ଇତି ଶ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମo ମହାo ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଜନ୍ମଖo ଉତ୍ତo ନାରାଦନାo ପଞ୍ଚଵିଂଶତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ ପୁରାଣରେ ନାରଦଙ୍କ କଥାନୁସାରେ 'ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଜନ୍ମ' ନାମକ ଏକଶେ ପଚିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା ।
ଅଥ ଷଡ୍ଵିଂଶତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଗଣେଶପୂଜନଂ କୃତ୍ଵା ମାଧଵୋ ଯାଦଵୈଃ ସହ । ଦେଵୈର୍ମୁନିଭିରନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଦେଵୀଭିଃ ସହ ନାରଦ
ଏବେ ଏକଶେ ଛବିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ । ନାରାୟଣ କହିଲେ: ଗଣେଶଙ୍କ ପୂଜା କରି ମାଧବ, ଯାଦବ, ଦେବତା, ଋଷି ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ସହିତ, ଓ ନାରଦ, ଏକାଠି ହେଲେ ।
ଅଂଶେନ ଦେଵୋ ଦେଵୀଭୀ ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାଦ୍ଯାଭିରେଵ ଚ । ପ୍ରଯଯୌ ଦ୍ଵାରକାଂ ରମ୍ଯାଂ ତସ୍ଥୌ ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମେ ସ୍ଵଯମ୍
ଦେବତା ତାଙ୍କ ଦେବୀମାନେ, ବିଶେଷ କରି ରୁକ୍ମିଣୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ଶୁଭ୍ର ଦ୍ୱାରକାକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସେଉଁଠି ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମରେ ରହିଲେ ।
କୃତ୍ଵା ସୁପ୍ରୀତିସଂଭାଷାଂ ସାର୍ଧଗୋଲୋକଵାସିଭିଃ । ଗୋପୈଃ ସୁହୃଦ୍ଭିର୍ନନ୍ଦେନ ମାତ୍ରା ଗୋପ୍ଯା ଯଶୋଦଯା
ଗୋଲୋକବାସୀ, ଗୋପ, ବନ୍ଧୁ, ନନ୍ଦ, ମାଆ ଯଶୋଦା ଓ ଗୋପୀମାନେ ସହିତ ଅତି ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିଲେ ।
ଉଵାଚ ମାତରଂ ତାତଂ ସୁନୀତଂ ଚ ଚଥୋଚିତମ୍ । ଗୋପାଂଶ୍ଚ ଗୋକୁଲସ୍ଥାଂଶ୍ଚ ବନ୍ଧୁଵର୍ଗାଶ୍ଚ ସାଂପ୍ରତମ୍
ସେ ତାଙ୍କ ମାଆ, ବାପା, ସୁନୀତା ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ, ଗୋକୁଳରେ ଥିବା ଗୋପମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ଆତ୍ମୀୟ-ସ୍ବଜନଙ୍କୁ ଆଦର ସହ କଥା କହିଲେ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ଗଚ୍ଛ ନନ୍ଦଵ୍ରଜଂ ନନ୍ଦ ହେ ତାତ ପ୍ରାଣଵଲ୍ଲ୍ଭ । ମାତର୍ଯଶୋଦେ ତ୍ଵମପି ପରମାର୍ଥେ ଯଶସ୍ଵିନି
ଭଗବାନ କହିଲେ— ନନ୍ଦ, ମୋ ପ୍ରିୟ ବାପା, ତୁମେ ନନ୍ଦଙ୍କ ଗାଁକୁ ଯାଅ। ମାଆ ଯଶୋଦା, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟରେ ମହାନ ମାନ୍ୟତା ଥିବା ମାଆ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଯାଅ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା କାଲାଵଶେଷଂ ଚ ଗଚ୍ଛ ଗୋଲୋକମୁତ୍ତମମ୍ । ସାଲୋକ୍ଯମୁକ୍ତିଂ ଦାସ୍ଯାମି ସାର୍ଥ ଗୋକୁଲଵାସିଭିଃ
ତୁମେ ତୁମ ଆୟୁଷ୍ୟର ଅବଶିଷ୍ଟ ସମୟ ଭୋଗ କରି, ପରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗୋଲୋକକୁ ଯାଅ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଓ ଗୋକୁଳର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ସହିତ ମୋ ଲୋକରେ ମୁକ୍ତି ଦେବି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍କୃଷ୍ଣଃ ପିତ୍ରୋରନୁମତେନ ଚ । ଜଗାମ ରାଧିକାସ୍ଥାନଂ ନନ୍ଦଶ୍ଚ ଗୋକୁଲଂ ତଥା
ଏପରି କହି, ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ ରାଧିକାଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ, ନନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଗୋକୁଳକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଦଦର୍ଶ ରାଧା ରୁଚିରାଂ ମୁକ୍ତାହାରାଂ ଚ ସସ୍ମିତାମ୍ । ଯଥା ଦ୍ଵାଦଶଵର୍ଷୀଯାଂ ଶଶ୍ଵତ୍ସୁସ୍ଥିରଯୌଵନାମ୍
ସେଠାରେ ରାଧାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ— ତାଙ୍କ ରୂପ ଦୀପ୍ତିମାନ, ମୁକୁତା ହାର ପିନ୍ଧିଥିବା, ହସୁଥିବା, ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷର କନ୍ୟା ପରି ଯୁବତୀ ଓ ତରୁଣୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଟୁଟ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ରତ୍ନୋଚ୍ଚୈରାସନସ୍ଥା ଚ ଗୋପୀତ୍ରିଶତକୋଟିଭିଃ । ଆଵୃତା ଵେତ୍ରହସ୍ତାଭିଃ ସସ୍ମିତାଭିଶ୍ଚ ସାଂପ୍ରତମ୍
ସେ ଉଚ୍ଚ ରତ୍ନମଣ୍ଡପରେ ବସିଥିଲେ, ତିନି କୋଟି ଗୋପୀ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ହାତରେ ଛଡ଼ି ଧରିଥିଲେ ଓ ହସୁଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଦୂରତୋ ରାଧା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଂ ପ୍ରାଣଵଲ୍ଲଭମ୍ । ଶିଶୁଵେଷଂ ସୁଵେଷଂ ଚ ସୁନ୍ଦରେଶଂ ଚ ସସ୍ମିତମ୍
ଦୂରରୁ ରାଧା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ— ସେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଶିଶୁ ବେଶରେ, ଭଲଭାବରେ ଶୋଭିତ, ହସୁଥିବା ରୂପରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ନଵୀଂନଜଲଦଶ୍ଯାମଂ ପୀଂତକୌଶେଯଵାସସମ୍ । ଚନ୍ଦନୋକ୍ଷିତସର୍ଵାଙ୍ଗଂ ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତମ୍
ତାଙ୍କ ଦେହ ନୂଆ ବର୍ଷା ମେଘ ପରି କଳା, ପୀତ କୌଶେୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଥିଲେ, ରତ୍ନ ଗହଣାରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ।
ମଯୂରପିଚ୍ଛଚୂଡଂ ଚ ମାଲତୀମାଲ୍ଯଶୋଭିତମ୍ । ଈଷଦ୍ଧାସ୍ଯପ୍ରସନ୍ନାସ୍ଯଂ ଭକ୍ତାନୁପ୍ରହଵିଗ୍ରହମ୍
ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ମୟୂର ପିଖ ମୁକୁଟ, ମାଲତୀ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ମୁହଁରେ ହଳକା ହସ ଓ ଶାନ୍ତି, ଭକ୍ତମାନେ ଦେଖି ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିବା ଦେହ।
କ୍ରୀଡାକମଲମମ୍ଲାନଂ ଧୃତଵନ୍ତଂ ମନୋହରମ୍ । ମୁରଲୀହସ୍ତଵିନ୍ଯସ୍ତଂ ସୁପ୍ରଶସ୍ତଂ ଚ ଦର୍ପଣମ୍
ତାଙ୍କ ହାତରେ ଅମଳ ଏବଂ ଆକର୍ଷକ କ୍ରୀଡ଼ା କମଳ, ମୁରଳୀ ସହ ଏକ ଶୁଭ୍ର ଦର୍ପଣ ଧରିଥିଲେ, ଦେଖିବାକୁ ବହୁତ ମନୋହର।
ଜଵେନ ଚ ସମୁତ୍ଥାଯ ଗୋପୀଭିଃ ସହ ସାଦରମ୍ । ପ୍ରଣମ୍ଯ ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ତୁଷ୍ଟାଵ ପରମେଶ୍ଵରମ୍
ସେ ଗୋପୀମାନେ ସହ ଦ୍ରୁତ ଉଠି, ଗଭୀର ଭକ୍ତି ସହ ଆଦରରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଓ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ରାଧିକୋଵାଚ ଅଦ୍ଯ ମେ ସଫଲଂ ଜନ୍ମଜୀଵିତଂ ଚ ସୁଜୀଵିତମ୍ । ଯଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁଖଚନ୍ଦ୍ରଂ ତେ ସୁସ୍ନିଗ୍ଧଂ ଲୋଚନଂ ମନଃ
ରାଧିକା କହିଲେ— ଆଜି ମୋର ଜନ୍ମ ଓ ଜୀବନ ସାର୍ଥକ ହେଲା, କାରଣ ମୁଁ ତୁମର ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ମୁହଁ ଦେଖିପାରିଲି, ଯାହା ଚକ୍ଷୁ ଓ ମନକୁ ଅତି ସ୍ନିଗ୍ଧ ଲାଗେ।
ପଞ୍ଚ ପ୍ରାଣାଶ୍ଚ ସ୍ନିଗ୍ଧାଶ୍ଚ ପରମାତ୍ମା ଚ ସୁପ୍ରିଯଃ । ଉଭଯୋର୍ହର୍ଷବୀଜଂ ଚ ଦୁର୍ଲଭଂ ବନ୍ଧୁଦର୍ଶନମ୍
ପାଞ୍ଚ ପ୍ରାଣ ବହୁତ ସ୍ନେହମୟ, ପରମାତ୍ମା ଅତି ପ୍ରିୟ; ଦୀର୍ଘ ବିୟୋଗ ପରେ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦର ମୂଳ।
ଶୋକାର୍ଣଵେ ନିମଗ୍ନାଽହଂ ପ୍ରଦଗ୍ଧା ଵିରହାନଲୈଃ । ତ୍ଵଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଯାଽମୃତଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ଚ ସୁସିକ୍ତାଽଦ୍ଯ ସୁଶୀତଲା
ମୁଁ ଦୁଃଖର ସାଗରରେ ଡୁବିଥିଲି, ବିୟୋଗର ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଯାଉଥିଲି; ତୁମ ଦର୍ଶନର ଅମୃତ ବର୍ଷାରେ ଆଜି ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିତଳ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲି।
ଶିଵା ଶିଵପ୍ରଦାଽହଂ ଚ ଶିଵବୀଜା ତ୍ଵଯା ସହ । ଶି (ଶ) ଵ ସ୍ଵରୂପା ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟାଽପ୍ଯଦୃଶ୍ଯା ଚ ତ୍ଵଯା ଵିନା
ମୁଁ ଶୁଭ ଓ ଶୁଭ ଦେଇଥିବା, ତୁମ ସହ ଶୁଭର ମୂଳ; ମୋର ସ୍ୱରୂପ 'ଶି' ଓ 'ବ' ରେ ଅଛି, ତୁମ ବିନା ନିର୍ଜୀବ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ।
ତ୍ଵଯି ତିଷ୍ଠତି ଦେହେ ଚ ଦେହୀ ଶ୍ରୀମାଞ୍ଛୁଚିଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ସର୍ଵଶକ୍ତିସ୍ଵରୂପା ଚ ଶିଵରୂପା ଗତେ ତ୍ଵଯି
ତୁମେ ଦେହରେ ଥିଲେ, ଦେହୀ ମହିମାମୟ ଓ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ରୂପ ଓ ଶିବ ରୂପ ହୁଅନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଚାଲିଗଲେ—
ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସୋ ଵିଂରହୋ ନାଥସାମାନ୍ଯଶ୍ଚ ସୁଦାରୁଣଃ । ଯାନ୍ତ୍ଯେଵ ଶକ୍ତିଭିଃ ପ୍ରାଣା ଵିଚ୍ଛେଦାତ୍ପରମାତ୍ମନଃ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ନାରୀ-ପୁରୁଷର ବିୟୋଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟଦାୟକ; ପ୍ରାଣଶକ୍ତିମାନେ ପରମାତ୍ମାଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଲେ ଚାଲିଯାନ୍ତି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ରାଧିକା ଵେଵୀ ପରମାତ୍ମାନମୀଶ୍ଵରମ୍ । ସ୍ଵାସନେ ଵାସଯାସାସ କୃତ୍ଵା ପାଦାର୍ଚନଂ ମୁଦା
ଏପରି କହି, ରାଧିକା ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଆଦର ସହ ନିଜ ଆସନରେ ବସାଇଲେ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ପାଦ ପୂଜା କଲେ।
ରତ୍ନସିଂହାସନେ ଶ୍ରୀମାନୁଵାସ ରାଧଯା ସହ । ଗୋପୀଭିଃ ସପ୍ତଭିଃ ଶଶ୍ଵତ୍ସେଵିତଃ ଶ୍ଵେତଚାମରୈଃ
ମଣିମୟ ସିଂହାସନରେ ଶ୍ରୀମାନ୍ କୃଷ୍ଣ ରାଧାଙ୍କ ସହ ବସିଥିଲେ, ସାତଜଣୀ ଗୋପୀ ସଦା ଶ୍ବେତ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ସେଉଁଠି ସେବା କରୁଥିଲେ।
ଚନ୍ଦନା ସା ଦଦୌ ଗାତ୍ରେ ସୁଗନ୍ଧି ଚନ୍ଦନଂ ହରେଃ । ସସ୍ମିତା ରତ୍ନମାଲା ସା ରତ୍ନମାଲାଂ ଗଲେ ଦଦୌ
ସେ ଗୋପୀ ହସିକି ହରିଙ୍କ ଦେହରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଲେ ଏବଂ ରତ୍ନମାଳା ଗଳାରେ ପିନ୍ଧାଇଲେ।
ପଦ୍ମୈଃ ପଦ୍ମାର୍ଚିତେ ପାଦପଦ୍ମେ ପଦ୍ମାଵତୀ ସତୀ । ଅର୍ଧ୍ଯା ଦଦୌ ସା ସଜଲଂ ଦୂର୍ଵା ପୁଷ୍ପଂ ଚ ଚନ୍ଦନମ୍
ପଦ୍ମାବତୀ, ଯିଏ ପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ତାଙ୍କର ଭକ୍ତି ସହିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମକୁ ଜଳ, ଦୂର୍ବା, ଫୁଲ ଏବଂ ଚନ୍ଦନ ଅର୍ପଣ କଲେ।
ମାଲତୋ ମାଲତୀମାଲ୍ଯଂ ଚୂଡାଯାଂ ଚ ହରେର୍ଦଦୌ । ଚମ୍ପାପୁଷ୍ପସ୍ଯ ପୁଟକଂ ଦଦୌ ଚମ୍ପାଵତୀ ସତୀ
ମାଲତୀ ତାଙ୍କ ଚୁଲି ପାଇଁ ମାଲତୀ ଫୁଲର ମାଳା ଦେଲେ, ଚମ୍ପାବତୀ ଭକ୍ତି ସହିତ ଚମ୍ପା ଫୁଲର ଗୁଛ ଦେଲେ।
ପାରିଜାତା ଚ ହରଯେ ପାରିଜାତଂ ଦଦୌ ମୁଦା । ସକର୍ପୂରଂ ଚ ତାମ୍ବୂଲଂ ଵାସିତଂ ଶୀତଲଂ ଜଲମ୍
ପାରିଜାତା ଆନନ୍ଦରେ ହରିଙ୍କୁ ପାରିଜାତ ଫୁଲ, କପୂର, ତାମ୍ବୁଳ ଏବଂ ଶୀତଳ ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳ ଦେଲେ।
ଦଦୌ କଦମ୍ବମାଲା ସା କଦମ୍ବମାଲିକାଂ ଶୁଭାମ୍ । କ୍ରୀଡାକମଲମମ୍ଲାନମମୂଲ୍ଯଂ ର୍ତନଦର୍ପଣମ୍
କଦମ୍ବମାଳା ଶୁଭ୍ର କଦମ୍ବ ଫୁଲର ମାଳା, ତରୁଣ ଅମ୍ଲାନ କମଳ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନଦର୍ପଣ ଅର୍ପଣ କଲେ।
ଦଦୌ ହସ୍ତେ ହରେରେଵ କମଲା ସା ସୁକୋମଲା । ଵରୁଣେନ ପୁରା ଦତ୍ତଂ ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗ୍ମଂ ଚ ସୁନ୍ଦରମ୍
ସୁକୋମଳ କମଳା ହରିଙ୍କ ହାତରେ କମଳ ଦେଲେ ଏବଂ ବରୁଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦୁଇଟି ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଦେଲେ।
ସାକ୍ଷାଦ୍ଗୋରୋଚନାଭଂ ଚ ସୁନ୍ଦରୀ ହରଯେ ଦଦୌ । ମଧୁପାତ୍ରଂ ମଧୁସ୍ତସ୍ମୈ ମଧୁରଂ ମଧୁପୂର୍ଣକମ୍
ଏକ ସୁନ୍ଦରୀ ଗୋପୀ ହରିଙ୍କୁ ଶୁଧ୍ଧ ଗୋରୋଚନା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟ ଏବଂ ମଧୁର ମଧୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ପାତ୍ର ଦେଲେ।