ମମ ଚୋତ୍କୀର୍ତନଂ ନାସ୍ତି ଏତଦନ୍ତେ କଲୌ ଵ୍ରଜ । ଏକଵର୍ଣା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତିକିରାତା ବଲିନଃଶଠାଃ
ଏହି ସମୟର ଶେଷରେ, କଳିଯୁଗରେ, ମୋର କୀର୍ତ୍ତନ ରହିବ ନାହିଁ; କିରାତମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଚତୁର, ଏକ ବର୍ଣ୍ଣ ହେଇଯିବେ।
ପିତ୍ରୋଃ ସେଵା ଗୁରୋଃ ସେଵା ସେଵା ଚ ଦେଵଵିପ୍ରଯୋଃ । ଵିଵର୍ଜିତା ନରାଃ ସର୍ଵେ ଚାତିଥୀନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ପିତାମାତା, ଗୁରୁ, ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସେବା, ଅତିଥିଙ୍କ ସେବା—ଏସବୁ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଛାଡ଼ିଦେବେ।
ସସ୍ଯହୀନା ଭଵେତ୍ପୃଥ୍ଵୀ ସାଽନାଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ନିରନ୍ତରମ୍ । ଫଲହୀନୋଽପି ଵୃକ୍ଷଶ୍ଚ ଜଲହୀନା ସରିତ୍ତଥା
ପୃଥିବୀ ଶସ୍ୟହୀନ ହେଇଯିବ, ସଦା ଅବୃଷ୍ଟିରେ ପିଡ଼ିତ; ଗଛମାନେ ଫଳ ଦେବେ ନାହିଁ, ନଦୀମାନେ ଜଳହୀନ ହେଇଯିବେ।
ଵେଦହୀନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ଚ ବଲହୀନଶ୍ଚ ଭୂପତିଃ। ଜାତିହୀନାଜନାଃସର୍ଵେ ମ୍ଲେଚ୍ଛୋଭୂପୋଭଵିଷ୍ଯତି
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦହୀନ ହେବେ, ରାଜାମାନେ ଶକ୍ତିହୀନ; ସମସ୍ତ ଲୋକ ଜାତିହୀନ ହେବେ, ରାଜାମାନେ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ହେଇଯିବେ।
ଭୃତ୍ଯଵତ୍ତାଡଯେତ୍ତାତଂ ପୁତ୍ରଃ ଶିଷ୍ଯସ୍ତଥା ଗୁରୁମ୍ । କାନ୍ତଂ ଚ ତାଡଯେତ୍କାନ୍ତା ଲୁବ୍ଧକୁକ୍କୁଟଵଦ୍ଗୃହୀ
ପୁଅ ନିଜ ବାପାଙ୍କୁ ଚାକର ଭଳି ପିଟେ, ଶିଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଏଭଳି ମାଡ଼େ; ଜଣେ ଜନାନୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ମାଡ଼େ, ଘରସ୍ଥ ଲୋକ ଲୋଭୀ କୁକୁଡ଼ି ଭଳି ଆଘାତ ପାଉଥାନ୍ତି।
ନଶ୍ଯନ୍ତି ସକଲା ଲୋକାଃ କଲୌ ଶେଷେ ଚ ପାପିନଃ। ସୂର୍ଯାଣାମାତପାତ୍କେଚିଜ୍ଜଲୌଘେନାପି କେଚନ
କଳିଯୁଗରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଆନ୍ତି, ଶେଷରେ କେବଳ ପାପୀମାନେ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାନ୍ତି; କିଛି ଲୋକ ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପରେ ନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ଆଉ କିଛି ଜଳର ବନ୍ୟାରେ ଡୁବିଯାଆନ୍ତି।
ହେ ଗୋପେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିକଲୌ ନ ନଶ୍ଯତି ଵସୁଂଧରା । ପୁନଃସୃଷ୍ଟୌ ଭଵେତ୍ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯବୀଜଂ ନିରନ୍ତରମ୍
ହେ ଗୋପେଶ୍ୱର, କଳିଯୁଗ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଯୁଗରେ ପୃଥିବୀ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ; ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟିରେ କେବଳ ସତ୍ୟ ରହିଥାଏ, ସତ୍ୟର ବୀଜ ସଦା ଅବିରତ ଚାଲିଥାଏ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଵିପ୍ର ରଥମେଵ ମନୋହରମ୍ । ଚତୁର୍ଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣମୂର୍ଧ୍ଵେ ଚ ପଞ୍ଚଯୋଜନମ୍
ଏହି ସମୟରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏକ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ରଥ ଦେଖାଦେଲା, ଯାହାର ପ୍ରସ୍ତ ଚାରି ଯୋଜନ ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନ ଥିଲା।
ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକସଂକାଶଂ ରତ୍ନେନ୍ଦ୍ରସାରନିର୍ମିତମ୍। ଅମ୍ଲାନପାରିଜାତାନାଂ ମାଲାଜାଲଵିରାଜିତମ୍
ଏହା ପ୍ରସ୍ତରର ନିର୍ମଳ ସ୍ଫଟିକ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ତିଆରି, ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ପାରିଜାତ ଫୁଲର ମାଳାରେ ସୁଶୋଭିତ ଥିଲା।
ମଣୀନାଂ କୌସ୍ତୁଭାନାଂ ଚ ଭୂଷଣେନ ଵିଭୂଷିତମ୍ । ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନକଲଶଂ ହୀରହାରଵିଲମ୍ବିତମ୍
ଏହା କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନର ଗହନାରେ ଭୂଷିତ ଥିଲା, ଅମୂଲ୍ୟ ମଣିମାଣିକ୍ୟର କଳଶ ଓ ହୀରାର ହାର ଲଟକୁଥିଲା।
ମନୋହରୈଃ ପରିଷ୍ଵକ୍ତଂ ସହସ୍ରକୋଟିମନ୍ଦିରୈଃ । ସହସ୍ରଦ୍ଵଯଚକ୍ରଂ ଚ ସହସ୍ରଦ୍ଵଯଘୋଟକମ୍
ଏହାକୁ ଅନେକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ମହଳ ଲକ୍ଷ-ଲକ୍ଷ ଦିଗରୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ଦୁଇ ହଜାର ଚକ୍ର ଓ ଦୁଇ ହଜାର ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଏହା ଟଣାଯାଉଥିଲା।
ସୂକ୍ଷ୍ମଵସ୍ତ୍ରାଚ୍ଛାଦିତଂ ଚ ଗୋପୀକୋଟୀଭିରାଵୃତମ୍ । ଗୋଲୋକାଦାଗତଂ ତୂର୍ଣଂ ଦଦୃଶୁଃ ସହସା ଵ୍ରଜେ
ସୂକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ରରେ ଢାକାଯାଇଥିବା ଏହି ରଥଟି ଅନେକ ଗୋପୀମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ଗୋଲୋକରୁ ତୁରନ୍ତ ବ୍ରଜକୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଗଲା।
କୃଷ୍ଣାଜ୍ଞଯା ତମାରୁହ୍ଯ ଯଯୁର୍ଗୋଲୋକମୁତ୍ତମମ୍ । ରାଧା କଲାଵତୀ ଦେଵୀଧନ୍ଯା ଚାଯୋନିସଂଭଵା
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ରାଧା, କଳାବତୀ ଦେବୀ, ଧନ୍ୟା ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିଲେ, ସେମାନେ ସେହି ଉତ୍ତମ ଗୋଲୋକକୁ ଚଳିଗଲେ।
ଗୋଲୋକାଦ ଗତା ଗୋପ୍ଯଶ୍ଚାଯୋନିସଂଭଵାଶ୍ଚ ତାଃ । ଶ୍ରୁତିପତ୍ନ୍ଯଶ୍ଚ ତାଃ ସର୍ଵାଃ ସ୍ଵଶରୀରେଣ ନାରଦ
ନାରଦ, ଗୋଲୋକରୁ ଆସିଥିବା ଗୋପୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିଲେ, ଏବଂ ବେଦମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ, ସେମାନେ ସ୍ୱ ଶରୀରରେ ସେଠାକୁ ଗଲେ।
ସର୍ଵେ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଶରୀରାଣି ନଶ୍ଵରାଣି ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍ । ଗୋଲୋକଂ ଚ ଯଯୌ ରାଧା ସାର୍ଘଂ ଗୋକୁଲଵାସିଭିଃ
ସମସ୍ତେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତାଙ୍କର ନଶ୍ୱର ଦେହ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଏବଂ ରାଧା ଗୋକୁଳର ବାସିନ୍ଦାମାନଙ୍କ ସହିତ ଗୋଲୋକକୁ ଚଳିଗଲେ।
ଦଦର୍ଶ ଵିରଜାତୀର୍ର ନାନାରତ୍ନଵିଭୂଷିତମ୍ । ତଦୁତ୍ତୀର୍ଯ ଯଯୌ ଵିପ୍ର ଶତଶୃଙ୍ଗଂ ଚ ପର୍ଵତମ୍
ସେ ବିରଜା ନଦୀର କୂଳକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଏହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ଶତଶୃଙ୍ଗ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ।
ନାନାମଣିଗଣାକୀର୍ଣଂ ରାସମଣ୍ଡଲମଣ୍ଡିତମ୍ । ତତୋ ଯଯୌ କିଯଦ୍ଦୂରଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ଵନମ୍
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଛିଟିଯାଇଥିଲା ଏବଂ ରାସନୃତ୍ୟର ମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା। ସେଠାରୁ କିଛି ଦୂରକୁ ଯାଇ, ସେ ପବିତ୍ର ବୃନ୍ଦାବନ ଉଦ୍ୟାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସା ଦଦର୍ଶାକ୍ଷଯଵଟମୂର୍ଧ୍ଵେ ତ୍ରିଶତଯୋଜନମ୍ । ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ଶାଖାକୋଟିସମାଵୃତମ୍
ସେଠାରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଅବିନାଶୀ ବଟବୃକ୍ଷ, ଯାହାର ଉଚ୍ଚତା ତିନି ଶତ ଯୋଜନା ଏବଂ ଚଉଡ଼ା ଏକ ଶତ ଯୋଜନା, ଏହାର ଶାଖାପ୍ରଶାଖା ଅସଂଖ୍ୟ ଥିଲା।
ରକ୍ତଵର୍ଣୈଃ ଫଲୌଘୈଶ୍ଚ ସ୍ଥୂଲୈରପି ଵିଭୂଷିତମ୍ । ଗୋପୀକୋଟିସହସ୍ରୈଶ୍ଚ ସାର୍ଧଂ ଵୃନ୍ଦା ମନୋହରା
ଏହି ବଟବୃକ୍ଷ ବଡ଼ ବଡ଼ ଲାଲ୍ ଫଳର ଗୁଛ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ଗୋପୀମାନେ ଓ ଆକର୍ଷକ ବୃନ୍ଦା ତାଙ୍କ ସହିତ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ।
ଅନୁଵ୍ରଜଂ ସାଦରଂ ଚ ସସ୍ମିତା ସା ସମାଯଯୌ । ଅଵରୁଙ୍ଯ ରଥାତ୍ତୂର୍ଣଂ ରାଧାଂ ସା ପ୍ରଣନାମ ଚ
ସେ ସମ୍ମାନ ଓ ହସରେ ପଛରେ ପଛରେ ଯାଉଥିଲେ, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ରଥରୁ ଅବତରି ରାଧାଙ୍କୁ ଶିରୋନମ୍ର ହୋଇ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ରାସେଶ୍ଵରୀଂ ତାଂ ସଂଭାଷ୍ଯ ପ୍ରଵିଵେଶ ସ୍ଵମାଲଯମ୍ । ରତ୍ନସିଂହାସନେ ରମ୍ଯେ ହୀରହାରସମନ୍ଵିତେ
ରାସନାଟରୀ ରାଣୀଙ୍କ ସହ କଥାହେବା ପରେ, ସେ ନିଜ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ସେଠାରେ ହୀରା ମାଳାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ରତ୍ନସିଂହାସନ ଥିଲା ।
ଵୃନ୍ଦା ତାଂ ଵାସଯାମାସ ପାଦସେଵନତତ୍ପରା । ସପ୍ତଭିଶ୍ଚ ସଖୀଭିଶ୍ଚ ସେଵିତାଂ ଶ୍ଵେତଚାମରୈଃ
ବୃନ୍ଦା ତାଙ୍କୁ ଅତିଥିସତ୍କାର କଲେ, ପାଦସେବାରେ ଏକାଗ୍ର ହେଲେ । ସାଥିରେ ସାତିଜଣୀ ସଖୀ ଧଳା ଚାମର ନେଇ ସେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ ।
ଆଯଯୁର୍ଗୋପିକାଃ ସର୍ଵା ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ତାଂ ପରମେଶ୍ଵରୀମ୍ । ନନ୍ଦାଦିକଂ ପ୍ରକଲ୍ପ୍ଯୈତଦ୍ରାଧା ଵାସଂ ପୃଥକପୃଥକ୍
ସମସ୍ତ ଗୋପୀମାନେ ଏହି ପରମେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଆସିଲେ, ଏବଂ ନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ରାଧାଙ୍କ ପାଇଁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଘର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଦେଲେ।
ପରମାନନ୍ଦରୂପା ସା ପରମାନନ୍ଦପୂର୍ଵକମ୍ । ସ୍ଵଵେଶ୍ମନି ମହାରମ୍ଯେ ପ୍ରତସ୍ଥେ ଗୋପିକା ସହ
ଯିଏ ସ୍ବରୂପରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ, ସେ ଗୋପୀମାନେ ସହ ନିଜ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଘରରୁ ଆନନ୍ଦରେ ବାହାରିଲେ।
_____________________________ ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତ ମହାପୁରାଣ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖଣ୍ଡ ଉତ୍ତରାର୍ଦ୍ଧ ନାରଦନାରାଯଣୋ ସଂଵାଦ ଭାଂଡୀରଵନେ ଵ୍ରଜଜନସମକ୍ଷଂ ନନ୍ଦଂ ବୋଧଯତା କୃଷ୍ଣେନ କଲିଦୋଷାଣାଂ ନିରୂପଣମ୍, ଅକସ୍ମାତ୍ପ୍ରାପ୍ତେନାଦ୍ଭୁତରଥେନ ରାଧାଦିସର୍ଵଗୋପୀନାଂ ଗୋଲୋକେ ଗମନଂ ଚ ଅଷ୍ଟାଵିଂଶତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଭାବେ, ଶ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ମହାପୁରାଣର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖଣ୍ଡର ଉତ୍ତରାର୍ଧରେ ନାରଦ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ସଂବାଦର ଏକଶଏଅଟ୍ତିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଳିଯୁଗର ଦୋଷ ବିବେଚନା, ଅଚାନକ ଆସିଥିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ରଥ ଓ ଭାଣ୍ଡୀରବନରେ ବ୍ରଜବାସୀମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ରାଧା ଓ ସମସ୍ତ ଗୋପୀମାନେ ଗୋଲୋକକୁ ଯିବା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି।
ଅଥୈକୋନତ୍ରିଂଶଦଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣୋ ଭଗଵାଂସ୍ତତ୍ର ପରିପୂର୍ଣତମଃ ପ୍ରଭୁଃ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସାରୋକ୍ଯମୋକ୍ଷଂ ଚ ସଦ୍ଯୋ ଗୋକୁଲଵାସିନାମ୍
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ସେଠାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସର୍ବଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ, ଗୋକୁଳବାସୀମାନେ ତାଙ୍କ ସାନିଧ୍ୟରେ ସାକ୍ଷାତ୍ ମୋକ୍ଷ ପାଇଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଉଵାସ ପଞ୍ଚଭିର୍ଗୋପୈର୍ଭାଣ୍ଡୀରେ ଵଟମୂଲକେ । ଦଦର୍ଶ ଗୋକୁଲଂ ସର୍ଵ ଗୋକୁଲଂ ଵ୍ଯାକୁଲଂ ତଥା
ସେ ଭାଣ୍ଡୀର ରୁକ୍ଷ ତଳେ ପାଞ୍ଚ ଜଣ ଗୋପ ସହ ବସିଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗୋକୁଳ ଏବଂ ତାହାର ଅସ୍ଥିରତାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଅରକ୍ଷକଂ ଚ ଵ୍ଯସ୍ତଂ ଚ ଶୂନ୍ଯଂ ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ଵନମ୍ । ଯୋଗେନାମୃତଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ଚ କୃପଯା ଚ କୃପାନିଧିଃ
ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ବୃନ୍ଦାବନ ଅରକ୍ଷିତ, ବିଖଣ୍ଡିତ ଏବଂ ଖାଲି ଅଛି; ତାହାପରେ ତାଙ୍କ ଯୋଗଶକ୍ତି ଓ ଦୟାରେ ଅମୃତ ବର୍ଷା କରି, ଦୟାର ସାଗର କୃଷ୍ଣ—
ଗୋପୀଭିଶ୍ଚ ତଥା ଗୋପୈଃ ପରିପୂର୍ଣଂ ଚକାର ସଃ । ତଥା ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ଚୈଵ ସୁରମ୍ଯଂ ଚ ମନୋହରମ୍
—ଗୋପୀ ଓ ଗୋପମାନେ ସହ ବୃନ୍ଦାବନକୁ ପୁଣିଥରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ, ଏବଂ ବୃନ୍ଦାବନକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଓ ଆକର୍ଷକ କରିଦେଲେ।
ଗୋକୁଲସ୍ଥାଶ୍ଚ ଗୋପାଶ୍ଚ ସମାଶ୍ଵାସଂ ଚକାର ସଃ । ଉଵାଚ ମଧୁରଂ ଵାକ୍ଯଂ ହିତଂ ନୀତଂ ଚ ଦୁର୍ଲଭମ୍
ଗୋକୁଳରେ ଯେଉଁ ଗୋପମାନେ ରହିଥିଲେ, ସେମାନେକୁ ସେ ଶାନ୍ତି ଦେଲେ, ଏବଂ ମଧୁର, ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ଦୁର୍ଲଭ କଥା କହିଲେ।