ସୁଧାପୂର୍ଗଂ ସୁଧାପାତ୍ରଂ ଦଦୌ ଭକ୍ତ୍ଯା ସୁଧାମୁଖୀ । ଚକାର ପୁଷ୍ପଶଯ୍ଯାଂ ଚ ଗୋପୀ ଚନ୍ଦନଚର୍ଚିତାମ୍
ସୁଧାମୁଖୀ ଭକ୍ତି ସହିତ ମଧୁର ସୁଧାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଦେଲେ, ଏବଂ ଗୋପୀ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଥିବା ଫୁଲର ଶଯ୍ୟା ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ।
ଅମ୍ଲାନମାଲତୀପୁଷ୍ପମାଲାଜାଲଵିଭୂଷିତାମ୍ । ରତ୍ନେନ୍ଦ୍ରସାରନିର୍ମାଣମନ୍ଦିରେ ସୁମନୋହରେ
ଏହି ଶଯ୍ୟା ଅମ୍ଲାନ ମାଲତୀ ଫୁଲର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା, ଏବଂ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ଅତି ଆକର୍ଷକ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା।
ମଣୀନ୍ଦ୍ରମୁକ୍ତାମାଣିକ୍ଯହୀରହାରଵିଭୂଷିତେ । କସ୍ତୂରୀକୁଙ୍କୁମାକ୍ତେନ ଵାଯୁନା ସୁରଭୀକୃତେ
ଘରଟି ମଣି, ମୁକ୍ତା, ମାଣିକ୍ୟ ଓ ହୀରାର ହାରରେ ସଜିଥିଲା, ମସ୍କ ଓ କୁଙ୍କୁମ ଗନ୍ଧର ବାତାସରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ହୋଇଥିଲା।
ରତ୍ନପ୍ରଦୀପଶତକୈର୍ଜ୍ଵଲଦ୍ଭିଶ୍ଚ ସୁଦୀପିତେ । ଧୂପିତେ ସତତଂ ଧୂପୈର୍ନାନାଵସ୍ତୁସମନ୍ଵିତୈଃ
ଶତଶତ ରତ୍ନଦୀପର ଆଲୋକରେ ଘରଟି ଦ୍ୱିପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଧୂପ ଦ୍ୱାରା ସଦା ସୁଗନ୍ଧିତ ହୋଇଥିଲା।
କୃତ୍ଵା ଶଯ୍ଯାଂ ରତିକରୀଂ ଯଯୁର୍ଗୋପ୍ଯଶ୍ଚ ସସ୍ମିତାଃ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରହସି ତଲ୍ପଂ ଚ ସୁରମ୍ଯଂ ସୁମନୋହରମ୍
ପ୍ରେମର ଶଯ୍ୟା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ହସୁଥିବା ଗୋପୀମାନେ ଗୁପ୍ତ ଏବଂ ଆକର୍ଷକ ଶଯ୍ୟାକୁ ଦେଖି ବିଦାୟ ନେଲେ।
ମାଧଵୋ ରାଘଯା ସାର୍ଧ ଵିଵେଶ ରତିମନ୍ଦିରମ୍ । ନାନାପ୍ରକାରହାସ୍ଯଂ ଚ ପରିହାସଂ ସ୍ମରୋଚିତମ୍
ମାଧବ ରାଧାଙ୍କ ସହ ପ୍ରେମମୟ ମନ୍ଦିରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ହାସ୍ୟ ଓ ଚଞ୍ଚଳ ମନୋହର କଥାବାର୍ତ୍ତା ହେଲା।
ଦ୍ଵଯୋର୍ବଭୂଵ ତଲ୍ପେ ଚ ମଦନାତୁରଯୋସ୍ତଥା । ମାଲ୍ଯଂ ଦଦୌ ଚ କୃଷ୍ଣାଯ ତାମ୍ବୂଲଂ ଚ ସୁଵାସିତମ୍
ତାହାଁରେ ଦୁଇଜଣ ପ୍ରେମରେ ମଗ୍ନ ହୋଇ ମାଳା ବଦଳାଇଲେ ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧିତ ତାମ୍ବୁଳ ଦେଲେ।
କସ୍ତୂରୀକୁଙ୍କୁମାକ୍ତଂ ଚ ଚନ୍ଦନଂ ଶ୍ଯାମଵକ୍ଷସି । ଚାରୁଚମ୍ପକପୁଷ୍ପଂ ଚ ଚୂଡାଯାଂ ପ୍ରଦଦୌ ସତୀ
ସେ ଶ୍ୟାମଙ୍କ ଛାତିରେ କସ୍ତୂରୀ ଓ କୁଙ୍କୁମ ମିଶିତ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଲେ, ଚୁଲିରେ ଚମ୍ପକ ଫୁଲ ଲଗାଇଲେ।
ସହସ୍ରଦଲସସଂକ୍ତକ୍ରୀଡାପଦ୍ମଂ କରେ ଦଦୌ । ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ଯ ମୁରଲୀଂ ହସ୍ତାତ୍ପ୍ରଦଦୌ ରତ୍ନଦର୍ପଣମ୍
ସେ ତାଙ୍କ ହାତରେ ହଜାର ପତ୍ର ଥିବା କ୍ରୀଡ଼ା କମଳ ଦେଲେ, ମୁରଳୀକୁ ରଖି ରତ୍ନଦର୍ପଣ ଦେଲେ।
ପାରିଜାତସ୍ଯ କୁସୁମମମ୍ଲାନଂ ପୁରତୋ ଦଦୌ । ଉଵାଚ ମଧୁରଂ ରାଧା ରହସ୍ଯେ ମଧୁରଂ ଵଚଃ ସସ୍ମିତା ସସ୍ମିତଂ ଶାନ୍ତଂ କାନ୍ତଂ କାନ୍ତା ମନୋହରମ୍
ସେ ଅମ୍ଲାନ ପାରିଜାତ ଫୁଲ ପ୍ରଦାନ କଲେ, ରାଧା ଗୁପ୍ତରେ ମଧୁର, ଶାନ୍ତ, ହସୁଥିବା ଏବଂ ଆକର୍ଷକ କଥା କହିଲେ।
ରାଧିକୋଵାଚ ନିଷ୍ଫଲଂ ମଙ୍ଗଲପ୍ରଶ୍ତଂ ମଙ୍ଗଲେ ମଙ୍ଗଲାଲଯେ । ସର୍ଵମଙ୍ଗଲବୀଜେ ଚ ମାଙ୍ଗଲ୍ଯେ ମଙ୍ଗଲପ୍ରଦେ
ରାଧିକା କହିଲେ: ମଙ୍ଗଳର ମୂଳ ନିବାସ, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ଆଧାର ଓ ଦାତା, ଏମିତି ମଙ୍ଗଳମୟଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଅର୍ଥହୀନ।
ତଥାଽପି କୁଶଲପ୍ରଶ୍ନେ ସାଂପ୍ରତଂ ସମଯୋଚିତମ୍ । ଲୌକିକୋ ଵ୍ଯଵହାରୋଽପି ଵେଦେଭ୍ଯୋ ବଲଵାଂସ୍ତଥା
ତଥାପି, ଏହି ସମୟରେ ମଙ୍ଗଳ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଉଚିତ। କାରଣ, ସାଧାରଣ ଲୋକର ଚଳନା ବେଳେ ବେଳେ ବେଦ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ।
କୁଶଲଂ ରୁକ୍ମିଣୀକାନ୍ତ ସତ୍ଯଭାମେଶ ସାଂପ୍ରତମ୍ । ମହନ୍ଦ୍ରେଣ ସମଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ଲୀଲଯା ଚ ଯଦାଜ୍ଞଯା
ହେ ରୁକ୍ମିଣୀ ପ୍ରିୟ, ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ନାଥ, ଏବେ ସବୁ ଭଲ ଅଛି। ତୁମେ ମଜାରେ ଓ ଆଜ୍ଞାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ପାରିଜାତତରୁଂ ସ୍ଵର୍ଗାଦୁତ୍ପାଟ୍ଯ ଚାମରାଵତୀମ୍ । ଗତ୍ଵା ଵିଜିତ୍ଯ ଦେଵାଂଶ୍ଚ ତସ୍ଯୈ ଦସମିତି ଶ୍ରୁତମ୍
ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପାରିଜାତ ଗଛ ଉଖଳି, ତୁମେ ଅମରାବତୀକୁ ଗଲା, ଦେବତାମାନେଠାରେ ଜିତିଲା, ଏବଂ ସେହି ଗଛ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ଦେଲା ବୋଲି ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି।
ପୁଣ୍ଯକଂ ଚ କୃତଂ ତେନ ପାରିଜାତେନ ସୁଵ୍ରତମ୍ । ତ୍ଵାମେଵ ସାଧ୍ଯଂ କାନ୍ତଂ ଚ ସଂପୂର୍ଣେ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦଦୌ
ସେହି ପାରିଜାତ ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ହେଲା। ତୁମେ ନିଜ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ନିଜ ବ୍ରତ ପୂରଣ କଲା।
ବ୍ରହ୍ମେଶଶେଷାସାଧ୍ଯସ୍ତ୍ଵଂ ତଯା ସାଧ୍ଯଃ କୃତଃ କଥମ୍ । ସର୍ଵଭ୍ଯଃ କାମିନୀଭ୍ଯଶ୍ଚ ସତ୍ଯଭାମାଂ ବିଭେଷି ଚ
ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ଓ ଶେଷ ଯେଉଁଠାରେ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଉଁଠାରେ ସତ୍ୟଭାମା କିପରି ତୁମକୁ ପାଇଲେ? ଏବଂ ସମସ୍ତ ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ତୁମେ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ କାହିଁକି ଭୟ କରୁଛ?
ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାଂ ପ୍ରେମସୌଭାଗ୍ଯମତିରିକ୍ତଂ ଚ ଗୌରଵମ୍ । ଭଯଂ ମାଲ୍ଯଂ ଚ ଧନ୍ଯାଯାଂ ସତ୍ଯାଯାଂ ସତତଂ ଶ୍ରୁତମ୍
ସବୁବେଳେ ଶୁଣାଯାଏ ଯେ, ରୁକ୍ମିଣୀ ତୁମ ପ୍ରେମ, ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ସମ୍ମାନ ଅଧିକ ପାଆନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ଭୟ ଓ ମାଳା ମିଳେ।
ସତ୍ଯଂ ଜାମ୍ବଵତୀକାନ୍ତ ଵଦ ମାଂ ଚ ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍ । ତାସୁ ସର୍ଵାସୁ କାନ୍ତାସୁ କସ୍ଯାସ୍ତେ ପ୍ରେମ ଚାଧିକମ୍
ହେ ଯାମ୍ବବତୀ ପ୍ରିୟ, ସତ୍ୟକଥା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋତେ କହ, ତୁମ ସମସ୍ତ ପ୍ରିୟାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାହାପାଇଁ ତୁମର ପ୍ରେମ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ?
ଶୃଙ୍ଗାରେ ସର୍ଵଭାଵେ ଵା ତାସୁ କା ରସିକା ପରା । ତ୍ଵଯି ସ୍ନିଗ୍ଧା ଵିଦଗ୍ଧା କା ତାମୁ ଧନ୍ଯାଽତିସୁଵ୍ରତା
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ସବୁଠାରୁ ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ରସିକ? କିଏ ତୁମପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଆନୁରାଗିଣୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମତୀ? ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ସବୁଠାରୁ ଧନ୍ୟ ଓ ନିଷ୍ଠାବାନ୍?
ସା ସ୍ତ୍ରୀ ଭାଵାନୁରକ୍ତା ଯା ଭାର୍ଯାଂ ପାତି ପତିଶ୍ଚ ସଃ । ପ୍ରେମାତିରିକ୍ତଂ ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସୋସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେଷୁ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ସେଇ ନାରୀ ସତ୍ୟ ଭାବରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଯାହାଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ଓ ସେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ ମଧ୍ୟରେ ଏପରି ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରେମ ତିନି ଲୋକରେ ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ।
ରସିକା ସ୍ତ୍ରୀ ଵିଜାନାତି ସତୀ ଗୁଣଵତୀ ପତିମ୍ । ଗୁଣଜ୍ଞଂ ରସିକଂ ଶୂରଂ ସୁଶୀଲଂ ସୁରତୌ ସଦା
ବୁଦ୍ଧିମତୀ ନାରୀ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଗୁଣ, ରସିକତା, ଶୂରତା ଓ ଭଲ ଚରିତ୍ରକୁ ଚିହ୍ନିପାରନ୍ତି, ଯିଏ ସେମାନଙ୍କ ଗୁଣକୁ ମୂଲ୍ୟ ଦେଇ ସଦା ପ୍ରେମ କରନ୍ତି।
ଦୂରାଦ୍ଧାଵତି ପଦ୍ମାର୍ଥ ମଧୁଲୋଭାନ୍ମଧ୍ରୁଵ୍ରତଃ । ଭେକସ୍ତନ୍ନ ହି ଜାନାତି ତନ୍ମୂର୍ଧ୍ନି ପାଦମୁତ୍ସୃଜେତ୍
ମଧୁ ଲାଗି ମଧୁମକ୍ଷୀ ଦୂରରୁ ମଧୁ ଖୋଜି ଆସେ, କିନ୍ତୁ ବେଙ୍ଗ ଏହା ଜାଣିନଥାଏ, ସେ ତ ତାହାକୁ ପାଦ ତଳେ ଦେଇ ଦେଇପାରେ।
ଯନ୍ତ୍ରୀ ଜାନାତି ସଂଗୀତରସଂ ଯନ୍ତ୍ରଂ ଚ ନୈଵ ଚ । ଦୁଗ୍ଧାସ୍ଵାଦଂ ଵିଦଗ୍ଧଶ୍ଚ ନ ଦର୍ଵୀ ନୈଵ ଭାଜନମ୍
ଯିଏ ସଙ୍ଗୀତ ରସ ଜାଣେ, ସେ ଯନ୍ତ୍ରକୁ ନୁହେଁ; ଯିଏ ଦୁଧର ମଧୁରତା ଜାଣେ, ସେ ଭାଣ୍ଡ କିମ୍ବା ଚମଚକୁ ନୁହେଁ।
ପରିପକ୍ଵଫଲାସ୍ଵାଦଂ ଜାନନ୍ତି ଭୋଗିନଃ ସୁଖମ୍ । ଏକତ୍ରାଵସ୍ଥିତାଃ ଶଶ୍ଵନ୍ନକିଂଚିତ୍ଫଲିନୋ ଯଥା
ଯିଏ ଭୋଗ କରେ, ସେ ପକ୍କା ଫଳର ରସ ଓ ସୁଖ ଅନୁଭବ କରେ; ଯେଉଁମାନେ ସଦା ସଙ୍ଗେ ରହନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ଫଳ ଦେଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ସୁଶୀଲଜଲାସ୍ଵାଦଂ ଵିଜାନନ୍ତି ତୃଷାଲ୍ଵଃ । ନ ଚ ଵାପୀ ନ ଘଟଶ୍ଚୈକତ୍ରାଵସ୍ଥିତୋ ଯଥା
ପିପାସିତ ଲୋକ ଭଲ ପାଣିର ସ୍ୱାଦ ଜାଣନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ନିକଟରେ ଥିବା ଖାଲି କୁଆ କିମ୍ବା ଘଡ଼ା ନୁହେଁ।
ଭୋକିନୋ ହି ଵିଜାନନ୍ତି ଶାଲିସ୍ଵାଦୁରସଂ ପରମ୍ । ଏକତ୍ରାଵସ୍ଥିତଂ ଚେତୁ ନ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଭାଜନଂ ଯଥା
ଯିଏ ଖାଏ, ସେ ଚାଉଳର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ରସ ଅନୁଭବ କରେ; ଏହି ରସ କ୍ଷେତ୍ର କିମ୍ବା ପାତ୍ର ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାରେ ନାହିଁ।
ବୁବୁଧେ ଚନ୍ଦନାଘ୍ରଣଂ ଚନ୍ଦନାର୍ଥୀ ଚ ଭୋଗଵିତ୍ । ନ ଗର୍ଦଭୋ ଭାରଵାହୀ ନ ତସ୍ଯ ପାତ୍ରିକା ଯଥା
ଚନ୍ଦନ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ ତାହାର ଗନ୍ଧ ଅନୁଭବ କରେ; ଭାର ବୋହୁଥିବା ଗଧା କିମ୍ବା ତାହାର ପାତ୍ର ଏହା ଜାଣିନଥାଏ।
ଯଂ ନ ଯାନନ୍ତି ଵେଦାଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମେଶାନାଦଯସ୍ତଥା । ଯୋଗିନୋ ମୁନଯଃ ସିଦ୍ଧାସ୍ତଂ କିଂ ଜାନନ୍ତି ଯୋଷିତଃ
ଯାହାକୁ ବେଦ, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ଯୋଗୀ, ମୁନି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଉଁଠାରେ ନାରୀମାନେ କିପରି ତାଙ୍କୁ ଜାଣିପାରିବେ?
ସୌଭାଗ୍ଯଂ ଗୌରଵଂ ପ୍ରେମ ଦୁର୍ଲଭଂ ନିତ୍ଯନୂତମ୍ । ଯୌଷିତାଂ ଚ ପରଂ ନୈଵ ଚୂର୍ଣୀଭୂତଂ କ୍ଷଣେନ ଚ
ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଭାଗ୍ୟ, ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ପ୍ରେମ ପାଇବା ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ସବୁବେଳେ ନୂତନ ଲାଗେ; କିନ୍ତୁ ଏହାମାନେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ।
ଅତ୍ଯୁଚ୍ଛ୍ରିତୋ ନିପତନଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ଯେଵ ଧ୍ରୁଵଂ ପ୍ରଭୋ । ଆରାଦ୍ଵିପତ୍ତିବୀଜଂ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଵିହିଂସନମ୍
ଯେଉଁଠି ବେଶି ଉଚ୍ଚକୁ ଯାଏ, ସେଠି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପତନ ହୁଏ; ଏହା ଦୁଃଖର ମୂଳ ହୁଏ ଏବଂ ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ କ୍ଷତି ଆଣେ।