ଇତି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରଦନାo ସପ୍ତଵିଶତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣର 'ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ' ନାମକ ଏକଶତ ସପ୍ତବିଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ନାରଦ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ, ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥାଷ୍ଟାଵିଂଶତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଶ୍ଚ ସମାହ୍ଵାନଂ ଗୋପାଂଶ୍ଚାପି ଚକାର ସଃ। ଭାଣ୍ଡୀରେ ଵଟମୂଲେ ଚ ତତ୍ର ସ୍ଵଯମୁଵାସ ହ
ଏବେ ଏକଶତ ଅଷ୍ଟାବିଶ ଅଧ୍ୟାୟ। ନାରାୟଣ କହିଲେ: ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଗୋପମାନେଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, ଏବଂ ସେ ଭାଣ୍ଡୀର ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ନିଜେ ବସିଲେ।
ପୁରାଽନ୍ନଂ ଚ ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଯତ୍ରୈଵ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଗଣଃ। ଉଵାସ ରାଧିକା ଦେଵୀ ଵାମପାର୍ଶ୍ଵେ ହରେରପି
ପୂର୍ବେ ସେଠାରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ; ସେଠି ହରିଙ୍କ ବାମପାଶ୍ୱରେ ଦେବୀ ରାଧିକା ବସିଥିଲେ।
ଦକ୍ଷିଣେ ନନ୍ଦଗୋପଶ୍ଚ ଯଶୋଦାସହିତସ୍ତଥା । ତଦ୍ଦକ୍ଷିଣୋ ଵୃଷଭାନସ୍ତଦ୍ଵାମେ ସା କଲାଵତୀ
ତାଙ୍କ ଡାହାଣପାଖରେ ନନ୍ଦ ଗୋପ ଓ ଯଶୋଦା ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଡାହାଣପାଖରେ ବୃଷଭାନୁ ଓ ବାମପାଖରେ କଳାବତୀ ଥିଲେ।
ଅନ୍ଯେ ଗୋପାଶ୍ଚ ଗୋପ୍ଯଶ୍ଚ ବାନ୍ଧଵାଃ ସୁହୃଦସ୍ତଥା । ତାନୁଵାଚ ସ ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଯଥାର୍ଥ୍ଯଂ ସମଯୋଚିତମ୍
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନେ, ବାନ୍ଧବ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କୁ ଗୋବିନ୍ଦ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଓ ସମୟଅନୁଯାୟୀ କଥା କହିଲେ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ଶୃଣୁ ନନ୍ଦ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସାଂପ୍ରତଂ ସମଯୋଚିତମ୍। ସତ୍ଯଂ ଚ ପରମାର୍ଥଂ ଚ ପରଲୋକସୁଖାଵହମ୍
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ନନ୍ଦ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସମୟଅନୁଯାୟୀ, ସତ୍ୟ ଓ ପରମାର୍ଥ କଥା କହିବି, ଯାହା ପରଲୋକର ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।
ଆବ୍ରହ୍ମସ୍ତମ୍ବପର୍ଯନ୍ତଂ ଭ୍ରମଂ ସର୍ଵଂ ନିଶାମଯ। ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଦୀପ୍ତିର୍ଜଲେ ରେଷା ଯଥା ତୋଯସ୍ଯ ବୁଦ୍ବୁଦମ୍
ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଘାସପତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଭ୍ରମକୁ ଦେଖ; ଏହା ପାଣିରେ ବିଜୁଳି ଚମକିବା କିମ୍ବା ଜଳରେ ବୁଲବୁଲି ହେବା ପରି।
ମଥୁରାଯାଂ ସର୍ଵମୁକ୍ତଂ ନାଵଶେଷଂ ଚ କିଂଚନ। ଯଶୋଦାଂ ବୋଧଯାମାସ ରାଧିକା କଦଲୀଵନେ
ମଥୁରାରେ ସମସ୍ତ କଥା କୁହାଯାଇଥିଲା, କିଛି ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିନଥିଲା; କଦଳୀବନରେ ରାଧିକା ଯଶୋଦାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।
ତଦେଵ ସତ୍ଯଂ ପରମଂ ଭ୍ରମଧ୍ଵାନ୍ତପ୍ରଦୀପକମ୍। ଵିହାଯ ମିଥ୍ଯାମାଯାଂ ଚ ସ୍ମର ତତ୍ପରମଂ ପଦମ୍
ସେଇଠାରେ ଯାହା ସତ୍ୟ, ସେଇ ପରମ ଏବଂ ଭ୍ରମର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିଥାଏ; ମିଥ୍ୟା ମାୟାକୁ ଛାଡ଼ି, ସେଇ ପରମ ପଦକୁ ସ୍ମରଣ କର।
ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୁଜରାଵ୍ଯାଧିହରଂ ହର୍ଷକରଂ ପରମ୍। ଶୋକସଂତାପହରଣଂ କର୍ମମୂଲନିକୃନ୍ତନମ୍
ଏହା ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ରୋଗକୁ ଦୂର କରେ; ଏହା ପରମ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି, ଦୁଃଖ ଓ କଷ୍ଟ ହଟାଏ, କର୍ମର ମୂଳକୁ କାଟିଦିଏ।
ମାମେଵ ପରମଂ ବ୍ରହ୍ମ ଭଗଵନ୍ତଂ ସନାତନମ୍ । ଧ୍ଯାଯଂଧ୍ଯାଯଂ ପୁତ୍ରବୁଦ୍ଧିଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଲଭ ପରଂପଦମ୍
ମୋତେ ଏକମାତ୍ର ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ସନାତନ ଭଗବାନ ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କର; ପୁଅ ବୋଲି ଭାବନାକୁ ଛାଡ଼ି, ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କର।
ଗୋଲୋକଂ ଗଚ୍ଛ ଶୀଘ୍ରଂ ତ୍ଵଂ ସାର୍ଧଂ ଗୋକୁଲଵାସିଭିଃ। ଆରାତ୍କଲେରାଗମନଂ କର୍ମମୂଲନିକୃନ୍ତନମ୍
ତୁମେ ଗୋକୁଳବାସୀମାନେ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଗୋଲୋକକୁ ଯାଅ; କଳିଯୁଗ ଆସିବାକୁ ନିକଟ, ଯାହା କର୍ମର ମୂଳକୁ କାଟିଦେବ।
ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସୋର୍ନିଯମୋ ନାସ୍ତି ଜାତୀନାଂ ଚ ତଥୈଵ ଚ । ଵିପ୍ରେସନ୍ଧ୍ଯାଦିକଂନାସ୍ତି ଚିହ୍ନଂ ଯଜ୍ଞୋପଵୀତକମ୍
ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀର ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ, ଜାତିର ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ତେଣିଏ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ସନ୍ଧ୍ୟାଦି କୌଣସି ଚିହ୍ନ କିମ୍ବା ଉପବୀତ ନାହିଁ।
ଯଜ୍ଞସୂତ୍ରଂ ଚ ତିଲକଂ ଶେଷଂ ଲୁପ୍ତଂ ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍ । ଦିଵାଵ୍ଯଵାଯନିରତଂ ଵିରତଂ ଧର୍ମକର୍ମଣି
ଯଜ୍ଞସୂତ୍ର ଓ ତିଳକ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ହରାଇଯାଇଛି; ଲୋକେ ଦିନରେ କାମକାଜରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଓ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟରୁ ଦୂରେଇଯାଇଛନ୍ତି।
ଯଜ୍ଞାନାଂ ଚ ଵ୍ରତାନାଂ ଚ ତପସାଂ ଲୁପ୍ତମେଵ ଚ। କେଦାରକନ୍ଯାଶାପେନଧର୍ମୋ ନାସ୍ତ୍ଯେଵ କେଵଲମ୍
ଯଜ୍ଞ, ବ୍ରତ ଓ ତପସ୍ୟା ସବୁ ହରାଇଯାଇଛି; କେଦାର ଦୁହିତାଙ୍କ ଶାପରେ ଧର୍ମ କେବଳ ନାମମାତ୍ର ରହିଛି।
ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦଗାମିନୀସ୍ତ୍ରୀର୍ଣା ପତିଶ୍ଚ ସତତଂ ଵଶେ । ତାଡଯେତ୍ସତତଂତଂ ଚ ଭର୍ତ୍ସଯେଚ୍ଛ ଦିଵାନିଶମ୍
ନାରୀମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଚାଲନ୍ତି, ସ୍ୱାମୀମାନେ ସଦା ସେମାନଙ୍କ ଅଧୀନ; ସେମାନେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦିନ ରାତି ମାଡ଼ିବା ଓ ତିରସ୍କାର କରିବାରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି।
ପ୍ରାଧାନ୍ଯଂ ସ୍ତ୍ରୀକୁଟୁମ୍ବାନାଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଚ ସତତଂ ଵ୍ରଜ। ସ୍ଵାମୀଚଭକ୍ତସ୍ତାସାଂ ଚ ପରାଭୂତୋ ନିରନ୍ତରମ୍
ବ୍ରଜରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କର ପରିବାର ସଦା ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ରଖିବେ; ସେମାନଙ୍କର ପତିମାନେ ଯଦିଓ ଭକ୍ତ, ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ଅଧୀନ ରହିବେ।
କଲୌ ଚ ଯୋଷିତଃ ସର୍ଵା ଜାରସେଵାସୁ ତତ୍ପରାଃ। ଶତପୁତ୍ରସମଃ ସ୍ନେହସ୍ତାସାଂ ଜାରେ ଭଵିଷ୍ଯତି
କଳିଯୁଗରେ ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପରପୁରୁଷଙ୍କ ସେବାରେ ଲାଗିଥିବେ; ସେମାନଙ୍କର ପରପୁରୁଷ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଶତପୁତ୍ର ସମାନ ହେବ।
ଦଦାତି ତସ୍ମୈ ଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଚ ଯଥା ଭୃତ୍ଯାଯ କୋପତଃ। ସସ୍ମିତା ସକଟାକ୍ଷା ସାଽମୃତଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ନିରନ୍ତରମ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ଯେପରି ରୋଷରେ ଜଣେ ଚାକରକୁ ଦିଏ; ହସି, ଚାହିଁ ଦେଖି, ଅମୃତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସଦା ଦେଖାଏ।
ଜାରଂ ପଶ୍ଯତି କାମେନ ଵିଷଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ପତିଂ ସଦା। ସତତଂ ଗୌରଵଂ ତାସାଂ ସ୍ନେହଂ ଚ ଜାରବାନ୍ଧଵେ
ସେ ତାଙ୍କର ପରପୁରୁଷକୁ କାମନାରେ ବିଷ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖେ, ଏବଂ ପତିକୁ ସଦା ଅବହେଳା କରେ; ସମ୍ମାନ ଓ ସ୍ନେହ ସବୁବେଳେ ପରପୁରୁଷ ଓ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ରହିଥାଏ।
ପତ୍ଯୌ କରପ୍ରହାରଂ ଚ ନିତ୍ଯଂ ନିତ୍ଯଂ କରୋତି ଚ। ମିଷ୍ଟାନ୍ନଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଜାରାଯ ପ୍ରଦଦାତି ଚ
ସେ ପତିକୁ ପ୍ରତିଦିନ ହାତରେ ମାଡ଼ ମାରେ, କିନ୍ତୁ ପରପୁରୁଷକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।
ଵେଷଯୁକ୍ତା ଚ ସତତଂ ଜାରସେଵନତତ୍ପରା। ପ୍ରାଣା ବନ୍ଧୁର୍ଗତିଶ୍ଚାଽଽତ୍ମା କଲୌ ଜାରଶ୍ଚଯୌଷିତାମ୍
ସେ ସଦା ଶୃଙ୍ଗାରିତ ଓ ପରପୁରୁଷ ସେବାରେ ଲାଗିଥାଏ; କଳିଯୁଗରେ ପରପୁରୁଷ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣ, ବନ୍ଧୁ, ଆଶ୍ରୟ ଓ ଆତ୍ମା ହେଇଯାଏ।
ଲୁପ୍ତା ଚାତିଥିସେଵା ଚ ପ୍ରଲୁପ୍ତଂ ଵିଷ୍ଣୁସେଵନମ୍। ପିତୃଣାମର୍ଚନଂ ଚୈଵ ଦେଵାନାଂ ଚ ତଥୈଵ ଚ
ଅତିଥି ସେବା ହରାଇଯିବ, ବିଷ୍ଣୁ ସେବା ହରାଇଯିବ, ପିତୃପୂଜା ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ମଧ୍ୟ ହରାଇଯିବ।
ଵିଷ୍ଣୁଵୈଷ୍ଣଵଯୋର୍ଦ୍ଵେଷୀ ସତତଂ ଚ ନରୋ ଭଵେତ୍। ଵାମମନ୍ତ୍ରୋପାସକାଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଵର୍ଣାଶ୍ଚ ତତ୍ପରାଃ
ମଣିଷମାନେ ସଦା ବିଷ୍ଣୁ ଓ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରିବେ; ସମସ୍ତ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକ ବାମମନ୍ତ୍ରରେ ଲାଗିଯିବେ।
ଶାଲଗ୍ରାମଂ ଚ ତୁଲସୀଂ କୁଶଂ ଗଙ୍ଗୋଦକଂ ତଥା। ନସ୍ପୃଶେନ୍ମାନଵୋ ଧୂର୍ତୋ ମ୍ଲେଚ୍ଛାଚାରରତଃ ସଦା
ଏକ ଚତୁର ମଣିଷ, ସଦା ବିଦେଶୀ ଆଚରଣରେ ଲାଗିଥିବା, ଶାଳଗ୍ରାମ, ତୁଳସୀ, କୁଶ ଓ ଗଙ୍ଗାଜଳକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବେ ନାହିଁ।
କାରଣଂ କାରଣାନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ସର୍ଵବୀଜକମ୍। ସୁଖଦଂ ମୋକ୍ଷଦଂ ଶଶ୍ଵଦ୍ଦାତାରଂ ସର୍ଵସଂପଦାମ୍
ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ, ସମସ୍ତର ବୀଜ, ସୁଖ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା, ସଦା ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦ ଦେଇଥିବା—
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମାଂ ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା କ୍ଷୁଦ୍ରସଂପତ୍ପ୍ରଦାଯିନମ୍। ଵେଦନିଘ୍ନଂ ଵାମମନ୍ତ୍ରଂ ଜପେଦ୍ଵିପ୍ରଶ୍ଚ ମାଯଯା
ମୋତେ ଛାଡ଼ି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ଛାଡ଼ି, ଛୋଟ ସମ୍ପଦ ପାଇଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାୟାରେ ପଡ଼ି ବେଦ ନାଷ୍ଟ କରୁଥିବା ବାମମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବେ।
ସନାତନୀ ଵିଷ୍ଣୁମାଯା ଵଞ୍ଚିତଂ ତଂ କରିଷ୍ଯତି। ମମାଽଽଜ୍ଞଯାଭଗଵତୀ ଜଗତାଂ ଚ ଦୁରତ୍ଯଯା
ସନାତନ ବିଷ୍ଣୁମାୟା, ମୋର ଆଜ୍ଞାରେ, ତାକୁ ଭ୍ରମିତ କରିଦେବେ; ସେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଅପାର ଦେବୀ।
କଲେର୍ଦଶସହସ୍ରାଣି ମଦର୍ଚା ଭୁଵି ତିଷ୍ଠତି । ତଦର୍ଧାନି ଚ ଵର୍ଷାଣି ଗଙ୍ଗା ଭୁଵନପାଵନୀ
କଳିଯୁଗର ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର ପୂଜା ପୃଥିବୀରେ ରହିବ; ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଙ୍ଗା, ଯିଏ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ରହିବ।
ତୁଲସୀ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତାଶ୍ଚ ଯାଵଦ୍ଗଙ୍ଗା ଚ କୀର୍ତନମ୍ । ପୁରାଣାନି ଚ ସ୍ଵଲ୍ପାନି ତାଵଦେଵ ମହୀତଲେ
ତୁଳସୀ, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତମାନେ, ଗଙ୍ଗାର କୀର୍ତ୍ତନ ଓ ଛୋଟ ପୁରାଣମାନେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଙ୍ଗା ପୃଥିବୀରେ ରହିବେ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବେ।