଜ ନାଥମାନେ ସହିତ ଚଲିଗଲେ।
ଅର୍ଜୁନଃ ସ୍ଵପୁରଂ ଗତ୍ଵା ସମୁଵାଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍ । ସ ରାଜା ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସାର୍ଧଂ ଯଯୌ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଚ ଭାର୍ଯଯା
ଅର୍ଜୁନ ନିଜ ସହରକୁ ଫେରି, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ; ତାପରେ ରାଜା ଭାଇମାନେ ଓ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କଦମ୍ବମୂଲସ୍ଥଂ ତିଷ୍ଠନ୍ତଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ । ଦେଵା ବ୍ରହ୍ମାଦଯସ୍ତେ ଚ ପ୍ରଣେମୁର୍ଭକ୍ତିପୂର୍ଵକମ୍
କଦମ୍ବ ଗଛ ତଳେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭକ୍ତିଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ।
ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ପରମାତ୍ମାନଂ ଦେଵଂ ନାରାଯଣଂ ପ୍ରଭୁମ୍ । ଶ୍ଯାମଂ କିଶୋରଵଯସଂ ଭୂଷିତଂ ରତ୍ନଭୂଷଣୈଃ
ସେମାନେ ପରମାତ୍ମା, ଦେବ ନାରାୟଣଙ୍କୁ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ଯୁବକ ଆକୃତି, ରତ୍ନ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ସ୍ତୁତି କଲେ।